Vi khuẩn

1. 1 Hỏi: vật chất di truyền nằm trong nhân có màng bao hay nằm trần ở vùng nhân? Trần ⇒ nhân sơ.
2. 2 Hỏi: có lục lạp, không bào lớn không? Vi khuẩn không có.
3. 3 Hỏi: có thành tế bào không? Vi khuẩn có, nên thấy thành chưa kết luận được là thực vật.
4. 4 Kiểm tra: nhân sơ + đơn bào + có thành tế bào + cỡ vài µm ⇒ vi khuẩn ✓.

⚠️ Bẫy hay gặp: Vi khuẩn không phải "không có nhân": nó có vật chất di truyền ở vùng nhân, chỉ thiếu màng nhân.

1. 1 Nhìn hình tổng thể của từng tế bào: tròn, dài như que hay uốn xoắn?
2. 2 Tròn ⇒ cầu khuẩn; dài thẳng ⇒ trực khuẩn; uốn lò xo ⇒ xoắn khuẩn.
3. 3 Nhớ: hình dạng chỉ cho biết kiểu, không cho biết lợi hay hại.
4. 4 Kiểm tra: có trực khuẩn gây bệnh lao, cũng có trực khuẩn vô hại ⇒ không kết luận hại hay lợi từ hình ✓.

⚠️ Bẫy hay gặp: Không nghĩ "vi khuẩn chỉ sống ở nơi bẩn": trong ruột khoẻ mạnh vẫn có rất nhiều vi khuẩn có ích.

1. 1 Tìm việc nó làm trong tình huống: lên men, phân huỷ, giúp tiêu hoá, hay gây bệnh, làm hỏng thức ăn.
2. 2 Tạo sản phẩm hữu ích hoặc giúp cơ thể ⇒ có lợi; gây bệnh hoặc hỏng ⇒ có hại.
3. 3 Một loài có thể lợi chỗ này, hại chỗ khác ⇒ nói rõ ở đâu.
4. 4 Kiểm tra: chưa đủ dấu hiệu thì không đoán từ hình dạng ✓.

⚠️ Bẫy hay gặp: Bệnh do vi khuẩn (lao, tả) khác bệnh do virus (cúm, sởi). Việc dùng thuốc luôn do bác sĩ quyết định, không tự mua theo tên.

1. 1 Pha sữa với nước ấm, để nguội còn 40–45 °C (không dùng nước đang sôi; việc đun nước nhờ người lớn).
2. 2 Cho một ít sữa chua cái không đường, còn hạn vào làm men, khuấy nhẹ.
3. 3 Đậy kín, ủ ấm 6–8 giờ, để yên không lắc.
4. 4 Kết quả cần thấy: sữa chua và đông thành khối mịn. Xong thì cất tủ lạnh.

⚠️ Bẫy hay gặp: Cất vào tủ lạnh không giết vi khuẩn, chỉ làm chúng chậm lại; sữa chua để lâu vẫn chua thêm.