Bài 25 · Cơ bản ⭐ Hay ra thi tốt nghiệp

Nguyên tố nhóm IIA

Nêu tính chất của kim loại nhóm IIA và hợp chất của calcium, giải bài CO₂ vào nước vôi trong (đồ thị m↓ theo n(CO₂)), phân loại nước cứng, chọn cách làm mềm, rồi ôn cả chương 7 với kim loại kiềm và kiềm thổ.

Ứng với SGK Hoá học 12 (bộ thống nhất): Bài 25

⚡ Nhớ nhanh

1Kim loại nhóm IIA (Be, Mg, Ca, Sr, Ba) có cấu hình ns², nhường 2 electron thành M²⁺; tính khử mạnh, kém nhóm IA, tăng từ Be đến Ba. Ca, Sr, Ba tan trong nước ở nhiệt độ thường: M + 2H₂O → M(OH)₂ + H₂↑, Mg chỉ với hơi nước nóng, Be không phản ứng.
2Vòng vôi: CaCO₃ ⇒ CaO (nung, thu nhiệt) ⇒ Ca(OH)₂ (tôi vôi, toả nhiệt) ⇒ CaCO₃ (vữa cứng lại). Độ tan MSO₄ giảm từ Mg đến Ba; BaSO₄ gần như không tan.
3CO₂ vào nước vôi trong: kết tủa tăng đến cực đại khi n(CO₂) = n(Ca(OH)₂) rồi tan dần, hết khi n(CO₂) = 2n(Ca(OH)₂): CaCO₃ + CO₂ + H₂O ⇌ Ca(HCO₃)₂ (thạch nhũ, hang động).
4Nước cứng: nhiều Ca²⁺, Mg²⁺. Tạm thời (anion HCO₃⁻, đun sôi là hết), vĩnh cửu (Cl⁻, SO₄²⁻), toàn phần (cả hai). Na₂CO₃, Na₃PO₄, trao đổi ion làm mềm cả hai loại; đun sôi và Ca(OH)₂ vừa đủ chỉ loại tạm thời.
5Bẫy: kim loại IIA cho n(H₂) = n(M) (không chia đôi như nhóm IA); Ca(OH)₂ dùng thừa làm nước cứng trở lại.

👀 Nhìn là hiểu

Chọn kim loại nhóm IIA và khối lượng để xem phản ứng với nước, hoặc đổi sang cốc nước cứng: chọn mẫu rồi đun sôi, thêm Na₂CO₃, Na₃PO₄, Ca(OH)₂ hay trao đổi ion để thấy ion nào mất. Tab Thí nghiệm có CO₂ vào nước vôi trong, độ tan muối sulfate, làm mềm nước đo bọt xà phòng và thí nghiệm tổng hợp chương 7; tab Đoán trước có 4 cái bẫy.

n(Ca)0,10 mol

n(H₂)0,10 mol

V(H₂) đkc2,48 L

Sản phẩm rắn7,4 g

Ca + 2H₂O → Ca(OH)₂ + H₂↑

Kéo thả tự do, xem số và đồ thị chạy theo.

Góc nhìn:

Kim loại:

Khối lượng: 4,0 g Hơi nước nóng thay cho nước lạnh (chỉ Mg phản ứng thêm)

Calcium (Ca, M = 40 g/mol): tan trong nước lạnh, sủi bọt H₂, dung dịch đục dần vì Ca(OH)₂ ít tan. 4,0 g Ca = 0,10 mol ⇒ 0,10 mol H₂ = 2,48 L (đkc) và 0,10 mol Ca(OH)₂ (7,4 g).

1 ⚗️ Kim loại nhóm IIA

Cần nhớ

✦Cấu hình lớp ngoài cùng ns²: M → M²⁺ + 2e. Tính khử mạnh nhưng kém nhóm IA và tăng dần Be < Mg < Ca < Sr < Ba.
✦Với phi kim: 2Mg + O₂ → 2MgO (cháy sáng chói); Ca + Cl₂ → CaCl₂. Với acid: Mg + 2HCl → MgCl₂ + H₂↑.
✦Với nước: Ca, Sr, Ba phản ứng ở nhiệt độ thường: Ca + 2H₂O → Ca(OH)₂ + H₂↑. Mg phản ứng rất chậm với nước lạnh, với hơi nước nóng: Mg + H₂O → MgO + H₂↑ (nhiệt độ cao). Be không phản ứng.
✦Điều chế: điện phân nóng chảy muối chloride, $CaCl_{2} đ pnc Ca + Cl_{2} ↑$ .
✦Khác nhóm IA: mỗi nguyên tử cho 2 electron nên 1 mol M tạo 1 mol H₂ (nhóm IA chỉ 0,5 mol).

Một số tính chất của kim loại nhóm IIA

Kim loại	Cấu hình	D (g/cm³)	t°nc (°C)	Với nước lạnh
Be	[He]2s²	1,85	1287	không phản ứng
Mg	[Ne]3s²	1,74	650	rất chậm
Ca	[Ar]4s²	1,55	842	có, vừa phải
Sr	[Kr]5s²	2,63	777	có, mạnh
Ba	[Xe]6s²	3,51	727	có, rất mạnh

Dạng bài

Tính khí và base khi kim loại nhóm IIA tác dụng với nước hoặc acid

1 Đổi ra mol: n(M) = m/M.
2 Viết phương trình M + 2H₂O → M(OH)₂ + H₂↑ ⇒ n(H₂) = n(M) = n(M(OH)₂).
3 V(H₂) = n · 24,79 (đkc); m(M(OH)₂) = n · (M + 34).
4 Kiểm tra: bảo toàn electron, 1 mol M nhường 2 mol e, 1 mol H₂ nhận 2 mol e.

⚠️ Bẫy hay gặp: Áp tỉ lệ của nhóm IA, n(H₂) = nM2 = 0,05 mol ⇒ V = 1,24 L, bằng một nửa đáp số đúng.

💧

Làm mẫu

Cho 4,0 g Ca vào nước dư. Tính thể tích H₂ (đkc, 24,79 L/mol) và khối lượng Ca(OH)₂ tạo thành.

Hướng dẫn giải

Thử tự giải trước nhé!

2 🧱 Hợp chất của calcium và vòng vôi

Cần nhớ

✦CaCO₃ (đá vôi, vỏ sò, đá hoa) nung thành vôi sống CaO: $CaCO_{3} t^{\circ} CaO + CO_{2} ↑$ (thu nhiệt, nung ở khoảng 900 °C).
✦Tôi vôi: CaO + H₂O → Ca(OH)₂ (toả nhiệt mạnh). Ca(OH)₂ là vôi tôi; dung dịch bão hoà là nước vôi trong (base mạnh, ít tan).
✦Vữa vôi trát tường gặp CO₂ trong không khí cứng lại: Ca(OH)₂ + CO₂ → CaCO₃↓ + H₂O (toả nhiệt), quay về đá vôi.
✦CaSO₄ (thạch cao): dùng bó bột, đúc tượng, làm phụ gia xi măng. Độ tan MSO₄ giảm từ Mg đến Ba; BaSO₄ không tan kể cả trong acid.
✦Độ tan M(OH)₂ ngược lại: tăng từ Mg đến Ba (Mg(OH)₂ không tan, Ca(OH)₂ ít tan, Ba(OH)₂ tan khá).

Độ tan của sulfate và hydroxide nhóm IIA (khoảng 20 °C)

Hợp chất	Mg	Ca	Sr	Ba
MSO₄ (g/100 mL)	35	0,21	0,0135	0,00024
M(OH)₂ (g/100 mL)	không tan	0,17	1,77	3,9

Dạng bài

Tính khối lượng chất rắn khi nung đá vôi chứa tạp chất

1 Đổi ra mol: m(CaCO₃) = m · %, n = m/100.
2 CaCO₃ → CaO + CO₂ ⇒ n(CaO) = n(CaCO₃), tính m(CaO) = n · 56.
3 Chất rắn = CaO + tạp chất trơ (không bay đi).
4 Kiểm tra: m(rắn) = m(đá vôi) − m(CO₂ bay ra).

⚠️ Bẫy hay gặp: Quên tạp chất: chỉ tính CaO = 44,8 g, thiếu 20 g tạp chất vẫn nằm lại trong chất rắn.

🔥

Làm mẫu

Nung 100 g đá vôi chứa 80 % CaCO₃ (tạp chất trơ) đến khối lượng không đổi. Tính khối lượng chất rắn còn lại.

Hướng dẫn giải

Thử tự giải trước nhé!

3 🕳️ CO₂ vào nước vôi trong và thạch nhũ

Cần nhớ

✦Giai đoạn 1: CO₂ + Ca(OH)₂ → CaCO₃↓ + H₂O. Kết tủa tăng theo n(CO₂), cực đại m = 100 · n(Ca(OH)₂) khi n(CO₂) = n(Ca(OH)₂).
✦Giai đoạn 2 (CO₂ dư): CaCO₃ + CO₂ + H₂O → Ca(HCO₃)₂ tan. Kết tủa giảm về 0 khi n(CO₂) = 2 · n(Ca(OH)₂).
✦Đồ thị m↓ theo n(CO₂) là hình tam giác: lên đến đỉnh tại n(Ca(OH)₂), xuống về 0 tại 2n(Ca(OH)₂). Cùng một m↓ (dưới cực đại) có hai giá trị n(CO₂).
✦Ca(HCO₃)₂ bị nhiệt phân hoặc mất CO₂ thì lại kết tủa CaCO₃: thạch nhũ ở trần hang, măng đá dưới nền; cùng một cân bằng thuận nghịch tạo nên hang khi đá vôi bị hoà tan.

Dạng bài

Giải bài CO₂ vào dung dịch Ca(OH)₂ (đồ thị tam giác)

1 Đổi ra mol: n(CO₂), n(Ca(OH)₂) = a.
2 So sánh n(CO₂) với a và 2a để biết đang ở đoạn lên (≤ a), đoạn xuống (a đến 2a) hay đã tan hết (≥ 2a).
3 Đoạn lên: m = 100·n; đoạn xuống: m = 100·(2a − n).
4 Kiểm tra: bảo toàn nguyên tố C, n(CO₂) = n(CaCO₃) + 2·n(Ca(HCO₃)₂), hoặc m không vượt cực đại 100a.

⚠️ Bẫy hay gặp: Không xét CO₂ dư hoà tan: m = 100 · 0,1 = 10 g, hoặc m = 100 · 0,14 = 14 g (vượt cả cực đại 10 g).

🫧

Làm mẫu

Sục 0,14 mol CO₂ vào dung dịch chứa 0,1 mol Ca(OH)₂. Tính khối lượng kết tủa.

Hướng dẫn giải

Thử tự giải trước nhé!

4 🫖 Nước cứng và làm mềm nước cứng

Cần nhớ

✦Nước cứng là nước chứa nhiều ion Ca²⁺ và Mg²⁺. Phân loại theo anion đi kèm: tạm thời (HCO₃⁻), vĩnh cửu (Cl⁻, SO₄²⁻), toàn phần (cả hai).
✦Độ cứng tạm thời = min(n(M²⁺), nHCO₃⁻2); phần còn lại là độ cứng vĩnh cửu. Đun sôi: $Ca(HCO_{3})_{2} t^{\circ} CaCO_{3} ↓ + CO_{2} ↑ + H_{2} O$ chỉ loại phần tạm thời.
✦Nguyên tắc làm mềm: giảm nồng độ Ca²⁺, Mg²⁺ (kết tủa hoặc trao đổi ion). Na₂CO₃: Ca²⁺ + CO₃²⁻ → CaCO₃↓; Na₃PO₄: 3Ca²⁺ + 2PO₄³⁻ → Ca₃(PO₄)₂↓. Cả hai làm mềm cả hai loại.
✦Ca(OH)₂ vừa đủ: Ca(HCO₃)₂ + Ca(OH)₂ → 2CaCO₃↓ + 2H₂O, chỉ loại cứng tạm thời; dùng thừa thì chính Ca²⁺ của nó làm nước cứng trở lại. Trao đổi ion (nhựa) loại cả hai loại.
✦Tác hại: đóng cặn ấm, ống nước, nồi hơi (dẫn nhiệt kém ⇒ tốn nhiên liệu, có thể nổ); tốn xà phòng vì tạo kết tủa muối calcium của acid béo; nấu ăn lâu chín.

Phương pháp nào chữa được loại nào

Phương pháp	Cứng tạm thời	Cứng vĩnh cửu
Đun sôi	được	không
Ca(OH)₂ vừa đủ	được	không
Na₂CO₃	được	được
Na₃PO₄	được	được
Trao đổi ion (nhựa)	được	được

Dạng bài

Phân loại nước cứng và tính lượng chất làm mềm

1 Đổi ra mol: n(M²⁺) = nồng độ (mmol/L) · thể tích (L); phân loại bằng tạm thời = min(M²⁺; HCO₃⁻/2).
2 Chọn chất: Na₂CO₃ cho 1 mol CO₃²⁻ kết tủa 1 mol M²⁺ ⇒ n(Na₂CO₃) = n(M²⁺); Na₃PO₄ thì n = nM²⁺1,5.
3 Tính khối lượng: m = n · M (Na₂CO₃ 106 g/mol).
4 Kiểm tra bảo toàn điện tích (tổng điện tích dương = tổng điện tích âm) trước và sau xử lí.

⚠️ Bẫy hay gặp: Tính theo HCO₃⁻ (4 mmol/L) thay vì tổng ion kim loại: 0,4 mol Na₂CO₃ = 42,4 g, dư 0,1 mol so với cần.

🫗

Làm mẫu

Nước cứng chứa Ca²⁺ 2 mmol/L, Mg²⁺ 1 mmol/L, HCO₃⁻ 4 mmol/L, Cl⁻ 2 mmol/L. Phân loại và tính khối lượng Na₂CO₃ tối thiểu để làm mềm 100 L nước này.

Hướng dẫn giải

Thử tự giải trước nhé!

5 🔁 Ôn chương 7: kim loại kiềm và kiềm thổ

So sánh nhóm IA và nhóm IIA

	Nhóm IA	Nhóm IIA
Cấu hình ngoài cùng, ion	ns¹, M⁺	ns², M²⁺
Tính khử	mạnh nhất, tăng Li đến Cs	mạnh nhưng kém IA, tăng Be đến Ba
Với nước lạnh	tất cả đều phản ứng	chỉ Ca, Sr, Ba (Mg chậm, Be không)
n(H₂) khi M tác dụng nước	nM2	n(M)
Hợp chất tiêu biểu	NaOH, NaHCO₃, Na₂CO₃	CaO, Ca(OH)₂, CaCO₃, CaSO₄
Điều chế	điện phân nóng chảy muối chloride	điện phân nóng chảy muối chloride

Dạng bài

Giải bài tổng hợp nhiều bước chương 7

1 Đổi ra mol từng chất ban đầu và viết phản ứng đầu tiên (kim loại + nước).
2 Tính lượng khí và dung dịch thu được: n(OH⁻), n(Ca²⁺), n(Na⁺).
3 Sục CO₂: thứ tự CO₂ + Ca²⁺ + 2OH⁻ → CaCO₃↓ + H₂O, rồi CO₂ + 2NaOH → Na₂CO₃ + H₂O, rồi Na₂CO₃ + CO₂ + H₂O → 2NaHCO₃, cuối cùng mới hoà tan CaCO₃.
4 Kiểm tra: bảo toàn nguyên tố C, Na, Ca.

⚠️ Bẫy hay gặp: Cho rằng CO₂ hoà tan CaCO₃ ngay khi n(CO₂) > 0,1: ra m = 100 · (0,2 − 0,15) = 5 g. Thực tế NaOH nhận CO₂ trước nên kết tủa vẫn 10 g.

🔁

Làm mẫu

Cho 2,3 g Na và 4,0 g Ca vào nước dư. Tính V(H₂) ở đkc (24,79 L/mol). Sục tiếp 0,15 mol CO₂ vào dung dịch thu được, tính khối lượng kết tủa.

Hướng dẫn giải

Thử tự giải trước nhé!

6 🕳️ Hoá học quanh ta

✦🕳️ Hang động và thạch nhũ: nước mưa hoà tan CO₂ khoét đá vôi thành hang; giọt nước chứa Ca(HCO₃)₂ nhỏ xuống trần hang mất CO₂ nên để lại CaCO₃, qua hàng vạn năm thành nhũ đá.
✦🫖 Cặn trắng trong ấm đun nước: nước cứng tạm thời bị đun sôi, Ca(HCO₃)₂ thành CaCO₃ bám thành ấm; cặn làm tốn điện và có thể tẩy bằng acid yếu.
✦🧼 Giặt đồ nước cứng tốn xà phòng và bọt ít: Ca²⁺, Mg²⁺ kết tủa với xà phòng; máy lọc nước dùng nhựa trao đổi ion để làm mềm.
✦🦴 Bó bột và vữa vôi: thạch cao nung gặp nước đông cứng thành khối rắn bó xương; vữa vôi cứng dần vì hút CO₂ trong không khí.

7 💡 Mẹo làm nhanh và lỗi hay sai

⚡ Mẹo làm nhanh trắc nghiệm

✦CO₂ vào Ca(OH)₂: so n(CO₂) với a và 2a; đồ thị tam giác, đỉnh tại a, tắt tại 2a.
✦Nước cứng: nhìn anion trước. Có HCO₃⁻ thì đun sôi được phần tạm thời; Cl⁻, SO₄²⁻ thì cần Na₂CO₃, Na₃PO₄ hoặc trao đổi ion.
✦Tan trong nước lạnh: Na, K, Ca, Ba (và Li, Rb, Cs, Sr); Mg và Be thì không.
✦Kim loại IIA + nước hoặc acid: n(H₂) = n(M); kim loại IA: n(H₂) = nM2.

⚠️ Lỗi hay sai nhất

✦Chia đôi n(H₂) cho kim loại IIA: 4,0 g Ca ra 1,24 L thay vì 2,48 L.
✦Nung đá vôi 80 % quên tạp chất: 100 g ra 44,8 g thay vì 64,8 g.
✦Sục CO₂ vào Ca(OH)₂ quên giai đoạn tan: 0,14 mol CO₂ + 0,1 mol Ca(OH)₂ ra 10 g (hoặc 14 g) thay vì 6 g.
✦Cho rằng đun sôi làm mềm mọi loại nước cứng: mẫu Ca²⁺ 2, Mg²⁺ 1, HCO₃⁻ 4 mmol/L sau đun còn 1 mmol/L, vẫn cứng.
✦Dùng thừa Ca(OH)₂: thêm 5 mmol/L vào nước tạm thời cần 3 mmol/L thì còn 2 mmol/L Ca²⁺, nước cứng trở lại.
✦Cho rằng Mg tan trong nước lạnh như Ca (thực tế phải có hơi nước nóng) hoặc BaSO₄ tan trong acid.

⚖️ Kiểm tra bảo toàn

✦Bảo toàn khối lượng khi nung: 100 g đá vôi = 64,8 g chất rắn + 35,2 g CO₂.
✦Bảo toàn nguyên tố C khi sục CO₂: n(CO₂) = n(CaCO₃) + n(Na₂CO₃) + ...; đồ thị không vượt cực đại 100a.
✦Bảo toàn electron: 1 mol Ca nhường 2 mol e = 2 mol e do H⁺ nhận (1 mol H₂).
✦Bảo toàn điện tích: tổng điện tích dương = tổng điện tích âm (2·Ca²⁺ + 2·Mg²⁺ + Na⁺ = HCO₃⁻ + Cl⁻ + 2·SO₄²⁻ …), trước và sau làm mềm.

✏️ Luyện tập

Làm xong mỗi nhóm bấm Kiểm tra. Câu sai có lời giải ngắn và nút quay lại phần kiến thức.

⚗️

Kim loại nhóm IIA

1
Nhận biết
Kim loại nào sau đây tan trong nước ở nhiệt độ thường?
2
Thông hiểu Cho 4,8 g Mg tác dụng hết với dung dịch HCl dư. Thể tích H₂ thu được ở đkc (24,79 L/mol) là L (làm tròn đến hàng phần trăm).
3
Thông hiểu
6,85 g kim loại M nhóm IIA tác dụng hết với nước dư thu được 1,24 L H₂ (đkc, 24,79 L/mol). Kim loại M là

🧱

Hợp chất của calcium

1
Nhận biết
Vôi sống có công thức là
2
Vận dụng
Nung 50 g đá vôi chứa 80 % CaCO₃ (tạp chất trơ) đến khối lượng không đổi. Khối lượng chất rắn thu được là
3
Thông hiểu
Độ tan của bốn muối sulfate ở 25 °C được cho trong bảng: $M Đ ộ tan MSO_{4} (g /100 mL) Mg 35 Ca 0, 21 Sr 0, 0135 Ba 0, 00024$ Trộn lượng bằng nhau dung dịch Na₂SO₄ với dung dịch muối tan của từng kim loại, ống cho nhiều kết tủa nhất và ống không có kết tủa lần lượt là

🫧

CO₂ vào nước vôi trong

1
Thông hiểu
Sục từ từ khí CO₂ đến dư vào nước vôi trong, hiện tượng quan sát được là
2
Thông hiểu Sục 0,14 mol CO₂ vào dung dịch chứa 0,1 mol Ca(OH)₂. Khối lượng kết tủa thu được là g (làm tròn đến hàng đơn vị).
3
Thông hiểu
Sục CO₂ vào dung dịch Ca(OH)₂, đo khối lượng kết tủa theo số mol CO₂ được bảng: $n (CO_{2}) (mol) m_{↓} (g) 00 0, 1 10 0, 2 20 0, 3 10 0, 4 0$ Số mol Ca(OH)₂ trong dung dịch là
4
Vận dụng Với dung dịch ở câu trên (0,2 mol Ca(OH)₂), để thu được 12 g kết tủa thì lượng CO₂ lớn nhất cần dùng là mol.

🫖

Nước cứng

1
Nhận biết
Nước cứng là nước chứa nhiều ion
2
Thông hiểu
Đun sôi làm mềm được nước cứng chứa
3
Thông hiểu
Phương pháp nào sau đây KHÔNG làm mềm được nước cứng vĩnh cửu?
4
Thông hiểu 100 L nước cứng chứa Ca²⁺ 2 mmol/L và Mg²⁺ 1 mmol/L. Khối lượng Na₂CO₃ tối thiểu để làm mềm lượng nước này là g.
5
Thông hiểu
Đo độ cứng (mmol/L) của bốn mẫu nước ban đầu, sau khi đun sôi và sau khi thêm Na₂CO₃ dư: $M a ˆ ˜ u X Y Z T Ban đ a ˆ ˋ u 3, 0 3, 0 3, 0 0, 1 Sau đ un s o ˆ i 0, 0 3, 0 1, 0 0, 1 Sau Na_{2} CO_{3} d ư 0, 0 0, 0 0, 0 0, 0$ Mẫu nào là nước cứng toàn phần?
6
Thông hiểu
10 L nước chứa 0,01 mol Ca(HCO₃)₂ và 0,005 mol Mg(HCO₃)₂. Đun sôi lâu để các muối bị nhiệt phân hết thành muối carbonate, khối lượng cặn thu được là

🔁

Ôn chương 7

1
Vận dụng
Cho 2,3 g Na và 4,0 g Ca vào nước dư. Thể tích H₂ thu được ở đkc (24,79 L/mol) là
2
Vận dụng Sục 0,15 mol CO₂ vào dung dịch thu được ở câu trên (0,1 mol NaOH và 0,1 mol Ca(OH)₂). Khối lượng kết tủa là g.
3
Thông hiểu
Phát biểu nào sau đây đúng?
4
Vận dụng Cho từng chất sau vào dung dịch Ca(HCO₃)₂: NaOH, HCl, Na₂CO₃, NaCl, Ca(OH)₂. Số chất tạo kết tủa là .
5
Nhận biết
Trong vòng chuyển hoá của vôi (nung đá vôi, tôi vôi, vữa vôi cứng lại), giai đoạn thu nhiệt là
6
Vận dụng
Sục CO₂ vào dung dịch gồm 0,1 mol NaOH và 0,1 mol Ca(OH)₂. Khi n(CO₂) = 0,22 mol thì khối lượng kết tủa là

🏆 Luyện theo dạng đề tốt nghiệp

Đề Hoá học có 3 phần: 18 câu 4 lựa chọn, 4 câu đúng/sai (mỗi câu 4 ý) và 6 câu trả lời ngắn (đáp số tối đa 4 ký tự, kể cả dấu − và dấu phẩy). Dưới đây là đủ 3 dạng, chỉ dùng kiến thức của bài này.

🅰️

Phần I · Trắc nghiệm 4 lựa chọn

1
Thông hiểu
Dãy gồm các kim loại đều tác dụng với nước ở nhiệt độ thường là
2
Thông hiểu
Chất nào sau đây làm mềm được nước cứng tạm thời nhưng không làm mềm được nước cứng vĩnh cửu?
3
Vận dụng
Sục 0,35 mol CO₂ vào dung dịch chứa 0,2 mol Ca(OH)₂. Khối lượng kết tủa là

✅

Phần II · Đúng / sai

1
Thông hiểu
Nước cứng X chứa Ca²⁺ 2,0; Mg²⁺ 1,0; HCO₃⁻ 4,0; Cl⁻ 2,0 (mmol/L). Lấy ba mẫu X: mẫu 1 đun sôi 10 phút rồi lọc; mẫu 2 thêm Na₂CO₃ vừa đủ; mẫu 3 cho qua cột nhựa trao đổi ion.

a)X là nước cứng toàn phần.

b)Khi đun sôi mẫu 1 xuất hiện cặn trắng gồm CaCO₃ và MgCO₃.

c)Sau khi đun sôi và lọc, mẫu 1 trở thành nước mềm hoàn toàn.

d)Để làm mềm 10 L nước X ở mẫu 2 cần ít nhất 0,3 mol Na₂CO₃.
2
Vận dụng
Sục từ từ CO₂ vào dung dịch gồm 0,1 mol NaOH và 0,1 mol Ca(OH)₂ (thí nghiệm tổng hợp chương 7 trên sim).

a)Khi n(CO₂) = 0,1 mol, khối lượng kết tủa đạt cực đại 10 g.

b)Khi n(CO₂) tăng từ 0,1 đến 0,2 mol, khối lượng kết tủa không đổi.

c)Kết tủa tan hết khi n(CO₂) = 0,25 mol.

d)Khi n(CO₂) = 0,25 mol, khối lượng kết tủa là 2,5 g.

🔢

Phần III · Trả lời ngắn

1
Thông hiểu Cho các chất: Na₂CO₃, NaOH, HCl, Ca(OH)₂, NaCl, Na₃PO₄. Số chất có thể làm mềm nước cứng tạm thời chứa Ca(HCO₃)₂ và Mg(HCO₃)₂ là bao nhiêu? Đáp số:
2
Thông hiểu Nung 50 g CaCO₃ nguyên chất với hiệu suất 80 %. Khối lượng CaO thu được là bao nhiêu gam? Đáp số:
3
Vận dụng Sục CO₂ vào dung dịch chứa 0,15 mol Ca(OH)₂ thu được 9 g kết tủa. Giá trị lớn nhất của n(CO₂) là bao nhiêu mol? Đáp số:

🎯 Bài này vào đề tốt nghiệp ở đâu?

•Phần I thường hỏi tính chất chung của kim loại IIA (phản ứng với nước), hợp chất calcium, phân loại nước cứng và chọn phương pháp làm mềm.
•Phần II hay có thí nghiệm nước cứng (đun sôi, thêm Na₂CO₃) hoặc đồ thị khối lượng kết tủa theo số mol CO₂: ý dễ mất điểm là tưởng đun sôi làm mềm mọi loại, quên giai đoạn kết tủa tan, bỏ sót đoạn nằm ngang khi có NaOH.
•Phần III có thể hỏi đếm số chất làm mềm được nước cứng, khối lượng chất rắn khi nung đá vôi (nhớ tạp chất, hiệu suất), hoặc n(CO₂) lớn nhất ứng với một lượng kết tủa cho trước.

Làm đề thi thử trọn bộ

Bài tiếp theo
Đại cương về kim loại chuyển tiếp dãy thứ nhất