Sinh học lớp 11
Bài 25 · Cơ bản

Sinh sản ở thực vật

Kể các hình thức sinh sản vô tính ở thực vật, nêu cấu tạo hoa, phân biệt thụ phấn với thụ tinh, giải thích thụ tinh kép và ý nghĩa nội nhũ; làm thực hành giâm, chiết, ghép và thụ phấn nhân tạo.

Ứng với SGK Sinh học 11 (bộ thống nhất): Bài 25, Bài 26

⚡ Nhớ nhanh

  • 1Vô tính ở thực vật: bằng bào tử (rêu, dương xỉ) và sinh dưỡng từ thân rễ, thân bò, củ, lá; nhân giống nhân tạo gồm giâm, chiết, ghép, nuôi cấy mô: cây con giữ nguyên đặc tính cây mẹ, ra hoa quả sớm.
  • 2Hoa có đài, tràng, nhị (bao phấn chứa hạt phấn) và nhuỵ (đầu nhuỵ, vòi nhuỵ, bầu nhuỵ chứa noãn). Hạt phấn cho 2 tinh tử (n); túi phôi trong noãn có 7 tế bào, 8 nhân.
  • 3Thụ phấn không phải thụ tinh. Thụ phấn = hạt phấn rơi lên đầu nhuỵ (bên ngoài, bước chuẩn bị); thụ tinh = giao tử đực gặp trứng trong noãn, sau khi ống phấn mọc xuống.
  • 4Thụ tinh kép (cây hạt kín): tinh tử 1 + trứng (n) ⇒ hợp tử 2n ⇒ phôi; tinh tử 2 + 2 nhân cực (n + n) ⇒ nhân 3n ⇒ nội nhũ (kho thức ăn nuôi phôi). Sau đó noãn → hạt, bầu nhuỵ → quả.
  • 5Thực hành: giâm phải bỏ bớt lá; chiết = khoanh vỏ (cắt mạch rây, giữ mạch gỗ); ghép cần tầng sinh mạch khớp và cây họ hàng gần; thụ phấn nhân tạo phải khử nhị hoa mẹ trước, rồi chấm phấn, bao túi.

👀 Nhìn là hiểu

Trình diễn 4 cảnh: hạt phấn rơi lên đầu nhuỵ, ống phấn mọc xuống noãn, thụ tinh kép trong túi phôi (2n và 3n), rồi noãn thành hạt, bầu nhuỵ thành quả. Tự chơi: kéo hai tinh tử vào đúng tế bào của túi phôi rồi gắn bộ phận với thứ nó trở thành; tab Thực hành bài 26 cho làm thụ phấn nhân tạo (khử nhị, chấm phấn, bao túi) và chiết cành (khoanh vỏ, bầu đất, chờ rễ, cắt cành).

đầu nhuỵvòi nhuỵbầu nhuỵnoãnnhị

Hoa có nhuỵ gồm đầu nhuỵ, vòi nhuỵ, bầu nhuỵ chứa noãn.

Thụ phấn: hạt phấn rơi lên đầu nhuỵ (bên ngoài)

Minh hoạ: tế bào vẽ to hơn thật rất nhiều; túi phôi có 7 tế bào, 8 nhân (n = một bộ nhiễm sắc thể).

1 🌿 Sinh sản vô tính ở thực vật

Cần nhớ

  • ✦Bằng bào tử: rêu, dương xỉ tạo bào tử; bào tử rơi vào chỗ ẩm nảy mầm thành cơ thể mới.
  • ✦Sinh dưỡng tự nhiên: cây mới mọc từ cơ quan sinh dưỡng của cây mẹ: thân rễ (gừng, nghệ, cỏ tranh), thân bò (rau má, dâu tây), củ (khoai tây), lá (cây thuốc bỏng).
  • ✦Nhân giống vô tính nhân tạo: giâm cành, chiết cành, ghép (cành, mắt), nuôi cấy mô. Chung một điểm: không có giao tử nên cây con giữ nguyên đặc tính cây mẹ và thường ra hoa, kết quả sớm hơn trồng từ hạt.
  • ✦Nhược điểm: cây con giống hệt nhau nên cùng một điểm yếu trước sâu bệnh (như quần thể vô tính ở bài 24); vườn trồng một giống dễ bị hại hàng loạt.

Bốn cách nhân giống vô tính

CáchƯu điểmĐiều dễ sai
Giâm cànhđơn giản, rẻ, làm được số lượng lớnđể nguyên lá ⇒ cành héo trước khi ra rễ
Chiết cànhtỉ lệ sống cao, cây con ra quả sớmkhoanh vỏ không sạch ⇒ vỏ liền lại, không ra rễ
Ghépkết hợp gốc ghép khoẻ với giống quả ngontầng sinh mạch không khớp ⇒ ghép chết
Nuôi cấy mônhân rất nhanh, cây sạch bệnhcần phòng vô trùng, chi phí cao

Dạng bài

Tính số chồi khi nuôi cấy mô

  1. 1 Xác định dữ kiện: số mẫu ban đầu, mỗi chu kì mỗi chồi cho bao nhiêu chồi mới, thời gian.
  2. 2 Số chu kì = thời gian : độ dài một chu kì.
  3. 3 Số chồi = số mẫu ban đầu × (hệ số nhân).
  4. 4 Kiểm tra: sau mỗi chu kì số chồi tăng đúng hệ số nhân ✓.

⚠️ Bẫy hay gặp: Cộng thay vì nhân (1 + 3 × 3 = 10): mỗi chồi lại tách tiếp, số chồi tăng theo luỹ thừa.

🧫
Làm mẫu

Một mẫu mô được cấy; cứ 4 tuần mỗi chồi tách thành 3 chồi mới (số liệu minh hoạ). Sau 12 tuần có bao nhiêu chồi?

Hướng dẫn giải

Thử tự giải trước nhé!

2 🌸 Cấu tạo hoa và giao tử

Cần nhớ

  • ✦Sinh sản hữu tính ở thực vật có hoa diễn ra ở hoa. Đài bảo vệ nụ; tràng (cánh hoa) thu hút côn trùng.
  • ✦Nhị là cơ quan sinh sản đực: bao phấn chứa hạt phấn và chỉ nhị. Nhuỵ là cơ quan sinh sản cái: đầu nhuỵ, vòi nhuỵ và bầu nhuỵ chứa noãn.
  • ✦Giao tử đực: mỗi hạt phấn chín cho 2 tinh tử (n) và một nhân ống (dẫn đường, không thụ tinh).
  • ✦Giao tử cái: trong noãn có túi phôi: 1 trứng, 2 tế bào kèm, 3 tế bào đối cực và 1 tế bào trung tâm có 2 nhân cực. Tổng cộng 7 tế bào, 8 nhân.

Túi phôi gồm những gì

Tế bàoSố lượngNhânVai trò
Trứng11 nhân (n)kết hợp với tinh tử ⇒ hợp tử
Tế bào kèm22 nhânhỗ trợ dẫn ống phấn
Tế bào đối cực33 nhântiêu biến dần
Tế bào trung tâm12 nhân cực (n + n)kết hợp với tinh tử ⇒ nhân 3n ⇒ nội nhũ
Tổng7 tế bào8 nhân

Dạng bài

Đếm tế bào và nhân của túi phôi

  1. 1 Xác định dữ kiện: liệt kê từng nhóm tế bào của túi phôi và số nhân mỗi tế bào.
  2. 2 Số tế bào = 1 (trứng) + 2 (kèm) + 3 (đối cực) + 1 (trung tâm).
  3. 3 Số nhân = 1 + 2 + 3 + 2 (tế bào trung tâm có 2 nhân cực).
  4. 4 Kiểm tra: 8 nhân > 7 tế bào vì tế bào trung tâm có 2 nhân ✓.

⚠️ Bẫy hay gặp: Đếm 8 tế bào vì có 8 nhân: tế bào trung tâm là một tế bào nhưng có hai nhân cực.

🔬
Làm mẫu

Túi phôi có bao nhiêu tế bào, bao nhiêu nhân? Có mấy nhân trực tiếp tham gia thụ tinh kép (kể cả 2 tinh tử)?

Hướng dẫn giải

Thử tự giải trước nhé!

3 🐝 Thụ phấn và thụ tinh

Thụ phấn khác thụ tinh

Thụ phấnThụ tinh
Là gìhạt phấn rơi lên đầu nhuỵgiao tử đực kết hợp với trứng
Xảy ra ở đâubên ngoài, trên đầu nhuỵbên trong noãn (túi phôi)
Kết quảmới là bước chuẩn bịtạo hợp tử (ở cây hạt kín còn có nhân 3n)
Nhờ gìgió, côn trùng, nước, con ngườiống phấn mọc xuống noãn
Có chắc nối tiếp khôngkhông: thụ phấn xong vẫn có thể không thụ tinh—

Cần nhớ

  • ✦Giữa thụ phấn và thụ tinh là một quãng đường: hạt phấn nảy mầm thành ống phấn, ống mọc xuyên vòi nhuỵ tới noãn. Hạt phấn không nảy mầm hoặc không hợp với nhuỵ thì thụ phấn vẫn không đậu quả.
  • ✦Tự thụ phấn: phấn rơi lên nhuỵ của chính hoa đó hoặc hoa khác cùng cây. Thụ phấn chéo: phấn từ cây khác nhờ gió, côn trùng, nước, con người ⇒ đời con đa dạng hơn, thường khoẻ hơn.
  • ✦Vận dụng: nuôi ong trong vườn cây ăn quả để tăng đậu quả; trồng xen các giống để có thụ phấn chéo; thụ phấn nhân tạo bằng bút lông khi thiếu côn trùng hoặc để lai tạo.

Dạng bài

Giải thích vì sao hoa đã được thụ phấn mà không đậu quả

  1. 1 Xác định dữ kiện: hạt phấn có rơi lên đầu nhuỵ không, ống phấn có mọc không.
  2. 2 Thụ phấn mới là hạt phấn lên đầu nhuỵ; muốn đậu quả phải thụ tinh.
  3. 3 Tìm bước hỏng giữa hai điểm: hạt phấn không nảy mầm, ống phấn không tới noãn, phấn khác loài.
  4. 4 Kiểm tra: không thụ tinh ⇒ không có hợp tử ⇒ noãn không thành hạt, bầu không thành quả ✓.

⚠️ Bẫy hay gặp: Coi thụ phấn là thụ tinh: hạt phấn trên đầu nhuỵ chưa tạo hợp tử; hợp tử chỉ có khi tinh tử gặp trứng trong noãn.

🍊
Làm mẫu

Phun phấn lên 20 hoa bưởi; hạt phấn đã bám đầu nhuỵ cả 20 hoa nhưng chỉ 12 hoa đậu quả. Giải thích và tính tỉ lệ đậu quả.

Hướng dẫn giải

Thử tự giải trước nhé!

4 🌰 Thụ tinh kép, hạt và quả

Cần nhớ

  • ✦Thụ tinh kép là đặc điểm riêng của thực vật hạt kín: ống phấn mang 2 tinh tử (n) vào túi phôi; hai lần thụ tinh xảy ra cùng lúc.
  • ✦Tinh tử 1 + trứng (n) ⇒ hợp tử (2n) ⇒ phôi (mầm cây con). Tinh tử 2 + 2 nhân cực (n + n) ⇒ nhân (3n) ⇒ nội nhũ.
  • ✦Nội nhũ là kho thức ăn nuôi phôi (phần trắng hạt gạo, hạt ngô, cùi dừa). Nó chỉ hình thành khi đã thụ tinh, nên cây không lãng phí chất dự trữ cho hạt không có phôi.
  • ✦Sau thụ tinh: noãn → hạt, bầu nhuỵ → quả; hoa tàn dần. Quả và hạt phát tán nhờ gió, nước, động vật hoặc tự phát tán.

Dạng bài

Tính bộ nhiễm sắc thể trong thụ tinh kép

  1. 1 Xác định dữ kiện: bộ lưỡng bội 2n của loài ⇒ n = 2n : 2.
  2. 2 Tinh tử và trứng mỗi cái mang n; tế bào trung tâm có 2 nhân cực nên mang n + n = 2n.
  3. 3 Hợp tử = n (tinh tử) + n (trứng) = 2n; nhân nội nhũ = n (tinh tử) + 2n (2 nhân cực) = 3n.
  4. 4 Kiểm tra: hợp tử trở lại bộ 2n của loài; nội nhũ là 3n, không phải 2n ✓.

⚠️ Bẫy hay gặp: Cho rằng nội nhũ cũng là 2n như hợp tử, hoặc cho rằng nội nhũ là kết quả của hai tinh tử gặp nhau: nội nhũ là 1 tinh tử + 2 nhân cực ⇒ 3n.

🌾
Làm mẫu

Lúa nước có 2n = 24. Mỗi tinh tử, trứng, hợp tử, nhân nội nhũ có bao nhiêu nhiễm sắc thể? Một bầu nhuỵ có 10 noãn, mỗi noãn thụ tinh kép, đã dùng bao nhiêu tinh tử?

Hướng dẫn giải

Thử tự giải trước nhé!

5 🔬 Thực hành: Nhân giống vô tính và thụ phấn cho cây

Mục đích, các bước

  • ✦Giâm cành: chọn cành bánh tẻ (không quá non, không quá già), cắt đoạn 15 – 20 cm, cắt vát ở gốc để tăng diện tích ra rễ, bỏ bớt lá, cắm vào giá thể ẩm, che nắng vài ngày đầu. Bỏ bớt lá vì cành chưa có rễ không hút được nước mà lá vẫn thoát hơi nước.
  • ✦Chiết cành: khoanh bỏ một vòng vỏ trên cành còn gắn với cây, bó bầu đất ẩm vào chỗ khoanh, chờ ra rễ rồi mới cắt cành đem trồng. Vỏ có mạch rây (chất hữu cơ từ lá đi xuống), phần gỗ có mạch gỗ (nước, khoáng đi lên): khoanh vỏ cắt mạch rây, giữ mạch gỗ, nên chất hữu cơ ứ lại phía trên vết khoanh và kích thích ra rễ, còn nước vẫn lên nuôi lá.
  • ✦Ghép: gắn cành ghép (hoặc mắt ghép) của giống tốt lên gốc ghép khoẻ; hai mặt cắt áp sát, tầng sinh mạch trùng khớp, buộc chặt, che kín. Chỉ ghép được giữa cây họ hàng gần (xoài lên gốc ổi thì không).
  • ✦Thụ phấn nhân tạo: (1) khử nhị hoa mẹ trước khi bao phấn chín; (2) lấy phấn hoa bố bằng bút lông, chấm lên đầu nhuỵ hoa mẹ; (3) bao túi giấy để tránh phấn lạ. Làm vào sáng sớm, lúc đầu nhuỵ còn ẩm.
  • ✦An toàn: dùng dao, kéo sắc phải có người lớn; thuốc kích thích ra rễ chỉ dùng khi có hướng dẫn, rửa tay sau khi làm; chỉ cắt cành ở cây của mình hoặc khi được cho phép.

Điều dễ sai khi làm

Cách làmLỗiHậu quả
Giâm cànhđể nguyên lácành mất nước, héo trước khi ra rễ
Chiết cànhkhoanh vỏ không sạch, hoặc cắt cả gỗvỏ liền lại không ra rễ; hoặc cắt mạch gỗ làm cành chết khát
Ghéptầng sinh mạch không khớp, cây khác họghép không dính, chết
Thụ phấn nhân tạokhông khử nhị hoa mẹhoa tự thụ phấn, không biết hạt của phép lai hay tự thụ phấn

Dạng bài

Thực hiện thụ phấn nhân tạo đúng thứ tự (theo sim)

  1. 1 Xác định dữ kiện: chọn hoa mẹ chưa nở, hoa bố có phấn chín.
  2. 2 Khử nhị hoa mẹ ngay khi chưa chín.
  3. 3 Dùng bút lông chấm phấn hoa bố lên đầu nhuỵ hoa mẹ.
  4. 4 Bao túi giấy; kiểm tra: đủ ba bước theo đúng thứ tự thì hạt chắc chắn là phép lai ✓.

⚠️ Bẫy hay gặp: Bao túi mà quên khử nhị: hoa mẹ vẫn tự thụ phấn trong túi (như lô 3), thí nghiệm lai mất ý nghĩa.

🖌️
Làm mẫu

Thí nghiệm 3 lô, mỗi lô 20 hoa (số liệu minh hoạ): lô 1 khử nhị, bao túi, không chấm phấn: 0 quả; lô 2 khử nhị, chấm phấn bố, bao túi: 12 quả; lô 3 không khử nhị, bao túi: 18 quả. Rút ra điều gì?

Hướng dẫn giải

Thử tự giải trước nhé!

6 🌱 Sinh học quanh ta

  • ✦🍊 Cây ăn quả (cam, bưởi, xoài…) thường được chiết, ghép để quả giữ vị ngon của cây mẹ và ra quả sớm hơn trồng từ hạt.
  • ✦🥔 Khoai tây, gừng, nghệ nhân bằng củ, thân rễ; rau má, dâu tây bò lan nhờ thân bò: ví dụ sinh sản sinh dưỡng tự nhiên.
  • ✦🌾 Hạt gạo chủ yếu là nội nhũ: phần chất dự trữ do tinh tử thứ hai + 2 nhân cực tạo ra; xát bỏ vỏ cám thì còn nội nhũ trắng.
  • ✦🐝 Nuôi ong trong vườn nhãn, vải, cà phê giúp thụ phấn nên đậu quả nhiều hơn; mùa mưa ít ong thì người ta có thể thụ phấn nhân tạo.
  • ✦🌼 Hoa dưa, bí, mướp thường phải nhờ ong hoặc người dùng tay chấm phấn, vì hoa đực và hoa cái nằm ở các hoa khác nhau.

7 💡 Mẹo làm nhanh và lỗi hay sai

⚡ Mẹo làm nhanh trắc nghiệm

  • ✦Thụ phấn = phấn rơi lên đầu nhuỵ (ngoài); thụ tinh = giao tử gặp trứng (trong noãn). Hỏi "xảy ra ở đâu" thì phân biệt ngay.
  • ✦Hợp tử = 2n; nội nhũ = 3n. Thấy "3n" nghĩ ngay nội nhũ, thấy "hợp tử" nghĩ 2n và phôi.
  • ✦Một hạt = 2 lần thụ tinh = 2 tinh tử; 1 túi phôi = 7 tế bào, 8 nhân.
  • ✦Chiết cành: "khoanh vỏ" ⇒ cắt mạch rây, giữ mạch gỗ. Giâm cành: "bỏ bớt lá" ⇒ giảm thoát hơi nước. Thụ phấn nhân tạo: khử nhị trước.

⚠️ Lỗi hay sai nhất

  • ✦Cho "thụ phấn xong là chắc chắn đậu quả": ví dụ 20 hoa thụ phấn chỉ 12 hoa đậu quả (60 %); 8 hoa không thụ tinh.
  • ✦Cho nội nhũ là 2n: nội nhũ là 3n (lúa: 36 nhiễm sắc thể, trong khi hợp tử là 24).
  • ✦Cho cả hai tinh tử cùng gặp trứng: chỉ một tinh tử gặp trứng, tinh tử kia gặp hai nhân cực.
  • ✦Nhầm 8 nhân là 8 tế bào: túi phôi có 7 tế bào, tế bào trung tâm chứa 2 nhân cực.
  • ✦Khoanh vỏ cắt mạch gỗ làm cành chết khát: khoanh vỏ chỉ cắt mạch rây, nước vẫn lên theo mạch gỗ.
  • ✦Thụ phấn nhân tạo mà không khử nhị: hoa mẹ tự thụ phấn (lô 3: 1820 = 90 % quả dù không có phấn bố).

🧮 Kiểm tra logic

  • ✦Bộ nhiễm sắc thể: n + n = 2n (hợp tử), n + n + n = 3n (nhân nội nhũ): lúa 12 + 12 = 24; 12 + 24 = 36.
  • ✦Số tinh tử dùng cho x hạt thụ tinh kép = 2x (10 hạt ⇒ 20 tinh tử); số nhân tham gia một lần thụ tinh kép = 5 (2 tinh tử + trứng + 2 nhân cực).
  • ✦Tỉ lệ (%) = số thành công : tổng số × 100: giâm 3040 = 75 %, thụ phấn 1220 = 60 %, chiết 810 = 80 %.

✏️ Luyện tập

Làm xong mỗi nhóm bấm Kiểm tra. Câu sai có lời giải ngắn và nút quay lại phần kiến thức.

🌿

Sinh sản vô tính ở thực vật

  1. 1
    Nhận biết

    Hình thức nào sau đây là sinh sản sinh dưỡng tự nhiên?

  2. 2
    Thông hiểu

    Ưu điểm chung của nhân giống vô tính (giâm, chiết, ghép, nuôi cấy mô) là

  3. 3
    Thông hiểu Giâm 40 cành sắn, sau 15 ngày có 30 cành ra rễ (số liệu minh hoạ). Tỉ lệ cành ra rễ là %.
  4. 4
    Thông hiểu

    Nhược điểm chính của việc trồng cả vườn bằng cây nhân giống vô tính từ một cây mẹ là

🌸

Cấu tạo hoa và giao tử

  1. 1
    Nhận biết

    Cơ quan sinh sản cái của hoa là

  2. 2
    Thông hiểu

    Túi phôi (giao tử cái) ở thực vật có hoa gồm

  3. 3
    Thông hiểu

    Mỗi hạt phấn chín tạo ra

  4. 4
    Vận dụng Lúa nước có bộ nhiễm sắc thể lưỡng bội 2n = 24. Mỗi tinh tử mang nhiễm sắc thể.
🐝

Thụ phấn và thụ tinh

  1. 1
    Nhận biết

    Thụ phấn là hiện tượng

  2. 2
    Thông hiểu

    Phát biểu nào đúng khi so sánh thụ phấn và thụ tinh?

  3. 3
    Thông hiểu

    So với tự thụ phấn, thụ phấn chéo thường cho đời con

  4. 4
    Thông hiểu

    Nuôi ong trong vườn cây ăn quả làm tăng năng suất chủ yếu vì

🌰

Thụ tinh kép, hạt và quả

  1. 1
    Nhận biết

    Thụ tinh kép ở thực vật hạt kín là hiện tượng

  2. 2
    Thông hiểu

    Nhân của tế bào nội nhũ mang bộ nhiễm sắc thể

  3. 3
    Vận dụng Lúa có 2n = 24. Mỗi nhân của tế bào nội nhũ có nhiễm sắc thể.
  4. 4
    Thông hiểu

    Sau thụ tinh, quá trình nào sau đây đúng?

  5. 5
    Thông hiểu Số nhân tham gia trực tiếp vào thụ tinh kép của một noãn (2 tinh tử, nhân trứng, hai nhân cực) là .
🔬

Thực hành: giâm, chiết, thụ phấn nhân tạo

  1. 1
    Thông hiểu

    Khoanh một vòng vỏ trên cành để chiết mà cành vẫn không chết vì

  2. 2
    Vận dụng

    Thí nghiệm giâm cành (số liệu minh hoạ): Kết luận hợp lí là

  3. 3
    Vận dụng

    Thực hành thụ phấn nhân tạo (số liệu minh hoạ): Nhận xét nào đúng?

  4. 4
    Vận dụng Theo bảng thụ phấn nhân tạo ở trên, tỉ lệ đậu quả của lô 2 là %.

🏆 Luyện theo dạng đề tốt nghiệp

Đề Sinh học có 3 phần: 18 câu 4 lựa chọn, 4 câu đúng/sai (mỗi câu 4 ý) và 6 câu trả lời ngắn (đáp số tối đa 4 ký tự, kể cả dấu − và dấu phẩy). Dưới đây là đủ 3 dạng, chỉ dùng kiến thức của bài này.

🅰️

Phần I · Trắc nghiệm 4 lựa chọn

  1. 1
    Thông hiểu

    Phát biểu nào sau đây về thụ phấn và thụ tinh là đúng?

  2. 2
    Vận dụng

    Một noãn của lúa (2n = 24) thụ tinh kép. Tổng số nhiễm sắc thể của hợp tử và của nhân nội nhũ lần lượt là

  3. 3
    Thông hiểu

    Vì sao khi làm thụ phấn nhân tạo phải khử nhị hoa mẹ trước khi bao phấn chín?

✅

Phần II · Đúng / sai

  1. 1
    Thông hiểu

    Thực hành chiết cành (số liệu minh hoạ): mỗi lô 10 cành bưởi, theo dõi 30 ngày.

    a)Khoanh vỏ rồi bó bầu đất ẩm thì 8 trên 10 cành ra rễ, tỉ lệ 80 %.

    b)Lô B không ra rễ vì không khoanh vỏ nên chất hữu cơ không bị ứ lại phía trên chỗ bó đất.

    c)Lô C cành héo vì khoét gỗ làm đứt mạch rây nên chất hữu cơ không xuống được.

    d)Chiết cành khoanh vỏ là cắt mạch gỗ để cành thiếu nước nên buộc phải ra rễ.

  2. 2
    Vận dụng

    Ở lúa (2n = 24), một hạt gạo được tạo thành sau thụ tinh kép trong noãn: túi phôi 7 tế bào, 8 nhân; hạt phấn cho 2 tinh tử.

    a)Mỗi tinh tử mang 12 nhiễm sắc thể và hợp tử mang 24.

    b)Phần trắng của hạt gạo (nội nhũ) có nhân 3n, tức 36 nhiễm sắc thể.

    c)Nội nhũ hình thành từ sự kết hợp của hai tinh tử với nhau.

    d)Nội nhũ được tạo ra cả khi noãn không được thụ tinh nên hạt luôn có chất dự trữ.

🔢

Phần III · Trả lời ngắn

  1. 1
    Thông hiểu Cho các phát biểu: (1) thụ phấn là hạt phấn rơi lên đầu nhuỵ; (2) hợp tử mang bộ 3n; (3) mỗi hạt phấn cho 2 tinh tử; (4) nội nhũ là kho thức ăn nuôi phôi; (5) bầu nhuỵ phát triển thành hạt; (6) khoanh vỏ để chiết cành là cắt mạch rây. Số phát biểu đúng là bao nhiêu? Đáp số:
  2. 2
    Vận dụng Một bầu nhuỵ có 10 noãn, tất cả đều thụ tinh kép thành 10 hạt. Số tinh tử đã tham gia thụ tinh là bao nhiêu? Đáp số:
  3. 3
    Vận dụng Ngô có 2n = 20. Một nhân của tế bào nội nhũ ở hạt ngô có bao nhiêu nhiễm sắc thể? Đáp số:

🎯 Bài này vào đề tốt nghiệp ở đâu?

  • •Phần I thường hỏi cấu tạo hoa, phân biệt thụ phấn với thụ tinh, nhận ra thụ tinh kép (hợp tử 2n, nội nhũ 3n; noãn → hạt, bầu nhuỵ → quả) và các cách nhân giống vô tính (giâm, chiết, ghép, nuôi cấy mô).
  • •Phần II hay cho một bảng thí nghiệm (giâm, chiết cành, thụ phấn nhân tạo): ý dễ mất điểm là "thụ phấn xong chắc chắn đậu quả", "nội nhũ 2n", "khoanh vỏ cắt mạch gỗ", "không cần khử nhị".
  • •Phần III có thể hỏi số phát biểu đúng, số nhiễm sắc thể của hợp tử hoặc nội nhũ theo 2n của loài, số tinh tử cho x hạt, hoặc tỉ lệ (%). Liên hệ: giảm phân tạo giao tử ở Sinh học 10; biến dị tổ hợp, lai giống ở Sinh học 12.
Làm đề thi thử trọn bộ
Bài tiếp theo
Sinh sản ở động vật