Ngữ văn lớp 7
Chủ điểm 6 · Học kỳ 1

Ôn tập học kì I

Nhận ra bốn nhóm văn bản của học kì I (truyện, thơ bốn chữ – năm chữ, thơ trữ tình, tuỳ bút – tản văn) trong văn bản mới, biết đọc từng loại theo các bước, ôn tiếng Việt và luyện trọn một đề kiểm tra cuối kì.

Ứng với SGK Kết nối tri thức: Bài 1, Bài 2, Bài 3, Bài 4, Bài 5

⚡ Nhớ nhanh

  • 1Học kì I có 5 bài: truyện (Bài 1) · thơ bốn chữ, năm chữ (Bài 2) · truyện có thay đổi kiểu người kể (Bài 3) · thơ trữ tình (Bài 4) · tuỳ bút, tản văn (Bài 5).
  • 2Gặp văn bản lạ, hỏi hai câu: văn xuôi hay thơ? (thơ thì đếm tiếng: đều 4 hoặc 5 tiếng là thơ bốn chữ, năm chữ) rồi có cốt truyện không? (có nhân vật, sự việc nối tiếp là truyện; chỉ ghi cảm xúc, suy nghĩ về điều có thật là tuỳ bút, tản văn).
  • 3Truyện: đề tài, chi tiết tiêu biểu, tính cách nhân vật, người kể (một truyện có thể có hai, ba người kể — mỗi người một cách nhìn).
  • 4Thơ: số chữ, vần (liền, cách, hỗn hợp), nhịp, hình ảnh, biện pháp tu từ; mọi thứ quy về tình cảm, cảm xúc của nhà thơ.
  • 5Tiếng Việt: mở rộng trạng ngữ, thành phần chính bằng cụm từ · nói giảm nói tránh · số từ, phó từ · nghĩa của từ trong ngữ cảnh · từ ngữ địa phương · dấu câu.
  • 6Viết: tóm tắt văn bản · tập làm thơ bốn, năm chữ + đoạn văn cảm xúc · phân tích đặc điểm nhân vật · biểu cảm về con người, sự việc · văn bản tường trình.

🎮 Chơi mà hiểu

Xem mẫu một lượt, rồi kéo 10 đoạn ngắn vào đúng ngăn thể loại — có mấy đoạn bẫy, đúng thì hiện dấu hiệu nhận ra.

10 đoạn ngắn do Học liệu STEAM viết. Xem mẫu một lượt, rồi tự kéo từng đoạn vào đúng thể loại.

Đoạn mẫu

Nam kể: Tôi giận Mai cả buổi chiều, vì bạn ấy làm đứt dây chiếc diều tôi mới dán. Mai kể: Tôi đâu cố ý. Gió giật mạnh quá, sợi dây tuột khỏi tay. Tối ấy, tôi ngồi nối lại từng đoạn dây, mong sáng mai Nam thôi giận.

Văn xuôi kể chuyện: có nhân vật, sự việc.

1 🗂️ Các loại văn bản của học kì I

Cần nhớ

  • ✦Truyện (Bài 1, 3), thơ bốn chữ, năm chữ (Bài 2), thơ trữ tình (Bài 4), tuỳ bút, tản văn (Bài 5). Thơ bốn chữ, năm chữ cũng là thơ trữ tình — Bài 2 học kĩ hình thức (số chữ, vần, nhịp), Bài 4 học kĩ tình cảm, hình ảnh, nhịp của thơ.
  • ✦Đề kiểm tra thường dùng văn bản ngoài SGK — nhớ dấu hiệu từng loại quan trọng hơn thuộc nội dung từng bài.
  • ✦Có chữ "tôi" chưa nói lên được gì: "tôi" có thể là nhân vật kể chuyện (truyện) hoặc chính tác giả đang bày tỏ cảm xúc (tuỳ bút, tản văn).

Bảng so sánh các loại văn bản

LoạiĐã họcDấu hiệu nhận raĐề hay hỏi
📖 TruyệnBồng chanh đỏ (Đỗ Chu), Đi lấy mật (Đoàn Giỏi) — B1Văn xuôi kể chuyện; có nhân vật, sự việc nối tiếp; có đề tài và chi tiết tiêu biểuĐề tài; chi tiết tiêu biểu; tính cách nhân vật; người kể; tóm tắt
🔁 Truyện thay đổi người kểVừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ (Nguyễn Ngọc Thuần), Người thầy đầu tiên (Ai-tơ-ma-tốp) — B3Có thể dùng hai, ba người kể ngôi thứ nhất, hoặc xen người kể ngôi thứ nhất với ngôi thứ baAi kể đoạn nào; mỗi người kể nhìn sự việc ra sao; tác dụng của việc đổi người kể
🎵 Thơ bốn chữ, năm chữĐồng dao mùa xuân (Nguyễn Khoa Điềm), Gặp lá cơm nếp (Thanh Thảo) — B2Mỗi dòng 4 hoặc 5 tiếng; vần chân (liền, cách, hỗn hợp); nhịp 2 / 2 hoặc 2 / 3, 3 / 2; gần đồng dao, vè, hợp kể chuyệnSố chữ, vần, nhịp; nói giảm nói tránh, điệp ngữ; tình cảm của bài thơ
💗 Thơ trữ tìnhMùa xuân nho nhỏ (Thanh Hải), Gò Me (Hoàng Tố Nguyên) — B4Tình cảm, cảm xúc là gốc của bài thơ; hình ảnh lấy từ đời sống nhưng in đậm cảm xúc; nhịp theo cảm xúcMạch cảm xúc; ý nghĩa hình ảnh; nhịp; nghĩa của từ trong ngữ cảnh
🍃 Tuỳ bút, tản vănTháng Giêng, mơ về trăng non rét ngọt (Vũ Bằng), Chuyện cơm hến (Hoàng Phủ Ngọc Tường) — B5Văn xuôi, không cần cốt truyện; "cái tôi" tác giả ghi chép người, việc có thật để bày tỏ cảm xúc, suy nghĩCái tôi tác giả; chi tiết có thật; lời văn; từ ngữ địa phương; dấu gạch ngang
🍃 Tuỳ bút

Thuộc loại hình kí, điểm tựa là cái tôi của tác giả. Thiên về trữ tình, bố cục tự do theo một cảm hứng chủ đạo; ngôn từ giàu hình ảnh, giàu chất thơ.

☕ Tản văn

Văn xuôi ngắn gọn, hàm súc, dựa trên vài nét chấm phá về đời sống để nói tâm trạng, suy nghĩ; ngôn từ gần đời thường, như lời chuyện trò, tâm sự.

2 🧭 Đọc từng loại văn bản thế nào

Dạng bài

Đọc một truyện

  1. 1 Xác định đề tài: truyện viết về loại sự kiện nào, không gian nào, nhân vật trung tâm là ai.
  2. 2 Tìm người kể: ngôi thứ nhất hay thứ ba; có đổi người kể không, mỗi người kể đoạn nào.
  3. 3 Tìm chi tiết tiêu biểu (việc làm, lời nói, suy nghĩ) rồi rút ra tính cách nhân vật.
  4. 4 Tóm tắt các sự việc chính; nói điều truyện gợi cho bạn.

⚠️ Bẫy hay gặp: Nêu tính cách mà không có chi tiết. Mỗi nét tính cách phải kèm một chi tiết làm bằng chứng (nhân vật làm gì, nói gì, nghĩ gì).

🐝
Làm mẫu

"Đi lấy mật" (Đoàn Giỏi): đọc theo 4 bước.

Hướng dẫn giải

Thử tự giải trước nhé!

Dạng bài

Đọc một truyện có thay đổi người kể

  1. 1 Đánh dấu chỗ đổi người kể: đoạn nào ai xưng "tôi", đoạn nào người kể giấu mình.
  2. 2 Với mỗi người kể, hỏi: người ấy biết gì, không biết gì, nhìn sự việc bằng cảm xúc nào.
  3. 3 So sánh hai cách nhìn về cùng một nhân vật, một sự việc.
  4. 4 Nói tác dụng: câu chuyện được soi từ nhiều chiều, phong phú và hấp dẫn hơn.

⚠️ Bẫy hay gặp: Nghĩ rằng truyện có hai người cùng xưng "tôi" là "một người kể". Hãy xem "tôi" là ai ở từng đoạn.

🌳
Làm mẫu

"Người thầy đầu tiên" (Ai-tơ-ma-tốp): việc đổi người kể có tác dụng gì?

Hướng dẫn giải

Thử tự giải trước nhé!

Dạng bài

Đọc một bài thơ bốn chữ, năm chữ

  1. 1 Đếm tiếng mỗi dòng: 4 hay 5 tiếng; bài có chia khổ không.
  2. 2 Tìm vần chân ở cuối dòng: vần liền, vần cách hay hỗn hợp.
  3. 3 Ngắt nhịp: thơ bốn chữ thường 2 / 2, thơ năm chữ thường 2 / 3 hoặc 3 / 2.
  4. 4 Tìm hình ảnh, biện pháp tu từ và nói tình cảm của bài thơ.

⚠️ Bẫy hay gặp: Chỉ đếm chữ rồi dừng. Đếm tiếng để gọi đúng tên thể thơ; câu trả lời vẫn phải đi tới tình cảm của bài thơ.

🍃
Làm mẫu

"Gặp lá cơm nếp" (Thanh Thảo): đọc theo 4 bước.

Hướng dẫn giải

Thử tự giải trước nhé!

Dạng bài

Đọc một bài thơ trữ tình

  1. 1 Gọi tên tình cảm, cảm xúc chủ đạo và tìm xem nó thay đổi thế nào qua các khổ.
  2. 2 Chọn hình ảnh nổi bật: hình ảnh lấy từ đời sống nào, mang cảm xúc gì.
  3. 3 Nhận nhịp thơ (chỗ ngắt, chỗ ngừng) và nói nhịp ấy hợp với cảm xúc ra sao.
  4. 4 Hiểu nghĩa của từ trong ngữ cảnh của bài thơ.

⚠️ Bẫy hay gặp: Liệt kê hình ảnh mà không nói cảm xúc. Hình ảnh thơ là phương tiện bộc lộ tình cảm, không chỉ là bức tranh.

🌸
Làm mẫu

"Mùa xuân nho nhỏ" (Thanh Hải): đọc theo 4 bước.

Hướng dẫn giải

Thử tự giải trước nhé!

Dạng bài

Đọc một bài tuỳ bút, tản văn

  1. 1 Tìm "cái tôi" của tác giả: người viết đang nhớ, đang nghĩ về điều gì.
  2. 2 Chỉ ra con người, sự việc, cảnh vật có thật được ghi chép.
  3. 3 Lần theo mạch cảm xúc (không phải cốt truyện) và nhận xét lời văn: giàu chất thơ hay như lời chuyện trò; có từ địa phương không.
  4. 4 Nói thông điệp, tình cảm của tác giả.

⚠️ Bẫy hay gặp: Tìm "cốt truyện" trong tuỳ bút. Tuỳ bút, tản văn không cần cốt truyện; hãy theo mạch cảm xúc của người viết.

🌙
Làm mẫu

"Tháng Giêng, mơ về trăng non rét ngọt" (Vũ Bằng): đọc theo 4 bước.

Hướng dẫn giải

Thử tự giải trước nhé!

3 🔤 Tiếng Việt học kì I

Cần nhớ

  • ✦Đề đọc hiểu hay hỏi gọi tên (phó từ, nói giảm nói tránh, từ địa phương…) rồi nêu tác dụng trong câu, đoạn.
  • ✦Nêu tác dụng = nói hiện tượng ấy giúp câu văn cung cấp thông tin gì thêm, gợi cảm xúc gì, tạo sắc thái gì.

Tiếng Việt từng bài (ví dụ tự soạn)

BàiKiến thứcNhớ nhanhVí dụ
1Mở rộng trạng ngữ, thành phần chính của câu bằng cụm từDùng cụm danh từ, cụm động từ, cụm tính từ thay cho một từ ⇒ câu cho nhiều thông tin hơnSáng, em đi học → Vào một buổi sáng cuối thu se lạnh, em đi học
2Nói giảm nói tránhNói nhẹ đi hoặc nói tránh để khỏi gây đau buồn, ghê sợ, hoặc để giữ lịch sựBài này em làm kém → Bài này em làm chưa tốt lắm
2Điệp ngữ, nhân hoá, so sánh; nghĩa của từLặp từ để nhấn mạnh; gọi, tả vật như người; đặt hai sự vật giống nhau cạnh nhauGió hát ru hàng tre · Nhớ trường, nhớ bạn, nhớ thầy
3Số từChỉ số lượng (xác định: một, hai… / ước chừng: vài, dăm, mươi…) hoặc thứ tựMua hai quyển vở · Đợi dăm phút · Tầng thứ ba
3Phó từĐi kèm danh từ (những, các, mọi, mỗi, từng) hoặc đi kèm động từ, tính từ (đã, đang, sẽ, vẫn, cũng, không, chưa, rất, lắm, hãy…)Những bông hoa · Em đã học xong · Trời rất lạnh
4Ngữ cảnh và nghĩa của từ trong ngữ cảnhMột từ nhiều nghĩa — đặt vào câu, xem các từ đứng quanh mới biết nghĩa nàoBánh ngọt (vị) · giọng hát ngọt (êm, dễ nghe)
4Từ láy; dấu ngoặc đơn, ngoặc képNgoặc đơn: phần chú thích thêm. Ngoặc kép: lời dẫn trực tiếp, tên tác phẩm, từ hiểu theo nghĩa đặc biệtHà Nội (thủ đô của Việt Nam) · bài thơ "Mùa xuân nho nhỏ"
5Từ ngữ địa phươngTừ chỉ dùng ở một vùng; văn bản khoa học, hành chính không dùng (trừ khi có lí do đặc biệt)u, bầm (Bắc) · mạ, mô, răng (Trung) · má, tía, heo (Nam)
5Dấu gạch ngang; so sánhGạch ngang đánh dấu bộ phận chú thích, giải thích, lời đối thoại, hoặc nối các từ trong một liên danhBà tôi – người làng bên – nấu chè rất khéo
số từ — "hai", "dăm"

"Hai quyển vở", "dăm quả trứng": chỉ số lượng cụ thể (hai) hoặc ước chừng (dăm) của sự vật. Số từ cũng chỉ thứ tự: "tầng thứ ba".

phó từ — "những", "các"

"Những bông hoa", "các bạn": cũng đứng trước danh từ, nhưng không cho biết con số — chỉ bổ sung ý nghĩa số lượng chung (nhiều, tất cả). Đó là phó từ đi kèm danh từ.

4 ✍️ Viết và nói: ôn cả học kì

Các kiểu bài viết

BàiKiểu bàiKhung nhớ nhanh
1Tóm tắt văn bản theo những yêu cầu khác nhau về độ dàiĐọc kĩ → tìm sự việc chính → viết bằng lời mình, đúng độ dài yêu cầu, trung thành với nội dung văn bản gốc
2Tập làm thơ bốn chữ, năm chữ; đoạn văn cảm xúc sau khi đọc bài thơ bốn, năm chữThơ: đủ số tiếng, có vần chân, ngắt nhịp hợp lí · Đoạn văn: tác giả, bài thơ, cảm xúc chung → cảm xúc về nội dung, nghệ thuật → khái quát
3Phân tích đặc điểm nhân vật trong một tác phẩm văn họcGiới thiệu nhân vật → từng đặc điểm + chi tiết làm bằng chứng → nghệ thuật xây dựng nhân vật → khẳng định, ấn tượng
4Bài văn biểu cảm về con người hoặc sự việcGiới thiệu người/việc + ấn tượng chung → kỉ niệm, chi tiết gợi cảm xúc → tình cảm, suy nghĩ của bạn
5Văn bản tường trìnhĐúng thể thức: quốc hiệu, tên văn bản, người nhận, người viết → sự việc (thời gian, địa điểm, diễn biến, nguyên nhân, hậu quả) → lời cam đoan, chữ kí

Dạng bài

Viết một văn bản tường trình

  1. 1 Phần đầu: quốc hiệu, tiêu ngữ; địa điểm, ngày tháng; tên văn bản (BẢN TƯỜNG TRÌNH về việc…); kính gửi ai.
  2. 2 Giới thiệu người viết: họ tên, lớp (hoặc chức vụ, nơi làm việc).
  3. 3 Trình bày sự việc trung thực: thời gian, địa điểm, diễn biến, nguyên nhân, hậu quả, người chịu trách nhiệm.
  4. 4 Phần cuối: lời cam đoan, chữ kí và họ tên người viết.

⚠️ Bẫy hay gặp: Viết tường trình như kể chuyện, thêm cảm xúc, đổ lỗi. Tường trình cần khách quan, chính xác, chỉ nói điều mình thấy, mình biết.

🪟
Làm mẫu

Đề: Tường trình việc làm vỡ kính cửa sổ lớp học khi chơi đá cầu giờ ra chơi.

Hướng dẫn giải

Thử tự giải trước nhé!

Nói và nghe

  • ✦Học kì I chủ yếu là trình bày ý kiến: trao đổi về một vấn đề mình quan tâm (Bài 1); suy nghĩ về một vấn đề đời sống gợi ra từ tác phẩm hoặc từ một nhân vật (Bài 2, 3); ý kiến về hoạt động thiện nguyện (Bài 4) và về văn hoá truyền thống trong xã hội hiện đại (Bài 5). Nói có lí lẽ, có ví dụ; nghe thì ghi ý chính và hỏi lại lịch sự.

✏️ Luyện tập

Làm xong mỗi nhóm bấm Kiểm tra. Câu sai có lời giải ngắn và nút quay lại phần cách làm.

🗂️

Nhận ra loại văn bản

  1. 1
    Nhận biết

    Điểm tựa của tuỳ bút là gì?

  2. 2
    Nhận biết

    Thơ năm chữ thường ngắt nhịp thế nào?

  3. 3
    Thông hiểu

    Đúng hay sai?

    a)Trong một truyện, nhà văn có thể dùng hai, ba người kể ngôi thứ nhất.

    b)Thơ bốn chữ chỉ được gieo vần liền.

    c)Tản văn thường có ngôn từ gần đời thường, như lời chuyện trò.

    d)Tuỳ bút bắt buộc phải có cốt truyện và nhân vật hoàn chỉnh.

  4. 4
    Thông hiểu

    Muốn xác định đề tài của một truyện, có thể dựa vào đâu?

  5. 5
    Vận dụng

    Đoạn sau thuộc loại văn bản nào? "Mỗi lần về quê, tôi lại ghé chợ huyện chỉ để nghe tiếng rao bánh đúc. Tiếng rao ấy chẳng có gì đặc biệt, vậy mà nghe xong, tôi thấy cả một thời thơ bé ùa về."

🧭

Đọc từng loại văn bản

  1. 1
    Nhận biết

    Trong "Đi lấy mật" (Đoàn Giỏi), cảnh rừng U Minh hiện lên qua cái nhìn của ai?

  2. 2
    Thông hiểu

    "Người thầy đầu tiên" (Ai-tơ-ma-tốp) có gì đặc biệt về người kể chuyện?

  3. 3
    Thông hiểu

    Trong "Mùa xuân nho nhỏ", việc nhà thơ đổi cách xưng hô từ "tôi" sang "ta" có ý nghĩa gì?

  4. 4
    Thông hiểu

    "Gặp lá cơm nếp" (Thanh Thảo) viết theo thể thơ nào?

  5. 5
    Vận dụng

    Đọc một bài tuỳ bút lạ viết về phố cổ, câu hỏi nào giúp bạn hiểu sâu nhất?

🔤

Tiếng Việt cả học kì

  1. 1
    Nhận biết Chọn các số từ.

    , .

  2. 2
    Thông hiểu

    Phó từ "rất" trong câu "Sáng nay trời rất lạnh" bổ sung ý nghĩa gì?

  3. 3
    Thông hiểu

    Câu nào có trạng ngữ được mở rộng bằng cụm từ?

  4. 4
    Thông hiểu

    Câu nào dùng NÓI GIẢM NÓI TRÁNH?

  5. 5
    Vận dụng

    Trong câu "Bạn Thu có giọng hát rất ngọt", từ "ngọt" mang nghĩa gì?

  6. 6
    Vận dụng

    Câu "Mạ ơi, con đi mô rứa?" dùng từ ngữ địa phương miền nào? Từ toàn dân tương ứng là gì?

✍️

Viết và nói

  1. 1
    Nhận biết

    Văn bản tường trình là gì?

  2. 2
    Thông hiểu

    Xếp dàn ý bài văn phân tích đặc điểm nhân vật theo đúng thứ tự.

    Thứ tự của em: — bấm lần lượt —

  3. 3
    Thông hiểu

    Một bản tóm tắt văn bản tốt cần bảo đảm điều gì?

  4. 4

    ✍️ Viết · tự soát theo tiêu chí

    Viết đoạn văn khoảng 150–200 chữ biểu cảm về một người thân mà bạn yêu quý.

    0 chữ / tối thiểu 120

📄 Luyện văn bản mới · kiểu đề kiểm tra

Văn bản không có trong SGK — đúng như phòng thi. Đọc kĩ một lượt rồi trả lời.

🧶

Văn bản 1 · Chiếc áo len màu cam

Chiếc áo len màu cam (truyện do Học liệu STEAM viết để luyện đọc) Hạnh kể: Mùa đông năm ấy, bà nội ở quê lên chơi, mang theo một cuộn len màu cam. Tối nào bà cũng ngồi bên đèn, đôi kim tre đưa lách cách. Tôi đoán bà đan cho em Bống, vì Bống hay ốm. Tôi hơi tủi thân, nhưng không nói gì. Sáng thứ Hai, trời trở rét. Bà dúi vào tay tôi chiếc áo len màu cam còn thơm mùi tay bà. Tôi sững người. Đến trường, tôi bỗng thấy ngượng: màu cam chói quá, cổ áo lại hơi lệch. Giờ ra chơi, tôi cởi áo, nhét sâu vào ngăn bàn. Chiều về, bà hỏi: "Áo có ấm không cháu?" Tôi ậm ừ cho qua rồi chạy vội lên gác. Bà nội kể: Tôi già rồi, mắt kém, đan một chiếc áo mất gần hai tuần. Cổ áo lệch là tại đêm ấy tôi buồn ngủ quá, cứ đan sai rồi tháo, tháo rồi lại đan. Tôi chọn màu cam vì nhớ hồi Hạnh lên năm, con bé cứ đòi mua bằng được chiếc mũ màu cam ở chợ huyện. Chiều ấy, nhìn cháu chạy lên gác, tôi biết nó không mặc. Tôi không giận. Trẻ con lớn rồi, có những điều ngại ngùng riêng. Tối đó, tôi lấy kim ra, lặng lẽ tháo cổ áo, đan lại cho thật ngay. Hạnh kể: Đêm ấy, tôi tỉnh giấc, thấy đèn phòng bà vẫn sáng. Qua khe cửa, tôi nhìn thấy bà cúi sát vào chiếc áo màu cam, những ngón tay gầy run run. Tôi đứng lặng rất lâu, mắt cay xè. Sáng hôm sau, tôi mặc chiếc áo đến trường, cổ áo đã ngay ngắn. Bạn Lan khen: "Màu cam ấm áp quá!" Tôi cười, thấy lòng mình cũng ấm lên.

  1. 1
    Nhận biết

    Truyện có mấy người kể? Đó là ai?

  2. 2
    Thông hiểu

    Phần do bà nội kể giúp người đọc biết thêm điều gì mà Hạnh không biết?

  3. 3
    Thông hiểu

    Từ "những" trong cụm "những ngón tay gầy" là từ loại gì?

  4. 4
    Thông hiểu

    Chi tiết bà lặng lẽ tháo cổ áo, đan lại cho thật ngay cho thấy bà là người thế nào?

  5. 5
    Thông hiểu

    Đúng hay sai theo văn bản?

    a)Lúc đầu Hạnh tưởng bà đan áo cho em Bống.

    b)Bà nội trách Hạnh vì không mặc áo.

    c)Cuối truyện, Hạnh mặc chiếc áo đến trường.

  6. 6
    Vận dụng

    Nếu chỉ để Hạnh kể từ đầu đến cuối, truyện sẽ mất đi điều gì?

🌾

Văn bản 2 · Chiều theo bà ra đồng

Chiều theo bà ra đồng (bài thơ năm chữ do Học liệu STEAM viết để luyện đọc) Chiều theo bà ra đồng, Gió thơm mùi lúa mới. Cò trắng bay chấp chới, Chở nắng về bên sông. Bà cúi lưng nhổ cỏ, Áo nâu đã bạc màu. Bàn tay gầy như lá, Mà ấm đến mai sau. Mai cháu lên phố học, Nhớ cánh đồng quê nhà, Nhớ lưng bà còng xuống, Cho lúa thẳng hàng xa.

  1. 1
    Nhận biết

    Bài thơ viết theo thể thơ nào?

  2. 2
    Nhận biết

    Tiếng "màu" (cuối dòng 6) vần với tiếng nào?

  3. 3
    Thông hiểu

    Dòng "Bàn tay gầy như lá" dùng biện pháp tu từ nào?

  4. 4
    Thông hiểu

    Từ "Nhớ" lặp lại ở khổ cuối có tác dụng gì?

  5. 5
    Thông hiểu

    Hai dòng cuối "Nhớ lưng bà còng xuống, / Cho lúa thẳng hàng xa" gợi điều gì?

  6. 6

    ✍️ Viết · tự soát theo tiêu chí

    Viết đoạn văn khoảng 120 chữ ghi lại cảm xúc của bạn về bài thơ "Chiều theo bà ra đồng".

    0 chữ / tối thiểu 90
☕

Văn bản 3 · Cà phê vợt đầu hẻm

Cà phê vợt đầu hẻm (tản văn do Học liệu STEAM viết để luyện đọc) Đầu hẻm nhà tôi có một quán cà phê nhỏ xíu, chỉ vài cái ghế nhựa thấp và một cái bàn gỗ đã mòn cạnh. Chủ quán là ông Tư, năm nay ngoài bảy mươi. Sáng nào cũng vậy, năm giờ ông đã nhóm bếp than, bắc ấm nước, rồi cầm cái vợt vải – thứ vợt đã ngả màu nâu sẫm như màu đất – chế nước sôi qua lớp bột cà phê. Khách của ông toàn người quen: bác xe ôm, cô bán bánh mì, mấy chú thợ hồ. Ai tới, ông chẳng cần hỏi, cứ thế rót ra ly, ly đá cho người này, ly nóng cho người kia, không sai một ai. Má tôi nói quán ổng bán cà phê mà như bán sự quen thuộc. Có lần tôi hỏi sao ông không mua máy pha cho nhanh. Ông cười, đưa tay vuốt cái vợt: "Máy thì nhanh, mà cà phê vợt nó có cái mùi của buổi sáng, con à." Tôi không hiểu lắm. Chỉ biết mỗi lần đi học ngang qua, mùi cà phê thơm nồng lẫn khói than lại theo tôi tới tận cổng trường. Bây giờ, quanh hẻm mọc lên mấy quán cà phê máy lạnh sáng choang. Quán ông Tư vẫn vậy, vẫn mấy cái ghế nhựa, vẫn cái vợt cũ. Người ta bảo phố thay đổi nhanh lắm. Tôi thì nghĩ, phố đổi thay bao nhiêu cũng cần giữ lại vài góc nhỏ như thế – nơi người ta ngồi xuống, nhìn mặt nhau, và thấy mình vẫn còn một chỗ để thuộc về.

  1. 1
    Nhận biết

    Văn bản thuộc loại nào?

  2. 2
    Nhận biết Chọn các từ ngữ địa phương (phương ngữ Nam).

    .

  3. 3
    Thông hiểu

    Cặp dấu gạch ngang trong "cái vợt vải – thứ vợt đã ngả màu nâu sẫm như màu đất –" có công dụng gì?

  4. 4
    Thông hiểu

    Lời ông Tư "cà phê vợt nó có cái mùi của buổi sáng" cho thấy điều gì?

  5. 5
    Vận dụng

    Câu cuối văn bản gửi gắm thông điệp gì?

🎯 Bài này hay ra kiểm tra thế nào?

  • •Đề kiểm tra cuối học kì I thường dùng văn bản ngoài SGK cùng loại đã học: một truyện (có thể có hai người kể), một bài thơ bốn chữ, năm chữ hoặc thơ trữ tình, hoặc một bài tuỳ bút, tản văn. Ba văn bản ở phần "Luyện văn bản mới" mô phỏng đúng tình huống đó.
  • •Phần đọc hiểu hay có: nhận ra thể loại, người kể, thể thơ, vần, nhịp; tìm chi tiết tiêu biểu; nêu tác dụng của số từ, phó từ, nói giảm nói tránh, so sánh, từ ngữ địa phương, dấu câu; hiểu nghĩa của từ trong ngữ cảnh.
  • •Phần viết hay có một đoạn văn gắn với văn bản đọc (cảm xúc về bài thơ, nhận xét nhân vật) và một bài văn: phân tích đặc điểm nhân vật, biểu cảm về con người hoặc sự việc.
Có đề cô giao? Tải lên để làm thử
Chủ điểm tiếp theo
7. Bài học cuộc sống — truyện ngụ ngôn, tục ngữ