Văn học – lịch sử tâm hồn — dự án đọc

Truyện Kiều — cuốn sách đi cùng người Việt hơn hai trăm năm (bài giới thiệu sách do Học liệu STEAM viết để luyện đọc) [Hình gợi ý: ảnh bìa một bản "Truyện Kiều" đặt cạnh tranh vẽ Thuý Kiều ôm đàn.] Có một cuốn sách mà ông bà ta thuộc lòng từng đoạn, mang ra "lẩy Kiều" khi trò chuyện, thậm chí giở ra "bói Kiều" mỗi dịp đầu năm. Đó là Truyện Kiều của Nguyễn Du (1765 – 1820). Nguyễn Du sống vào giai đoạn cuối thế kỉ XVIII, đầu thế kỉ XIX, khi đất nước trải qua nhiều biến động, triều đại thay đổi liên tiếp. Ông dựa vào cốt truyện của một cuốn tiểu thuyết Trung Quốc là "Kim Vân Kiều truyện" của Thanh Tâm Tài Nhân, nhưng viết lại bằng chữ Nôm, theo thể thơ lục bát của dân tộc. Tên gốc của tác phẩm là "Đoạn trường tân thanh", nghĩa là tiếng kêu mới về nỗi đau đứt ruột. Truyện kể về Thuý Kiều, người con gái tài sắc, vì gia đình gặp nạn mà bán mình chuộc cha, rồi trải qua mười lăm năm lưu lạc. Đọc Truyện Kiều, ta gặp một bức tranh xã hội nhiều bất công, nơi đồng tiền có thể đổi trắng thay đen, và một tấm lòng thương người rất lớn của tác giả. Điều khiến Truyện Kiều sống mãi là ngôn ngữ. Hơn ba nghìn câu lục bát mà câu nào cũng mượt mà, dễ nhớ; cảnh thiên nhiên được tả bằng vài nét mà gợi cả tâm trạng; mỗi nhân vật có một dáng vẻ, một giọng nói riêng. Nhiều câu đã thành lời ăn tiếng nói hằng ngày của người Việt. Nếu mới đọc lần đầu, bạn hãy chọn một bản có chú thích kĩ và bắt đầu từ các đoạn trích đã học trong sách giáo khoa. Đọc chậm, đọc to, bạn sẽ thấy vì sao người ta gọi Nguyễn Du là đại thi hào của dân tộc.