Hoá học lớp 11
Bài 2 · Cơ bản

Cân bằng trong dung dịch nước

Phân biệt chất điện li mạnh, yếu và chất không điện li; xác định acid, base, chất lưỡng tính theo Brønsted – Lowry và môi trường dung dịch muối; tính pH dung dịch acid mạnh, base mạnh, chọn chất chỉ thị và tính nồng độ bằng chuẩn độ; rồi ôn cả chương 1 (cân bằng, K_C, Le Chatelier trong dung dịch).

Ứng với SGK Hoá học 11 (bộ thống nhất): Bài 2

⚡ Nhớ nhanh

  • 1Chất điện li mạnh phân li hoàn toàn (→): acid mạnh, base mạnh, hầu hết muối: Na₂SO₄ → 2Na⁺ + SO₄²⁻. Chất điện li yếu phân li một phần (⇌): CH₃COOH ⇌ CH₃COO⁻ + H⁺. Saccharose, ethanol không điện li.
  • 2Brønsted – Lowry: acid cho H⁺, base nhận H⁺. H₂O, HCO₃⁻ lưỡng tính. Ion Al³⁺, Fe³⁺ thuỷ phân cho môi trường acid; CO₃²⁻ thuỷ phân cho môi trường base (Na₂CO₃ có pH > 7).
  • 325 °C: Kw = [H⁺][OH⁻] = 10⁻¹⁴; pH = −lg[H⁺], pH + pOH = 14. pH < 7 acid, = 7 trung tính, > 7 base. Thang log: [H⁺] giảm 10 lần thì pH tăng 1. Phenolphthalein hồng khi pH ≳ 8,3; quỳ tím đỏ trong acid, xanh trong base.
  • 4Chuẩn độ: nhỏ dung dịch chuẩn từ burette tới điểm tương đương nH⁺ = nOH⁻ (một nấc: CA·VA = CB·VB). Vd. 10,00 mL HCl hết 12,50 mL NaOH 0,100 M ⇒ CHCl = 0,125 M.
  • 5Ôn chương 1: cân bằng điện li cũng có KC và tuân theo Le Chatelier (thêm H⁺ vào CH₃COOH ⇒ dịch nghịch). Bẫy: NaOH 0,01 M có pH 12 (không phải 2); H₂SO₄ nhớ nhân 2; "tan nhiều" không có nghĩa là "điện li mạnh".

👀 Nhìn là hiểu

Xem 4 cảnh: pha loãng HCl 10 lần thì số ion H⁺ còn một phần mười mà pH chỉ tăng 1, chuẩn độ HCl bằng NaOH vẽ đường pH, bước nhảy pH và phenolphthalein hoá hồng ở 12,50 mL; rồi tự kéo 6 thẻ dung dịch vào đúng ô trên thang pH.

HCl 0,1 Mmột chấm = 10⁻³ M H⁺pH = 1[H⁺] = 10⁻¹ M0714acidbase[H⁺] giảm 10 lần ⇒ pH tăng 1100 chấm

HCl 0,1 M: [H⁺] = 10⁻¹ M ⇒ pH = 1. Mỗi chấm đỏ là H⁺.

1 🔌 Sự điện li — chất điện li mạnh, yếu

Cần nhớ

  • ✦Sự điện li là quá trình phân li các chất trong nước thành ion. Thí nghiệm thử tính dẫn điện: dung dịch NaCl, HCl, NaOH làm đèn sáng; nước cất, dung dịch saccharose, ethanol không làm đèn sáng.
  • ✦Chất điện li khi tan trong nước phân li ra ion (acid, base, muối). Chất không điện li tan nhưng không phân li ra ion (saccharose, glucose, ethanol, glycerol).
  • ✦Chất điện li mạnh phân li hoàn toàn, viết →: acid mạnh (HCl, HNO₃, H₂SO₄…), base mạnh (NaOH, KOH, Ba(OH)₂…), hầu hết muối. Vd. .
  • ✦Chất điện li yếu chỉ phân li một phần, viết ⇌ (trong dung dịch có cân bằng điện li): acid yếu (CH₃COOH, HF, H₂S…), base yếu (NH₃…). Vd. .
  • ✦"Mạnh – yếu" nói về mức phân li của phần đã tan, không phải độ tan: BaSO₄ tan rất ít nhưng phần tan phân li hoàn toàn (điện li mạnh); CH₃COOH tan vô hạn mà vẫn điện li yếu.

Dạng bài

Viết phương trình điện li, tính nồng độ ion

  1. 1 Đổi ra mol chất tan (n = m/M), rồi ra nồng độ C = n/V (V tính bằng lít).
  2. 2 Viết phương trình điện li: chất mạnh dùng →, chất yếu dùng ⇌; gốc acid (SO₄²⁻, NO₃⁻…) giữ nguyên một khối.
  3. 3 Nồng độ mỗi ion = C × hệ số của ion đó.
  4. 4 Kiểm tra: tổng điện tích dương = tổng điện tích âm.

⚠️ Bẫy hay gặp: Quên hệ số 2: ghi [Na⁺] = 0,10 M (đúng 0,20 M); tách SO₄²⁻ thành S và O; hoặc viết CH₃COOH điện li bằng mũi tên một chiều như acid mạnh.

🧂
Làm mẫu

Hoà tan 2,84 g Na₂SO₄ vào nước được 200 mL dung dịch. Viết phương trình điện li và tính nồng độ mol các ion (Na = 23, S = 32, O = 16).

Hướng dẫn giải

Thử tự giải trước nhé!

2 🤝 Thuyết Brønsted – Lowry và sự thuỷ phân ion

Cần nhớ

  • ✦Acid là chất cho proton (H⁺); base là chất nhận proton. Phản ứng acid – base là sự chuyển H⁺ từ acid sang base.
  • ✦: HCl là acid, nước là base. : nước là acid, NH₃ là base.
  • ✦Chất lưỡng tính vừa cho vừa nhận được H⁺: H₂O, HCO₃⁻ ( và ). Có H chưa chắc là acid (CH₄); không có H vẫn có thể là base (CO₃²⁻).
  • ✦Sự thuỷ phân ion: Al³⁺, Fe³⁺ là acid ⇒ dung dịch muối của chúng có môi trường acid: . CO₃²⁻ là base ⇒ dung dịch Na₂CO₃ có môi trường base: .

Môi trường của dung dịch muối

MuốiIon thuỷ phânMôi trườngỨng dụng
Phèn chua KAl(SO₄)₂·12H₂O, Fe₂(SO₄)₃Al³⁺, Fe³⁺ (acid)Acid, pH < 7Làm trong nước: Al(OH)₃, Fe(OH)₃ dạng keo kéo cặn lắng xuống
Na₂CO₃ (soda)CO₃²⁻ (base)Base, pH > 7Tẩy dầu mỡ, giặt giũ
NaCl, KNO₃KhôngTrung tính, pH = 7Muối ăn, phân bón

Dạng bài

Xác định acid, base theo Brønsted

  1. 1 Nhìn H⁺ đi từ đâu sang đâu, không nhìn tên chất.
  2. 2 Chất mất một H⁺ ⇒ acid; chất nhận thêm một H⁺ ⇒ base.
  3. 3 Một chất làm acid ở phản ứng này, base ở phản ứng khác ⇒ lưỡng tính.
  4. 4 Kiểm tra: cặp acid – base liên hợp hơn kém nhau đúng một H⁺.

⚠️ Bẫy hay gặp: "Chất có H là acid": CH₄ có 4 H nhưng không cho H⁺, còn NH₄⁺ lại là acid (NH₄⁺ ⇌ NH₃ + H⁺). "Muối thì trung tính": dung dịch Na₂CO₃ có pH > 7, dung dịch phèn chua có pH < 7.

🫧
Làm mẫu

Trong mỗi phản ứng, chất nào là acid, chất nào là base: (a) HCO₃⁻ + OH⁻ → CO₃²⁻ + H₂O; (b) HCO₃⁻ + H⁺ → CO₂ + H₂O?

Hướng dẫn giải

Thử tự giải trước nhé!

3 🌈 pH và chất chỉ thị acid – base

Cần nhớ

  • ✦Nước điện li rất yếu: H₂O ⇌ H⁺ + OH⁻. Ở 25 °C, tích số ion của nước Kw = [H⁺]·[OH⁻] = 10⁻¹⁴, đúng cho mọi dung dịch loãng. Nước nguyên chất: [H⁺] = [OH⁻] = 10⁻⁷ M.
  • ✦pH = −lg[H⁺] (hay M); pOH = −lg[OH⁻]; pH + pOH = 14. pH < 7: acid; pH = 7: trung tính; pH > 7: base.
  • ✦Thang log: [H⁺] giảm 10 lần thì pH tăng 1. Pha loãng dung dịch acid mạnh 10 lần ⇒ pH tăng 1 (HCl 0,1 M pH 1 ⇒ 0,01 M pH 2); dung dịch pH 2 có [H⁺] gấp 1000 lần dung dịch pH 5.
  • ✦Acid mạnh: [H⁺] = C × số H⁺ (H₂SO₄ 0,005 M ⇒ [H⁺] = 0,01 M, pH 2). Base mạnh: tính [OH⁻] trước ⇒ pOH ⇒ pH = 14 − pOH (NaOH 0,01 M ⇒ pH 12).
  • ✦Chất chỉ thị: quỳ tím hoá đỏ trong acid (pH < 5 khoảng), xanh trong base (pH > 8 khoảng); phenolphthalein không màu khi pH < 8,3, hồng khi pH ≳ 8,3; giấy chỉ thị vạn năng có thang màu để đọc pH.

Dạng bài

Tính pH dung dịch acid mạnh, base mạnh

  1. 1 Đổi ra mol / nồng độ ion: viết phương trình điện li, nhân hệ số để có [H⁺] (acid) hoặc [OH⁻] (base).
  2. 2 Acid: pH = −lg[H⁺]. Base: pOH = −lg[OH⁻] rồi pH = 14 − pOH.
  3. 3 Kiểm tra: acid ra pH < 7, base ra pH > 7; [H⁺]·[OH⁻] = 10⁻¹⁴.

⚠️ Bẫy hay gặp: Thay thẳng nồng độ NaOH 0,01 M vào −lg ra pH = 2 (gọi base là acid — base phải có pH > 7); quên nhân 2 với H₂SO₄ ra pH = −lg 0,005 ≈ 2,3. pH = 0 không phải "không có H⁺" mà là [H⁺] = 1 M.

🍋
Làm mẫu

Tính pH của (a) dung dịch H₂SO₄ 0,005 M; (b) dung dịch NaOH 0,01 M ở 25 °C.

Hướng dẫn giải

Thử tự giải trước nhé!

Dạng bài

pH sau khi trộn acid mạnh với base mạnh

  1. 1 Đổi ra mol: nH⁺ = C·V·(số H⁺), nOH⁻ = C·V·(số OH⁻).
  2. 2 H⁺ + OH⁻ → H₂O: chất nào dư thì lấy số mol dư.
  3. 3 Chia cho tổng thể tích sau khi trộn ⇒ [H⁺] hoặc [OH⁻] ⇒ pH.
  4. 4 Kiểm tra: số mol phản ứng của H⁺ và OH⁻ bằng nhau; pH nằm phía chất dư.

⚠️ Bẫy hay gặp: Chia cho thể tích một dung dịch (0,100 L) thay vì tổng 0,200 L: [H⁺] = 0,02 M ⇒ pH 1,7 (sai).

🧪
Làm mẫu

Trộn 100 mL dung dịch HCl 0,10 M với 100 mL dung dịch NaOH 0,08 M. Tính pH dung dịch thu được.

Hướng dẫn giải

Thử tự giải trước nhé!

4 ⚗️ Chuẩn độ acid – base

Cần nhớ

  • ✦Chuẩn độ xác định nồng độ một dung dịch bằng một dung dịch chuẩn đã biết chính xác nồng độ, nhỏ từ burette cho tới khi phản ứng vừa đủ (điểm tương đương).
  • ✦Cách làm: dùng pipette lấy chính xác 10,0 mL dung dịch HCl vào bình tam giác, thêm 1 – 2 giọt phenolphthalein (không màu); nhỏ dung dịch NaOH 0,1 M từ burette, lắc đều, đến khi dung dịch chuyển sang hồng nhạt bền (khoảng 20 giây) thì dừng, ghi thể tích. Làm 3 lần, lấy trung bình.
  • ✦Tại điểm tương đương: nH⁺ = nOH⁻. Acid, base đều một nấc: CA·VA = CB·VB. H₂SO₄ cho 2H⁺, Ba(OH)₂ cho 2OH⁻ ⇒ nhân 2.
  • ✦Gần điểm tương đương pH nhảy vọt (thang log): chuẩn độ 10,00 mL HCl 0,125 M bằng NaOH 0,100 M, đi từ 12,40 mL đến 12,60 mL NaOH thì pH tăng từ khoảng 3,4 lên 10,6 ⇒ chỉ một giọt dư là phenolphthalein hồng.

Dạng bài

Tính nồng độ bằng chuẩn độ

  1. 1 Đổi thể tích ra lít; đổi ra mol chất trong dung dịch chuẩn: n = C·V.
  2. 2 Viết phản ứng, dùng nH⁺ = nOH⁻ (chú ý chất 2 nấc) ⇒ số mol chất cần tìm.
  3. 3 Chia cho thể tích dung dịch cần tìm ⇒ nồng độ.
  4. 4 Kiểm tra: CA·VA (× số H⁺) = CB·VB (× số OH⁻).

⚠️ Bẫy hay gặp: Chia ngược: 0,100 · 10,0012,50 = 0,080 M (sai) — đúng 0,100 · 12,5010,00 = 0,125 M. Quên đổi mL ra L ⇒ lệch 1000 lần; chuẩn độ H₂SO₄ quên chia 2 (nH₂SO₄ = nNaOH/2).

⚗️
Làm mẫu

Chuẩn độ 10,00 mL dung dịch HCl chưa biết nồng độ bằng dung dịch NaOH 0,100 M (phenolphthalein). Dung dịch chuyển hồng nhạt khi dùng hết 12,50 mL NaOH. Tính nồng độ HCl.

Hướng dẫn giải

Thử tự giải trước nhé!

5 🔁 Ôn chương 1: cân bằng hoá học và cân bằng trong dung dịch

Tổng hợp

  • ✦Một khung cho cả chương (bài 1): phản ứng thuận nghịch ⇒ cân bằng động (v_thuận = v_nghịch) ⇒ KC (chỉ đổi theo nhiệt độ) ⇒ Le Chatelier. Cân bằng điện li của acid yếu, của nước và sự thuỷ phân ion là những cân bằng như thế trong dung dịch.
  • ✦KC cho cân bằng điện li: có (nước là dung môi, không có mặt). Kw = [H⁺][OH⁻] cũng là một hằng số cân bằng, chỉ đổi theo nhiệt độ.
  • ✦Le Chatelier trong dung dịch: thêm HCl (tăng H⁺) vào dung dịch CH₃COOH ⇒ cân bằng điện li dịch nghịch; thêm NaOH (OH⁻ lấy bớt H⁺) ⇒ dịch thuận. Thêm acid vào nước thì [H⁺] tăng, [OH⁻] giảm để Kw không đổi.
  • ✦pH nối hai bài: acid mạnh tính thẳng; acid yếu cần biết phần phân li. CH₃COOH 0,10 M chỉ khoảng 1,3 % phân tử phân li ⇒ [H⁺] ≈ 1,3·10⁻³ M ⇒ pH ≈ 2,9 (HCl 0,10 M có pH 1). Hai dung dịch vẫn cần cùng lượng NaOH để trung hoà.

Dạng bài

Bài tổng hợp: K_C của acid yếu từ pH

  1. 1 Đổi pH ra nồng độ: [H⁺] = 10^(−pH).
  2. 2 Bảng ba dòng: phân li x = [H⁺] ⇒ [anion] = x, [acid còn lại] = C − x.
  3. 3 Phần trăm phân li = x/C; KC = x²/(C − x).
  4. 4 Kiểm tra: KC nhỏ ⇒ phân li ít, đúng là chất điện li yếu; bảo toàn [acid] + [anion] = C.

⚠️ Bẫy hay gặp: Coi CH₃COOH là acid mạnh: [H⁺] = 0,10 M ⇒ pH = 1 (thật ra ≈ 2,9). Quên chia cho [CH₃COOH] ra KC ≈ 1,7·10⁻⁶; đưa nước vào KC.

🍶
Làm mẫu

Dung dịch CH₃COOH 0,10 M có pH = 2,88. Tính [H⁺], phần trăm phân tử phân li và KC của cân bằng CH₃COOH ⇌ CH₃COO⁻ + H⁺.

Hướng dẫn giải

Thử tự giải trước nhé!

6 🌍 Hoá học quanh ta

  • ✦💧 Nước muối, mồ hôi dẫn điện vì có ion tự do; nước cất gần như không dẫn điện. Tay ướt mồ hôi chạm vào thiết bị điện rất nguy hiểm.
  • ✦🌊 Phèn chua làm trong nước: Al³⁺ thuỷ phân tạo Al(OH)₃ dạng keo, kéo đất cát lơ lửng lắng xuống đáy.
  • ✦🩸 Máu có pH khoảng 7,35 – 7,45; dịch vị dạ dày chứa HCl, pH khoảng 1,5 – 3,5. Thuốc giảm đau dạ dày chứa NaHCO₃ (lưỡng tính) trung hoà bớt acid.
  • ✦🧺 Soda (Na₂CO₃) cho dung dịch có pH > 7 vì CO₃²⁻ nhận H⁺ của nước, nên tẩy được dầu mỡ — không trộn với chất tẩy rửa khác khi chưa đọc hướng dẫn.

7 💡 Mẹo làm nhanh và lỗi hay sai

⚡ Mẹo làm nhanh trắc nghiệm

  • ✦Điện li mạnh: acid mạnh (HCl, HBr, HI, HNO₃, H₂SO₄, HClO₄), base mạnh (NaOH, KOH, Ba(OH)₂, Ca(OH)₂), hầu hết muối. CH₃COOH, HF, H₂S, NH₃ điện li yếu; saccharose, glucose, ethanol, glycerol không điện li.
  • ✦Acid mạnh: pH = −lg(C · số H⁺). Base mạnh: pH = 14 + lg(C · số OH⁻). Pha loãng 10 lần: acid pH tăng 1, base pH giảm 1.
  • ✦Brønsted: mất H⁺ là acid, nhận H⁺ là base. Lưỡng tính hay gặp: H₂O, HCO₃⁻, HS⁻.
  • ✦Chuẩn độ: nH⁺ = nOH⁻; H₂SO₄, Ba(OH)₂ nhân 2. Phenolphthalein vừa hồng ⇒ vừa dư một giọt base.

⚠️ Lỗi hay sai nhất

  • ✦Coi chất tan nhiều là điện li mạnh: CH₃COOH tan vô hạn vẫn điện li yếu; BaSO₄ tan rất ít vẫn điện li mạnh.
  • ✦Thay nồng độ base vào công thức pH: NaOH 0,01 M ra pH 2 — đúng là 12.
  • ✦Quên số H⁺: H₂SO₄ 0,005 M có [H⁺] = 0,01 M, pH 2 (không phải 2,3).
  • ✦Nghĩ pH tỉ lệ thuận: dung dịch pH 2 không "acid gấp đôi" dung dịch pH 4 mà có [H⁺] gấp 100 lần.
  • ✦Chuẩn độ chia ngược: 0,100 · 10,0012,50 = 0,080 M (sai) — đúng 0,125 M.
  • ✦Nói dung dịch muối nào cũng trung tính: Na₂CO₃ có pH > 7, phèn chua có pH < 7.

⚖️ Kiểm tra bảo toàn

  • ✦Điện tích: dung dịch trung hoà điện — Na₂SO₄ 0,10 M có 0,20 · (+1) + 0,10 · (−2) = 0 ✓.
  • ✦Kw: tính xong [H⁺] thì nhân với [OH⁻] phải ra 10⁻¹⁴ (25 °C).
  • ✦Mol H⁺ – OH⁻: tại điểm tương đương nH⁺ = nOH⁻ (1,25·10⁻³ mol = 1,25·10⁻³ mol); trộn dư thì phần dư = hiệu hai số mol, chia tổng thể tích.
  • ✦Hợp lí: acid pH < 7, base pH > 7; pha loãng chỉ kéo pH về gần 7, không vượt qua 7.

✏️ Luyện tập

Làm xong mỗi nhóm bấm Kiểm tra. Câu sai có lời giải ngắn và nút quay lại phần kiến thức.

🔌

Sự điện li

  1. 1
    Nhận biết

    Chất nào sau đây là chất điện li yếu?

  2. 2
    Thông hiểu

    Thử tính dẫn điện của ba dung dịch cùng nồng độ 0,1 M bằng bộ dụng cụ có bóng đèn: X làm đèn sáng rõ, Y làm đèn sáng mờ, Z không làm đèn sáng. X, Y, Z lần lượt có thể là

  3. 3
    Thông hiểu Hoà tan 3,42 g Al₂(SO₄)₃ vào nước được 100 mL dung dịch (Al = 27, S = 32, O = 16). Nồng độ ion SO₄²⁻ là M.
  4. 4
    Thông hiểu Cho các chất: NaCl, HCl, CH₃COOH, saccharose, NaOH, ethanol, HF, Ba(OH)₂. Số chất điện li mạnh là .
🤝

Acid – base theo Brønsted

  1. 1
    Nhận biết

    Theo thuyết Brønsted – Lowry, base là chất

  2. 2
    Thông hiểu

    Trong phản ứng NH₃ + H₂O ⇌ NH₄⁺ + OH⁻, nước đóng vai trò

  3. 3
    Thông hiểu

    Dãy nào gồm các chất/ion đều lưỡng tính theo Brønsted?

🌈

pH và chất chỉ thị

  1. 1
    Nhận biết

    Dung dịch có pH = 3 có môi trường

  2. 2
    Thông hiểu

    pH của dung dịch NaOH 0,01 M ở 25 °C là

  3. 3
    Thông hiểu Dung dịch H₂SO₄ 0,005 M (coi điện li hoàn toàn cả hai nấc) có pH = .
  4. 4
    Vận dụng Pha loãng 10 mL dung dịch HCl có pH = 1 bằng nước thành 1 L. pH của dung dịch thu được là .
⚗️

Chuẩn độ và trộn dung dịch

  1. 1
    Nhận biết

    Chuẩn độ dung dịch HCl bằng dung dịch NaOH với chất chỉ thị phenolphthalein. Dừng chuẩn độ khi

  2. 2
    Vận dụng

    Chuẩn độ 10,00 mL dung dịch HCl bằng dung dịch NaOH 0,100 M thì hết 12,50 mL. Nồng độ dung dịch HCl là

  3. 3
    Thông hiểu Ba lần chuẩn độ 10,00 mL dung dịch HCl bằng NaOH 0,100 M (phenolphthalein) được: Thể tích NaOH trung bình là mL.
  4. 4
    Vận dụng Trộn 100 mL dung dịch HCl 0,10 M với 100 mL dung dịch NaOH 0,08 M. pH của dung dịch thu được là .
  5. 5
    Vận dụng Chuẩn độ 10,00 mL dung dịch Ba(OH)₂ bằng dung dịch HCl 0,100 M thì hết 15,00 mL. Nồng độ Ba(OH)₂ là x·10⁻² M, với x = .
🔁

Ôn chương 1

  1. 1
    Thông hiểu

    Thêm vài giọt dung dịch HCl vào dung dịch CH₃COOH. Cân bằng CH₃COOH ⇌ CH₃COO⁻ + H⁺

  2. 2
    Vận dụng

    Dung dịch CH₃COOH 0,10 M có pH = 2,88. Hằng số cân bằng KC của cân bằng điện li CH₃COOH ⇌ CH₃COO⁻ + H⁺ gần nhất với

  3. 3
    Thông hiểu Cho các phát biểu: (1) Kw = [H⁺][OH⁻] chỉ thay đổi theo nhiệt độ; (2) thêm chất xúc tác làm cân bằng điện li dịch theo chiều thuận; (3) dung dịch Na₂CO₃ có pH > 7; (4) HCO₃⁻ là chất lưỡng tính; (5) pha loãng dung dịch HCl 10 lần thì pH giảm 1. Số phát biểu đúng là .
  4. 4
    Vận dụng Lấy 10,00 mL giấm ăn pha loãng thành 100,0 mL. Lấy 10,00 mL dung dịch này chuẩn độ bằng NaOH 0,100 M (phenolphthalein) thì hết 8,00 mL. Nồng độ CH₃COOH trong giấm ban đầu là M.
  5. 5
    Thông hiểu

    Hai dung dịch cùng nồng độ 0,10 M: HCl và CH₃COOH (chỉ khoảng 1,3 % phân tử phân li). Nhận xét nào đúng?

  6. 6
    Thông hiểu Một dung dịch có pH = 3 ở 25 °C. Nồng độ ion OH⁻ trong dung dịch là 10⁻ˣ M, với x = .

🏆 Luyện theo dạng đề tốt nghiệp

Đề Hoá học có 3 phần: 18 câu 4 lựa chọn, 4 câu đúng/sai (mỗi câu 4 ý) và 6 câu trả lời ngắn (đáp số tối đa 4 ký tự, kể cả dấu − và dấu phẩy). Dưới đây là đủ 3 dạng, chỉ dùng kiến thức của bài này.

🅰️

Phần I · Trắc nghiệm 4 lựa chọn

  1. 1
    Thông hiểu

    Nhỏ phenolphthalein vào các dung dịch cùng nồng độ 0,1 M. Dung dịch nào hoá hồng?

  2. 2
    Thông hiểu

    Trong phản ứng HCO₃⁻ + OH⁻ → CO₃²⁻ + H₂O, theo Brønsted ion HCO₃⁻ đóng vai trò

  3. 3
    Vận dụng

    Trộn 200 mL dung dịch Ba(OH)₂ 0,025 M với 300 mL dung dịch HCl 0,02 M. pH của dung dịch thu được là

✅

Phần II · Đúng / sai

  1. 1
    Thông hiểu

    Thí nghiệm chuẩn độ: Bước 1: dùng pipette lấy 10,00 mL dung dịch HCl vào bình tam giác, thêm 2 giọt phenolphthalein. Bước 2: nhỏ từ từ dung dịch NaOH 0,100 M từ burette, lắc đều. Bước 3: dừng khi dung dịch chuyển hồng nhạt bền, ghi thể tích. Ba lần đo được 12,45 mL; 12,55 mL; 12,50 mL.

    a)Ở bước 1, dung dịch trong bình tam giác không màu.

    b)Dung dịch vừa chuyển hồng chứng tỏ NaOH vẫn còn thiếu so với HCl.

    c)Nồng độ dung dịch HCl là 0,125 M.

    d)Nếu thay HCl bằng dung dịch H₂SO₄ cùng nồng độ mol, cùng thể tích thì vẫn cần khoảng 12,50 mL NaOH.

  2. 2
    Vận dụng

    Ở 25 °C có ba dung dịch: X là HCl 0,01 M; Y là NaOH 0,01 M; Z là CH₃COOH 0,01 M.

    a)pH của dung dịch X bằng 2.

    b)pH của dung dịch Y cũng bằng 2 vì cùng nồng độ với X.

    c)pH của dung dịch Z lớn hơn 2.

    d)Pha loãng dung dịch X 100 lần thì pH bằng 0.

🔢

Phần III · Trả lời ngắn

  1. 1
    Thông hiểu Cho các chất và ion: H₂O, HCO₃⁻, CO₃²⁻, NH₄⁺, HS⁻, Na⁺, Cl⁻. Theo Brønsted, có bao nhiêu chất/ion lưỡng tính? Đáp số:
  2. 2
    Vận dụng Trộn 200 mL dung dịch HCl 0,10 M với 300 mL dung dịch NaOH 0,06 M. pH dung dịch thu được là bao nhiêu (làm tròn đến một chữ số thập phân)? Đáp số:
  3. 3
    Vận dụng Chuẩn độ 20,00 mL dung dịch H₂SO₄ bằng dung dịch NaOH 0,100 M thì hết 16,00 mL. Nồng độ mol của H₂SO₄ là bao nhiêu M (làm tròn đến hai chữ số thập phân)? Đáp số:

🎯 Bài này vào đề tốt nghiệp ở đâu?

  • •Phần I thường hỏi chất điện li mạnh, yếu, không điện li; acid, base, chất lưỡng tính theo Brønsted; môi trường dung dịch muối (Na₂CO₃, phèn chua); pH và màu chất chỉ thị.
  • •Phần II hay có thí nghiệm chuẩn độ hoặc thử tính dẫn điện: ý dễ sai là quên nhân 2 với H₂SO₄, Ba(OH)₂, cho rằng màu hồng là "còn thiếu base", tính pH base như acid; Phần III có thể hỏi pH sau khi trộn, nồng độ từ chuẩn độ, số chất điện li mạnh hay lưỡng tính.
  • •Bài này đưa cân bằng và Le Chatelier của bài 1 vào dung dịch; nối với tính base của ammonia, muối ammonium (bài 5), sulfuric acid (bài 8), carboxylic acid (bài 24) và tính acid – base của amine, amino acid (Hoá 12).
Làm đề thi thử trọn bộ
Bài tiếp theo
Nitrogen