Ngữ văn lớp 11
Chủ đề 6 · Học kỳ 1 ⭐ Hay ra thi tốt nghiệp

Ôn tập học kì I

Nhận ra năm kiểu văn bản của học kì I trong một ngữ liệu lạ, chỉ đúng điểm nhìn, cấu tứ, cấu trúc lập luận, xung đột, và tự làm trọn một đề đúng cấu trúc 4–2–4 trong 120 phút.

Ứng với SGK Kết nối tri thức: Ôn tập HK1

⚡ Nhớ nhanh

  • 1Học kì I có 5 kiểu văn bản: truyện (B1) · thơ trữ tình (B2) · nghị luận (B3) · truyện thơ dân gian và thơ trữ tình có yếu tố tự sự (B4) · bi kịch (B5).
  • 2Mỗi kiểu có một "chìa khoá": truyện — người kể, điểm nhìn; thơ — cấu tứ, hình ảnh; nghị luận — luận đề → luận điểm → lí lẽ, bằng chứng; truyện thơ — cốt truyện, nhân vật; bi kịch — xung đột không lối thoát.
  • 3Nhận kiểu văn bản theo hai bước: nhìn hình thức (văn xuôi kể chuyện, dòng thơ, tên vai + chỉ dẫn trong ngoặc) rồi hỏi mục đích (kể, gửi cảm xúc, bảo vệ ý kiến, đặt nhân vật trước lựa chọn đau đớn).
  • 4Tiếng Việt: ngôn ngữ nói và viết (B1, B3) · phá vỡ quy tắc ngôn ngữ thông thường (B2) · lỗi về thành phần câu (B4). Câu "nêu tác dụng" luôn đủ 3 tầng: gọi tên + dẫn chứng → nội dung → biểu đạt.
  • 5Đề thi lấy văn bản ngoài SGK — thuộc dấu hiệu từng kiểu quan trọng hơn thuộc lòng từng bài. Lớp 11 là lúc luyện sớm, chưa cần vội.
  • 6Cấu trúc đề tốt nghiệp: đọc hiểu 4đ (5 câu) · đoạn ~200 chữ 2đ · bài ~600 chữ 4đ. Chia giờ: 35 · 25 · 55 phút, 5 phút soát.

🎮 Chơi mà hiểu

Mỗi lần hiện một đoạn rất ngắn (truyện, thơ trữ tình, nghị luận, truyện thơ, bi kịch): kéo tay cầm ✋ (hoặc chạm rồi chạm ô) vào ô thể loại. Đúng thì chữ "tố cáo" thể loại được tô màu kèm dấu hiệu — có hai đoạn bẫy.

0/10

Đoạn 1/10 · Học liệu STEAM tự viết để luyện, nhân vật hư cấu

Thảo đứng nép sau cột cổng trường, cố không nhìn về phía xe bánh mì. Bố lại đội cái mũ cối cũ. Trời ơi, sao bố không đứng xa hơn một chút? Cô kéo khẩu trang lên tận mắt rồi bước thật nhanh qua.

📖 Truyện

người kể, điểm nhìn

🎵 Thơ trữ tình

cấu tứ, hình ảnh, cảm xúc

🧠 Nghị luận

luận đề + lí lẽ, bằng chứng

🪕 Truyện thơ

kể chuyện bằng thơ, nhiều nhân vật

🎭 Bi kịch

xung đột không lối thoát

Mẹo: nhìn hình thức trước (dòng thơ? tên vai in hoa? số liệu?), rồi hỏi mục đích (kể, gửi cảm xúc, bàn luận, cung cấp thông tin, diễn).

1 🗂️ Năm kiểu văn bản của học kì I

Cần nhớ

  • ✦Đề thi lấy văn bản ngoài SGK; câu 1 thường hỏi thể loại, ngôi kể, điểm nhìn, thể thơ hoặc phương thức biểu đạt. Trả lời luôn kèm 1–2 dấu hiệu lấy từ chính văn bản.
  • ✦Điểm nhìn là chỗ đứng để người kể quan sát, kể lại. Ngôi thứ ba vẫn có thể nhìn bằng mắt một nhân vật (điểm nhìn bên trong), và điểm nhìn có thể di chuyển giữa các nhân vật.
  • ✦Cấu tứ là ý lớn chi phối cách tổ chức cả bài thơ: đi – về, xưa – nay, cảnh – tình, câu hỏi – lời đáp… Tìm được cấu tứ là thấy "xương sống" của bài.
  • ✦Có kể việc chưa chắc là truyện thơ: truyện thơ có nhiều nhân vật, có cốt truyện; thơ trữ tình có yếu tố tự sự chỉ mượn sự việc làm cái cớ cho cảm xúc.
  • ✦Bi kịch khác hài kịch ở kết cục: nhân vật mang khát vọng lớn rơi vào xung đột không giải quyết được, kết thúc bằng mất mát, đau thương.

Bảng tổng hợp: dấu hiệu nhận biết · câu hay hỏi

KiểuĐã học (SGK)Dấu hiệu nhận biếtCâu đề hay hỏi
📖 Truyện"Vợ nhặt" (trích – Kim Lân), "Chí Phèo" (trích – Nam Cao); thực hành đọc "Cải ơi!" (Nguyễn Ngọc Tư)Văn xuôi kể chuyện; có người kể (ngôi thứ nhất hoặc thứ ba); lời người kể đan lời nhân vật; điểm nhìn có thể di chuyểnNgôi kể, điểm nhìn; lời nửa trực tiếp; chi tiết, nhân vật; ý nghĩa nhan đề, kết thúc
🎵 Thơ trữ tình"Nhớ đồng" (Tố Hữu), "Tràng giang" (Huy Cận), "Con đường mùa đông" (Pu-skin); thực hành đọc "Thời gian" (Văn Cao)Dòng thơ, nhịp, vần; nhân vật trữ tình; cấu tứ và hệ thống hình ảnh, có khi mang tính tượng trưngThể thơ; cảm xúc chủ đạo; cấu tứ; tác dụng hình ảnh, kết hợp từ lạ
🧠 Nghị luận"Cầu hiền chiếu" (Ngô Thì Nhậm), "Tôi có một ước mơ" (trích – Mác-tin Lu-thơ Kinh), "Một thời đại trong thi ca" (trích "Thi nhân Việt Nam" – Hoài Thanh); thực hành đọc "Tiếp xúc với tác phẩm" (Thái Bá Vân)Cấu trúc: luận đề → luận điểm → lí lẽ, bằng chứng; mục đích, quan điểm người viết; có yếu tố biểu cảmLuận đề, luận điểm; quan hệ giữa các luận điểm; nhận xét lí lẽ, bằng chứng; tác dụng yếu tố biểu cảm
🪕 Truyện thơ · thơ có yếu tố tự sự"Lời tiễn dặn" (trích "Tiễn dặn người yêu" – truyện thơ dân tộc Thái), "Dương phụ hành" (Cao Bá Quát), "Thuyền và biển" (Xuân Quỳnh); thực hành đọc "Nàng Ờm nhắn nhủ" (trích truyện thơ dân tộc Mường)Truyện thơ: kể bằng thơ một câu chuyện nhiều nhân vật, thường về tình yêu bị ngăn trở. Thơ có yếu tố tự sự: có sự việc, nhân vật, nhưng sự việc phục vụ cảm xúcCốt truyện, nhân vật, lời nhân vật; vai trò của yếu tố tự sự trong bài thơ trữ tình
🎭 Bi kịch"Sống, hay không sống – đó là vấn đề" (trích "Hăm-lét" – Sếch-xpia), "Vĩnh biệt Cửu Trùng Đài" (trích "Vũ Như Tô" – Nguyễn Huy Tưởng); thực hành đọc "Prô-mê-tê bị xiềng" (trích – Ét-sin)Tên vai, lời thoại, chỉ dẫn sân khấu; xung đột gay gắt không lối thoát; nhân vật có khát vọng lớn, lựa chọn đau đớn; độc thoại nội tâmXung đột chính; hành động, lời thoại, độc thoại; ý nghĩa kết cục bi thảm
🪕 Truyện thơ

Kể một câu chuyện bằng thơ: có chàng, có nàng, có cha mẹ, có biến cố nối nhau. Hỏi: chuyện gì xảy ra với ai, và lời nhân vật bộc lộ điều gì.

🎵 Thơ trữ tình có yếu tố tự sự

Có kể việc ("năm ấy…", "một hôm…"), nhưng chỉ một nhân vật trữ tình bày tỏ lòng mình. Hỏi: sự việc ấy làm nổi lên cảm xúc gì.

2 🧭 Gặp văn bản lạ: đọc từng kiểu thế nào

Dạng bài

Đọc một truyện: tìm điểm nhìn

  1. 1 Ai kể: người kể xưng "tôi" hay giấu mình (ngôi thứ ba)?
  2. 2 Nhìn bằng mắt ai: tìm câu nghĩ, cảm của nhân vật chen vào lời kể (lời nửa trực tiếp).
  3. 3 Điểm nhìn có chuyển không: từ nhân vật này sang nhân vật khác, từ bên ngoài vào bên trong?
  4. 4 Hỏi: cách kể ấy giúp người đọc thấy gì mà nếu kể khác thì không thấy?

⚠️ Bẫy hay gặp: Chỉ ghi "ngôi thứ ba" khi đề hỏi điểm nhìn. Ngôi kể và điểm nhìn là hai câu trả lời khác nhau — phải nói thêm người kể nhìn qua mắt ai.

Dạng bài

Đọc một bài thơ trữ tình: tìm cấu tứ

  1. 1 Nhận thể thơ và nhân vật trữ tình (ai nói, nói với ai).
  2. 2 Tìm "trục" của bài: cặp đối lập, mạch đi – về, cảnh – tình, câu hỏi lặp lại…
  3. 3 Gom hình ảnh theo trục ấy, để ý hình ảnh lạ, kết hợp từ khác thường.
  4. 4 Gọi tên cảm xúc chủ đạo và nói cấu tứ giúp cảm xúc ấy hiện lên ra sao.

⚠️ Bẫy hay gặp: Đi từng câu một rồi diễn xuôi. Câu hỏi về cấu tứ cần một câu khái quát cả bài ("bài thơ dựng trên sự đối lập giữa…").

Dạng bài

Đọc một văn bản nghị luận: vẽ cấu trúc

  1. 1 Luận đề: thường ở nhan đề, đoạn mở hoặc câu kết.
  2. 2 Luận điểm: câu đầu mỗi đoạn, từ đánh số (thứ nhất, mặt khác…).
  3. 3 Lí lẽ, bằng chứng của từng luận điểm; bằng chứng có cụ thể, tin được không.
  4. 4 Mục đích, thái độ người viết; câu nào mang yếu tố biểu cảm và nó làm gì.

⚠️ Bẫy hay gặp: Chép cả đoạn làm "luận điểm". Luận điểm là một câu khẳng định ngắn.

Dạng bài

Đọc một đoạn truyện thơ

  1. 1 Tóm cốt truyện trong 2–3 câu: ai, gặp chuyện gì, vì sao.
  2. 2 Tìm lời nhân vật (lời dặn, lời than) và cảm xúc trong đó.
  3. 3 Để ý lối nói dân gian: lặp, đếm số, so sánh với thiên nhiên.
  4. 4 Thông điệp: khát vọng tình yêu tự do, lòng chung thuỷ…

⚠️ Bẫy hay gặp: Thấy dòng thơ có kể việc là ghi ngay "truyện thơ". Đếm nhân vật và sự việc trước khi kết luận.

Dạng bài

Đọc một cảnh bi kịch

  1. 1 Tìm xung đột: hai điều nhân vật đều muốn giữ mà không giữ được cả hai.
  2. 2 Đọc chỉ dẫn sân khấu: điệu bộ, ánh sáng, im lặng thường "nói" thay nhân vật.
  3. 3 Độc thoại: nhân vật tự chất vấn mình điều gì?
  4. 4 Kết cục và thái độ tác giả: thương xót, ngợi ca hay cảnh tỉnh.

⚠️ Bẫy hay gặp: Kể lại diễn biến cảnh kịch. Câu hỏi về xung đột cần hai vế đối nghịch rõ ràng ("giữa… và…").

3 🔤 Tiếng Việt học kì I: nhận ra và trả lời đủ ý

Cần nhớ

  • ✦Ngôn ngữ nói: dùng âm thanh, ngữ điệu, cử chỉ hỗ trợ; nhiều từ đưa đẩy, tình thái (à, nhỉ, ơ kìa), câu tỉnh lược, lặp. Ngôn ngữ viết: dùng chữ, dấu câu; câu đầy đủ, chặt chẽ, từ ngữ chọn lọc.
  • ✦Trong truyện, lời thoại là ngôn ngữ nói được ghi lại — câu hỏi hay gặp: nó làm nhân vật hiện lên thế nào.
  • ✦Phá vỡ quy tắc ngôn ngữ thông thường: kết hợp từ lạ ("nỗi buồn mặn"), đảo trật tự, chuyển loại từ, ngắt dòng bất thường… dùng có chủ ý để tạo nghĩa mới, cảm giác mới.
  • ✦Lỗi về thành phần câu: thiếu chủ ngữ, thiếu vị ngữ, thiếu cả nòng cốt câu, hoặc các thành phần không hợp nghĩa với nhau. Sửa bằng thêm, bớt từ, viết lại nòng cốt.

Bảng nhận diện (ví dụ tự soạn)

Hiện tượngDấu hiệuVí dụTác dụng / cách sửa
🗣️ Ngôn ngữ nóiTừ đưa đẩy, câu ngắn, tỉnh lược"Ơ kìa, đến rồi à? Ngồi đây, ngồi đây!"Lời thoại tự nhiên, sinh động; lộ tính cách, cảm xúc nhân vật
✍️ Ngôn ngữ viếtCâu đủ thành phần, từ nối chặt"Vì trời mưa to nên buổi tập được hoãn sang thứ Năm."Rõ ràng, chính xác; hợp văn bản chính thức
🌀 Phá vỡ quy tắcHai từ vốn không đi với nhau"Chiều nay gió rất buồn."Gió mang tâm trạng người — cảnh nhuốm tình, câu thơ mới lạ, giàu sức gợi
⚠️ Thiếu chủ ngữMở đầu bằng "Qua…", "Với…" rồi đi luôn vị ngữ"Qua truyện ngắn cho thấy tình cha con sâu nặng."Sửa: bỏ "Qua" — "Truyện ngắn cho thấy…"
⚠️ Thiếu vị ngữCụm chủ ngữ dài rồi dừng"Những bạn đã tham gia cuộc thi viết về lối sống xanh do Đoàn trường tổ chức."Sửa: thêm vị ngữ — "… đều được nhận giấy khen."

Học kì I đã học gì ở từng bài (theo SGK)

BàiThực hành tiếng ViệtViết
1 · TruyệnĐặc điểm cơ bản của ngôn ngữ nói và ngôn ngữ viếtNghị luận về một tác phẩm truyện (những đặc điểm trong cách kể của tác giả)
2 · Thơ trữ tìnhMột số hiện tượng phá vỡ những quy tắc ngôn ngữ thông thường: đặc điểm và tác dụngNghị luận về một tác phẩm thơ (tìm hiểu cấu tứ và hình ảnh của tác phẩm)
3 · Nghị luậnĐặc điểm cơ bản của ngôn ngữ nói và ngôn ngữ viết (tiếp theo)Nghị luận về một vấn đề xã hội (con người với cuộc sống xung quanh)
4 · Truyện thơ, thơ có yếu tố tự sựLỗi về thành phần câu và cách sửaNghị luận về một vấn đề xã hội (hình thành lối sống tích cực trong xã hội hiện đại)
5 · Bi kịch(không có)Báo cáo nghiên cứu về một vấn đề tự nhiên, xã hội

Dạng bài

Nêu tác dụng của một hiện tượng phá vỡ quy tắc ngôn ngữ

  1. 1 Gọi tên + trích cụm từ (trong ngoặc kép): nó lạ ở đâu so với cách nói thường.
  2. 2 Nội dung: cách nói lạ ấy giúp thấy điều gì về cảnh, người, cảm xúc.
  3. 3 Biểu đạt: mới lạ, gây chú ý, giàu sức gợi, tạo giọng riêng.
  4. 4 Nếu kịp: thái độ, cá tính của người viết.

⚠️ Bẫy hay gặp: Viết "kết hợp từ này rất hay" mà không chỉ ra nó lạ ở đâu. Người chấm cần thấy bạn biết cách nói thường là gì.

🌧️
Làm mẫu

Câu thơ tự viết: "Mưa rơi xuống phố, ướt cả lời chưa nói". Nêu tác dụng của kết hợp từ "ướt cả lời chưa nói".

Hướng dẫn giải

Thử tự giải trước nhé!

4 📝 Ra phòng thi: đoạn 200 chữ, bài 600 chữ

Dạng bài

Đoạn ~200 chữ phân tích nhân vật, chi tiết, khổ thơ (2 điểm)

  1. 1 Câu chủ đề nêu đúng nhận xét chính (nhân vật thay đổi ra sao, khổ thơ gửi cảm xúc gì).
  2. 2 2–3 ý, mỗi ý trích từ ngữ trong ngoặc kép rồi bình: nó cho thấy gì.
  3. 3 Một câu về nghệ thuật: điểm nhìn, lời nửa trực tiếp, cấu tứ, hình ảnh.
  4. 4 Câu kết khép ý, có thể liên hệ ngắn.

⚠️ Bẫy hay gặp: Kể lại truyện. Mỗi câu trích phải đi kèm một câu "điều đó cho thấy…".

Dạng bài

Bài nghị luận xã hội ~600 chữ (4 điểm)

  1. 1 Mở bài: nêu vấn đề + ý kiến của bạn.
  2. 2 Giải thích ngắn khái niệm then chốt.
  3. 3 2–3 luận điểm, mỗi luận điểm: lí lẽ + một dẫn chứng thật, gần.
  4. 4 Một ý kiến trái chiều + phản bác có chừng mực.
  5. 5 Bài học, hành động; kết bài.

⚠️ Bẫy hay gặp: Câu thiếu thành phần vì mở đầu bằng "Qua…", "Với…" (lỗi vừa học ở B4) và khẳng định tuyệt đối kiểu "ai cũng…". Soát hai lỗi này ở 5 phút cuối.

Chia 120 phút

  • ✦Đọc hiểu: ~35 phút — đọc văn bản hai lượt, lượt hai gạch dấu hiệu thể loại.
  • ✦Đoạn 200 chữ: ~25 phút.
  • ✦Bài 600 chữ: ~55 phút, có 5 phút lập dàn ý.
  • ✦Soát lỗi: 5 phút.

✏️ Luyện tập

Làm xong mỗi nhóm bấm Kiểm tra. Câu sai có lời giải ngắn và nút quay lại phần kiến thức.

🗂️

Nhận diện kiểu văn bản

  1. 1
    Nhận biết

    Đoạn có tên vai in hoa, chỉ dẫn trong ngoặc đơn, nhân vật độc thoại: "Đi thì phụ mẹ, ở thì phụ nước". Đó là kiểu văn bản nào?

  2. 2
    Thông hiểu

    Một đoạn thơ kể chàng đi xa, nàng bị cha mẹ ép gả, nàng bỏ nhà đi tìm chàng. Đó là dấu hiệu của:

  3. 3
    Thông hiểu

    Bài thơ: người con kể năm xưa mẹ gánh lúa qua cầu tre, nay cầu xây đá mà không còn bóng mẹ; cả bài dồn về nỗi nhớ. Xếp vào đâu là đúng nhất?

  4. 4
    Thông hiểu

    "Ngày xưa có anh thợ rèn mỗi sáng đập một nghìn nhát búa… Câu chuyện ấy cho thấy tài năng đến từ sự bền bỉ." Đoạn này thuộc kiểu nào?

  5. 5
    Thông hiểu

    Đúng hay sai?

    a)Truyện kể ở ngôi thứ ba thì không thể có điểm nhìn bên trong nhân vật.

    b)Cấu tứ là ý lớn chi phối cách tổ chức cả bài thơ.

    c)Bi kịch kết thúc có hậu, nhân vật đạt được điều mình muốn.

    d)Trả lời "xác định thể loại" nên kèm 1–2 dấu hiệu lấy từ văn bản.

  6. 6
    Vận dụng

    Đề: "Xác định ngôi kể và điểm nhìn của văn bản." (truyện về cô gái ngại gặp bố bán bánh mì, ý nghĩ của cô xen vào lời kể). Câu trả lời nào được trọn điểm?

🧭

Đọc từng kiểu

  1. 1
    Nhận biết

    Xếp các bước đọc một cảnh bi kịch.

    Thứ tự của em: — bấm lần lượt —

  2. 2
    Thông hiểu

    Câu nào nói đúng về cấu tứ của một bài thơ?

  3. 3
    Thông hiểu

    "Nam nhìn chiếc ghế trống của bố. Sao bố lại đi đúng hôm con thi?" Câu thứ hai cho thấy điều gì?

  4. 4
    Thông hiểu

    Trong văn bản nghị luận, quan hệ giữa luận đề và luận điểm là:

  5. 5

    ✍️ Viết · tự soát theo tiêu chí

    Bốn dòng thơ tự viết: "Ngày con đi, sân đầy nắng / mẹ phơi áo, gió reo cành / ngày con về, sân đầy lá / áo mẹ treo, gió chẳng lành". Trong 3–5 câu, chỉ ra cấu tứ và tác dụng của nó.

    0 chữ / tối thiểu 40
🔤

Tiếng Việt học kì I

  1. 1
    Nhận biết Chọn hai yếu tố cho thấy đây là ngôn ngữ nói.

    , ? .

  2. 2
    Thông hiểu

    "Qua truyện ngắn cho thấy tình cha con sâu nặng." Câu này mắc lỗi gì?

  3. 3
    Thông hiểu

    "Chiều nay gió rất buồn." Đây là hiện tượng gì?

  4. 4
    Thông hiểu

    Đặc điểm nào thuộc ngôn ngữ viết?

  5. 5
    Vận dụng

    "Những bạn đã tham gia cuộc thi viết về lối sống xanh do Đoàn trường tổ chức." Cách sửa nào đúng?

📝

Viết theo đề thi

  1. 1
    Nhận biết

    Trong đề tốt nghiệp, bài nghị luận ~600 chữ chiếm bao nhiêu điểm?

  2. 2
    Thông hiểu

    Câu mở bài nào tốt nhất cho đề "tình bạn: thẳng thắn hay giữ hoà khí"?

  3. 3

    ✍️ Viết · tự soát theo tiêu chí

    Viết đoạn văn khoảng 200 chữ phân tích cảm xúc trong khổ thơ (do site viết): "Ngày con đi, sân đầy nắng / mẹ phơi áo, gió reo cành / ngày con về, sân đầy lá / áo mẹ treo, gió chẳng lành".

    0 chữ / tối thiểu 170

📄 Luyện văn bản mới · kiểu đề tốt nghiệp

Đề Ngữ văn (120 phút) có đọc hiểu 4 điểm trên một văn bản ngoài SGK, một đoạn văn khoảng 200 chữ (2 điểm) và một bài văn khoảng 600 chữ (4 điểm). Văn bản dưới đây không có trong SGK — đúng như phòng thi.

📄

Đề luyện đủ cấu trúc: "Chiếc mũ cối"

Chiếc mũ cối (truyện ngắn do Học liệu STEAM viết để luyện đọc, nhân vật hư cấu) Năm Thảo vào lớp mười, bố bắt đầu bán bánh mì ở cổng sau của trường. Bố dậy từ ba giờ sáng, nướng mẻ bánh đầu tiên khi cả xóm còn ngủ, rồi đạp chiếc xe ba gác cũ qua bốn cây số đường đê. Lúc nào bố cũng đội chiếc mũ cối bạc màu, cái mũ ông nội để lại. Thảo chưa bao giờ mua bánh mì của bố. Sáng nào cô cũng đi cổng trước, dù phải vòng xa hơn. Có lần cái Hà hỏi: "Ông bán bánh mì cổng sau ấy, nhà ở gần nhà mày à?" Thảo ậm ừ, cúi xuống vở. Tối hôm đó cô nằm mãi không ngủ được. Mình đâu có nói dối. Mình chỉ không nói hết. Nhưng sao ngực cứ nặng thế này? Một sáng tháng Mười Một, trời đổ mưa to. Cổng trước ngập, bác bảo vệ chỉ cho đi cổng sau. Thảo đứng nép dưới mái hiên hiệu photo, nhìn ra. Bố đang kéo tấm bạt che thùng bánh, còn chiếc mũ cối thì đã nằm trên đầu một thằng bé lớp sáu đang run cầm cập. Nước mưa chảy thành dòng trên mái tóc đã thưa của bố. Cả bọn bạn đứng quanh Thảo. Hà nói to: "Ông này tốt ghê!" Thảo chợt thấy mặt mình nóng bừng. Cô bước ra khỏi mái hiên, đi thẳng về phía xe bánh mì, mưa quất vào mặt. – Bố! Cho con một cái. Với lại… cho các bạn con mỗi đứa một cái nữa. Bố ngẩng lên. Một giây thôi, mà như lâu lắm. * Mười sáu năm làm bố, ông chưa nghe con gọi mình ở chỗ đông người như thế. Ông biết con đi cổng trước. Ông biết cả lí do. Nên ngày nào ông cũng đứng lùi vào sát gốc bàng, kéo cái mũ sụp xuống, để lỡ con có đi ngang thì cũng chẳng ai nhận ra. Sáng nay ông định nói một điều gì đó thật hay, nhưng rốt cuộc chỉ đưa bánh, tay hơi run: – Ăn đi, nóng đấy. Mưa thế này, đứa nào cũng ướt hết rồi. Chiều hôm ấy, Thảo về nhà, lấy chiếc mũ cối còn ướt, lau thật khô rồi đặt lên yên xe của bố.

  1. 1

    ✍️ Viết · tự soát theo tiêu chí

    Câu 1 (0,5 điểm). Xác định ngôi kể và người kể chuyện của văn bản.

    0 chữ
  2. 2

    ✍️ Viết · tự soát theo tiêu chí

    Câu 2 (0,5 điểm). Chỉ ra hai chi tiết cho thấy Thảo né tránh bố ở phần đầu truyện.

    0 chữ
  3. 3

    ✍️ Viết · tự soát theo tiêu chí

    Câu 3 (1,0 điểm). Các câu "Mình đâu có nói dối. Mình chỉ không nói hết. Nhưng sao ngực cứ nặng thế này?" là lời của ai? Nêu tác dụng của cách đưa những câu ấy vào lời kể.

    0 chữ / tối thiểu 50
  4. 4

    ✍️ Viết · tự soát theo tiêu chí

    Câu 4 (1,0 điểm). Sau dấu *, điểm nhìn chuyển sang người bố. Nêu tác dụng của sự chuyển điểm nhìn này.

    0 chữ / tối thiểu 60
  5. 5

    ✍️ Viết · tự soát theo tiêu chí

    Câu 5 (1,0 điểm). Chi tiết Thảo lau khô chiếc mũ cối rồi đặt lên yên xe của bố gợi cho bạn suy nghĩ gì? (khoảng 5–7 dòng)

    0 chữ / tối thiểu 60
  6. 6

    ✍️ Viết · tự soát theo tiêu chí

    Phần viết, câu 1 (2,0 điểm). Viết đoạn văn khoảng 200 chữ phân tích sự thay đổi của nhân vật Thảo trong truyện "Chiếc mũ cối".

    0 chữ / tối thiểu 170
  7. 7

    ✍️ Viết · tự soát theo tiêu chí

    Phần viết, câu 2 (4,0 điểm). Viết bài văn khoảng 600 chữ trình bày suy nghĩ của bạn về vấn đề: tình bạn tuổi học trò — nên thẳng thắn hay giữ hoà khí?

    0 chữ / tối thiểu 500
🎵

Văn bản mới: thơ "Bến cũ"

Bến cũ (bài thơ do Học liệu STEAM viết để luyện đọc) Ngày tôi đi, bến còn đầy tiếng gọi mẹ đứng đầu sông, áo bạc màu chiều con đò nhỏ chở tôi qua tuổi nhỏ chở cả những lời chưa nói bao nhiêu Ngày tôi về, bến im như giấc ngủ cây cầu bê tông bắc thẳng qua sông người ta đi nhanh, chẳng ai cần đợi chỉ mình tôi đứng gọi đò không Tôi gọi khẽ, sông xanh rì đáp lại mẹ thì xa rồi, đò cũng xa rồi cây cầu mới đưa tôi về rất vội mà bến cũ trong tôi vẫn đợi người

  1. 1

    ✍️ Viết · tự soát theo tiêu chí

    Câu 1. Xác định nhân vật trữ tình và cảm xúc chủ đạo của bài thơ.

    0 chữ
  2. 2

    ✍️ Viết · tự soát theo tiêu chí

    Câu 2. Bài thơ được tổ chức theo cấu tứ nào? Nêu tác dụng.

    0 chữ / tối thiểu 40
  3. 3

    ✍️ Viết · tự soát theo tiêu chí

    Câu 3. Nêu tác dụng của cách nói "sông xanh rì đáp lại".

    0 chữ / tối thiểu 40
  4. 4

    ✍️ Viết · tự soát theo tiêu chí

    Câu 4. Hai dòng cuối gợi cho bạn suy nghĩ gì về những đổi thay của quê hương? (3–5 câu)

    0 chữ / tối thiểu 40
🎭

Văn bản mới: cảnh bi kịch "Quả chuông thành Lĩnh"

Quả chuông thành Lĩnh (cảnh bi kịch do Học liệu STEAM viết để luyện đọc, nhân vật hư cấu) (Sân đúc chuông trước đền. Lò lửa đỏ rực. Dân làng đứng ngoài hàng rào, tay không. Thợ cả LÃ KHIÊM đứng giữa sân, áo cháy sém.) QUAN TRẤN THỦ: – Ba ngày nữa chuông phải xong. Đồng không đủ thì thu nốt lưỡi cày, nồi đồng của dân. LÃ KHIÊM: – Bẩm, thu nốt thì mùa tới dân lấy gì mà cày ruộng? QUAN TRẤN THỦ (cười nhạt): – Chuông này sẽ vang ba trăm năm. Còn mùa lúa thì năm nào chẳng có. (Quan bỏ đi. Lã Khiêm đứng lặng nhìn lò lửa.) LÃ KHIÊM (một mình): – Cả đời ta chỉ mong đúc được một quả chuông mà trăm năm sau người ta còn nghe. Giờ quả chuông ấy ở ngay trước mặt… làm bằng lưỡi cày của những người đang đứng ngoài kia. Đúc thì ta phụ dân. Bỏ thì ta phụ chính mình. Trời ơi, tiếng chuông nào mà không có tiếng khóc trong ấy? (Ngoài hàng rào, một bà lão bước lên, đặt chiếc nồi đồng cuối cùng xuống đất, rồi lặng lẽ quay đi.)

  1. 1

    ✍️ Viết · tự soát theo tiêu chí

    Câu 1. Văn bản thuộc thể loại gì? Chỉ ra hai dấu hiệu.

    0 chữ
  2. 2

    ✍️ Viết · tự soát theo tiêu chí

    Câu 2. Chỉ ra xung đột chính của cảnh kịch.

    0 chữ / tối thiểu 40
  3. 3

    ✍️ Viết · tự soát theo tiêu chí

    Câu 3. Nêu tác dụng của chỉ dẫn sân khấu ở cuối cảnh (bà lão đặt chiếc nồi đồng cuối cùng xuống đất).

    0 chữ / tối thiểu 50

🎯 Chủ đề này vào đề tốt nghiệp ở đâu?

  • •Phần đọc hiểu (4 điểm) dùng văn bản ngoài SGK, có thể là bất kì kiểu nào của học kì I: truyện, thơ trữ tình, nghị luận, truyện thơ, bi kịch. Câu 1 hay hỏi ngôi kể, điểm nhìn, thể thơ, thể loại (kèm dấu hiệu); câu 3–4 hay hỏi tác dụng của điểm nhìn, cấu tứ, kết hợp từ lạ, chỉ dẫn sân khấu.
  • •Đoạn văn ~200 chữ (2 điểm) thường phân tích một nhân vật, một chi tiết, một khổ thơ ngay trong văn bản đọc hiểu — trích từ ngữ rồi bình, đừng kể lại.
  • •Bài văn ~600 chữ (4 điểm) thường là nghị luận xã hội gần tuổi học trò (tình bạn, gia đình, cách sống). Đề luyện "Chiếc mũ cối" ở trên đi đủ cả ba phần, đúng cấu trúc thật; hai văn bản phụ luyện thêm thơ trữ tình và bi kịch.
Làm đề thi thử trọn bộ
Chủ đề tiếp theo
Nguyễn Du — "Những điều trông thấy mà đau đớn lòng"