Ngữ văn lớp 10
Chủ đề 3 · Học kỳ 1 ⭐ Hay ra thi tốt nghiệp

Nghệ thuật thuyết phục trong văn nghị luận

Đọc hiểu một văn bản nghị luận lạ như trong phòng thi: chỉ ra luận đề, luận điểm, lí lẽ, bằng chứng và mục đích người viết; nhận ra, sửa được lỗi mạch lạc – liên kết; viết được đoạn 200 chữ và bài 600 chữ có sức thuyết phục.

Ứng với SGK Kết nối tri thức: B3

⚡ Nhớ nhanh

  • 1Văn bản nghị luận thuyết phục người đọc bằng một hệ thống luận điểm, lí lẽ, bằng chứng được tổ chức chặt chẽ; có thể dùng thêm yếu tố biểu cảm, tự sự để tăng sức thuyết phục.
  • 2Bốn tầng cần chỉ ra: luận đề (vấn đề bàn, thường lộ ở nhan đề) → luận điểm (các ý lớn) → lí lẽ (suy luận) + bằng chứng (sự việc, số liệu, tài liệu có thật) — lí lẽ và bằng chứng gọi chung là luận cứ.
  • 3Đọc nghị luận phải hỏi thêm: người viết muốn gì (mục đích) và đứng ở đâu (quan điểm, thái độ). Cùng một vấn đề, mục đích khác thì cách lập luận khác.
  • 4Mạch lạc: mọi câu, mọi đoạn cùng hướng về một chủ đề, xếp theo trình tự hợp lí. Liên kết: các câu được nối bằng phép lặp, thế, nối dùng đúng chỗ. Câu lạc đề là lỗi mạch lạc; từ nối sai quan hệ là lỗi liên kết.
  • 5Thuyết phục ai đó bỏ một thói quen cần cả hợp lí (lí lẽ, bằng chứng đúng) lẫn hợp tình (cảm thông, tôn trọng, không ra lệnh).
  • 6Đề tốt nghiệp lớp 12 hỏi đúng thế này — bạn luyện từ bây giờ: đọc hiểu 4 điểm (văn bản ngoài SGK, rất hay là nghị luận) · đoạn ~200 chữ 2 điểm · bài ~600 chữ 4 điểm.

📚 Đọc cùng sách

Mở SGK đọc từng văn bản; trang này đi cùng bạn trước, trong và sau khi đọc.

Hiền tài là nguyên khí của quốc gia

Thân Nhân Trung · Trích "Bài kí đề danh tiến sĩ khoa Nhâm Tuất niên hiệu Đại Bảo thứ ba" — văn bia soạn năm 1484 theo lệnh vua Lê Thánh Tông, khắc bia đặt ở Văn Miếu – Quốc Tử Giám. Nhan đề đoạn trích do người biên soạn SGK đặt; bản dịch theo "Ngữ văn 10 Nâng cao" (2006).

Bản dịch có bản quyền 📖 Bạn đọc bản dịch trong SGK — trang này chỉ tóm tắt và đặt câu hỏi.

1 · Trước khi đọc — nghĩ một chút, không có đáp án đúng sai

  • 🤔 Những tấm bia tiến sĩ ở Văn Miếu được dựng lên để làm gì — chỉ để ghi tên người thi đỗ thôi sao?
  • 🤔 Theo bạn, một đất nước mạnh lên nhờ điều gì nhất: đất đai, tiền bạc hay con người?

2 · Trong khi đọc — mở sách, tìm đúng chỗ rồi mới xem gợi ý

  1. 📍 Mở đầu đoạn 2

    Câu "Hiền tài là nguyên khí của quốc gia" được đặt ở đâu trong mạch lập luận? Tác giả suy ra điều gì từ câu ấy?

  2. 📍 Cuối đoạn 2

    Triều đình đã đề cao kẻ sĩ bằng những việc làm cụ thể nào?

  3. 📍 Đoạn 3

    Đã trọng đãi như thế, vì sao còn phải dựng bia đá? Đoạn 3 có quan hệ thế nào với đoạn 2?

  4. 📍 Đoạn 4

    Đoạn ngắn này là một câu hỏi. Tác giả hỏi ai, nhằm điều gì?

  5. 📍 Đoạn 5

    Tác giả nêu những ích lợi nào của việc dựng bia? Ông có nhắc đến mặt trái nào không?

3 · Đọc xong

Tóm tắt và câu hỏi hiểu sâu mở sau khi bạn đọc xong — để bạn tự hiểu trước, rồi mới so.

Trang không chép văn bản, câu hỏi hay chú thích của SGK. Tóm tắt và câu hỏi do Học liệu STEAM soạn.

🎮 Chơi mà hiểu

Một đoạn nghị luận bị đứt ở 4 chỗ nối và lẫn một câu lạc đề. Kéo từ nối đúng quan hệ (thứ tự, bổ sung, nhượng bộ, kết quả) vào từng chỗ sáng đỏ, kéo thẻ ✂️ vào câu lạc đề — chuỗi mắt xích bên dưới liền dần thành mạch.

📝 Đoạn nghị luận "đứt mạch" — Học liệu STEAM viết để luyện. Chỗ sáng đỏ là chỗ cần sửa.

(1) Ngắt lời người khác là một thói quen nhỏ nhưng làm hỏng không ít cuộc trò chuyện. (2) ⚡ đứt khi bị cắt ngang, người nói thấy ý mình không được coi trọng và dần ngại mở lời. (3) ⚡ đứt người hay ngắt lời cũng thiệt: họ chỉ nghe được nửa câu chuyện nên dễ hiểu sai. Điện thoại thông minh ngày nay có rất nhiều ứng dụng nhắn tin miễn phí. (4) ⚡ đứt không phải lúc nào chen vào cũng là sai: báo một tin gấp thì vẫn cần nói ngay. (5) ⚡ đứt trước khi mở lời, hãy đợi người kia dứt câu và đếm thầm đến hai — bạn sẽ ngạc nhiên vì mình nghe được nhiều hơn.

🔗 Mạch đoạn văn 0% liền mạch
1
2
3
✕ câu lạc
4
5

Mỗi khớp là một chỗ chuyển giữa hai câu. Khớp 3–4 chỉ liền khi gạch được câu lạc đề và có từ nối đúng.

Kéo thẻ vào chỗ sáng đỏ (hoặc chạm thẻ rồi chạm chỗ). Câu sau quan hệ thế nào với câu trước: thứ tự, bổ sung, ngược lại hay kết quả? Có hai thẻ thừa.

Đã sửa 0/5 chỗ

1 🏛️ Đọc hiểu văn bản nghị luận

Cần nhớ

  • ✦Luận đề là vấn đề được bàn trong cả văn bản — thường lộ ngay ở nhan đề hoặc câu mở đầu ("Hiền tài là nguyên khí của quốc gia").
  • ✦Luận điểm là ý kiến khái quát của người viết về luận đề; nhiều luận điểm nối nhau thành hệ thống ý. Lí lẽ giải thích, bằng chứng (sự việc, nhân vật, tài liệu có thật) xác nhận lí lẽ.
  • ✦Nghị luận có thể mượn tự sự (câu chuyện chú bé dọn phòng) và biểu cảm (giọng tâm sự trong "Thế giới mạng & tôi") để chạm vào cảm xúc người đọc — nhưng chúng phục vụ lập luận, không thay lập luận.
  • ✦Bài nghị luận xã hội bàn hai nhóm vấn đề: một hiện tượng đời sống (nghiện điện thoại, trì hoãn…) hoặc một tư tưởng, đạo lí (lòng đồng cảm, trọng người tài…).

Năm câu hỏi khi gặp văn bản nghị luận lạ

HỏiTìm ở đâuVí dụ (Bài 3)
Bàn về vấn đề gì? (luận đề)Nhan đề, câu đầu, câu cuối"Chữ bầu lên nhà thơ": lao động chữ làm nên nhà thơ
Gồm những ý lớn nào? (luận điểm)Câu chủ đề của từng đoạn"Yêu và đồng cảm": đồng cảm là gốc cái đẹp → nghệ sĩ phải đồng cảm → trẻ em giàu đồng cảm
Dựa vào lí lẽ, bằng chứng nào?Từ "vì", "bởi", tên người, sự việc, con sốTôn-xtôi chữa bản thảo nhiều lần; Phlô-be cân chữ
Người viết muốn gì, đứng ở đâu?Lời khuyên, lời kêu gọi, từ ngữ đánh giáVăn bia: khuyến khích kẻ sĩ rèn mình, giúp nước
Thuyết phục bằng cách nào?Câu chuyện, câu hỏi tu từ, so sánh, giọng điệuCâu hỏi tu từ ở đoạn 4 văn bia nhắc trách nhiệm kẻ sĩ

Dạng bài

Chỉ ra luận đề, luận điểm, lí lẽ, bằng chứng trong một đoạn

  1. 1 Đọc nhan đề và câu mở đầu, gạch dưới vấn đề được nhắc đi nhắc lại ⇒ luận đề.
  2. 2 Mỗi đoạn tìm một câu nêu ý khái quát (thường đứng đầu hoặc cuối) ⇒ luận điểm.
  3. 3 Câu giải thích "vì sao" ⇒ lí lẽ; câu có tên người, việc, số liệu cụ thể ⇒ bằng chứng.
  4. 4 Nối lại: lí lẽ, bằng chứng làm sáng tỏ luận điểm nào; luận điểm ấy phục vụ luận đề ra sao.

⚠️ Bẫy hay gặp: Nhầm luận đề với luận điểm. Luận đề là vấn đề (một cụm danh từ: "vai trò của hiền tài"), luận điểm là ý kiến về vấn đề (một câu khẳng định: "hiền tài quyết định thịnh suy của đất nước").

🔎
Làm mẫu

"Đọc sách giúp ta sống nhiều cuộc đời. Vì mỗi cuốn sách mở ra một thế giới ta chưa từng đi qua. Một cậu bé ở làng chài có thể đứng giữa thảo nguyên châu Phi qua trang sách." Chỉ ra luận điểm, lí lẽ, bằng chứng.

Hướng dẫn giải

Thử tự giải trước nhé!

2 🔗 Lỗi mạch lạc và liên kết

Cần nhớ

  • ✦Mạch lạc (về nội dung): các câu trong đoạn, các đoạn trong bài cùng hướng về một chủ đề và xếp theo trình tự hợp lí. Có câu, đoạn đi lạc chủ đề ⇒ lỗi mạch lạc.
  • ✦Liên kết (về hình thức): các câu được nối bằng phép lặp (lặp từ), thế (thay bằng từ khác: "ông", "điều đó"), nối (từ nối: tuy nhiên, vì vậy, hơn nữa…). Thiếu từ nối cần thiết hoặc dùng sai quan hệ ⇒ lỗi liên kết.
  • ✦Có liên kết chưa chắc đã mạch lạc: lặp cùng một từ ở các câu kề nhau mà mỗi câu nói một chuyện thì đoạn văn vẫn rời rạc.
  • ✦Sửa: xác định lại chủ đề → gạch, sửa câu lạc đề → thêm hoặc thay từ nối cho đúng quan hệ → viết thêm câu nối nếu mạch bị đứt.
🧭 Lỗi mạch lạc

"Lớp mình nên bớt dùng túi ni lông. Túi ni lông phân huỷ rất lâu. Túi xách da của mẹ mình rất bền." — câu 3 có lặp chữ "túi" nhưng lạc sang chuyện khác ⇒ gạch bỏ.

⛓️ Lỗi liên kết

"Bạn ấy học rất chăm. Vì vậy điểm thi vẫn chưa cao." — câu sau trái với điều câu trước gợi ra, phải dùng từ đối lập: Tuy vậy.

Từ nối theo quan hệ giữa hai câu

Quan hệTừ nối hay dùngDùng khi câu sau…
Thứ tựTrước hết, Thứ nhất, Tiếp theo, Cuối cùngmở một ý trong chuỗi ý
Bổ sungHơn nữa, Ngoài ra, Bên cạnh đóthêm một ý cùng chiều
Đối lập, nhượng bộTuy nhiên, Tuy vậy, Nhưng, Ngược lạinói điều trái hoặc khác câu trước
Nguyên nhân – kết quảVì vậy, Do đó, Vì thế, Bởi vìlà kết quả hoặc lí do của câu trước
Tổng kếtTóm lại, Nói tóm lại, Như vậygói lại các ý đã nêu

Dạng bài

Trả lời câu "Chỉ ra phép liên kết và nêu tác dụng"

  1. 1 Gọi tên phép liên kết (lặp, thế, nối) và trích đúng từ ngữ thể hiện nó.
  2. 2 Nói rõ từ ngữ ấy nối câu (đoạn) nào với câu (đoạn) nào, theo quan hệ gì.
  3. 3 Tác dụng nội dung: giữ chủ đề xuyên suốt, làm rõ quan hệ giữa các ý (bổ sung, đối lập, nhân quả…).
  4. 4 Tác dụng biểu đạt: lập luận chặt, mạch lạc, nhấn mạnh từ khoá, dễ theo dõi.

⚠️ Bẫy hay gặp: Chỉ liệt kê "có phép lặp, phép nối" mà không trích từ ngữ, không nói nối câu nào với câu nào. Đề hỏi "chỉ ra" là phải có dẫn chứng trong ngoặc kép.

🪢
Làm mẫu

"Người hiền tài là vốn quý của đất nước. Họ có thể làm được những việc lớn mà người thường khó làm. Vì vậy, nhà nước nào cũng tìm cách trọng dụng người tài." Chỉ ra và nêu tác dụng của các phép liên kết.

Hướng dẫn giải

Thử tự giải trước nhé!

3 🤝 Viết: bài luận thuyết phục từ bỏ một thói quen hay một quan niệm

Dạng bài

Dàn ý bài luận thuyết phục

  1. 1 Mở bài: đặt mình đúng vị thế (người cùng trải qua, người bạn…), nêu thói quen hay quan niệm cần từ bỏ.
  2. 2 Chỉ ra các biểu hiện cụ thể của thói quen, quan niệm đó — người đọc phải nhận ra mình trong đó.
  3. 3 Phân tích tác hại với chính người ấy và với cộng đồng; có lí lẽ + bằng chứng thật.
  4. 4 Đoán trước lí lẽ phản bác của người được thuyết phục ("mình đâu có sao") và trả lời nhẹ nhàng.
  5. 5 Gợi ý giải pháp làm được ngay; bày tỏ sự cảm thông, sẵn lòng giúp đỡ; kết bằng niềm tin.

⚠️ Bẫy hay gặp: Giọng ra lệnh, phán xét ("bạn không được", "bạn phải", "thật đáng xấu hổ") làm người nghe tự vệ và chống lại. Thuyết phục cần hợp lí và hợp tình: sửa những câu mệnh lệnh, chú ý cách xưng hô.

Cùng một ý, nói sao cho người nghe chịu nghe

Đẩy người nghe ra xaKéo người nghe lại gần
Bạn phải bỏ ngay cái tật thức khuya lướt điện thoại.Mình cũng từng thức tới hai giờ sáng chỉ vì "xem thêm một video nữa".
Ai đi học muộn là người vô kỉ luật.Đến muộn vài phút, bạn lỡ phần cô dặn quan trọng nhất đầu giờ.
Bạn sai rồi, đừng cãi.Có thể bạn nghĩ vậy vì…, nhưng thử nhìn từ phía…

Nói và nghe: thảo luận một vấn đề có ý kiến khác nhau

  • ✦Thống nhất rõ vấn đề cần thảo luận và bám sát nó suốt buổi.
  • ✦Nêu ý kiến riêng có lí lẽ, bằng chứng; tán thành hay phản đối ý kiến khác thì nói rõ vì sao.
  • ✦Tôn trọng người đối thoại: nghe hết rồi mới đáp, phản bác ý kiến chứ không công kích người — mục tiêu là tìm điểm chung.

4 📝 Ra phòng thi: đoạn 200 chữ, bài 600 chữ

Dạng bài

Đoạn văn khoảng 200 chữ (2 điểm)

  1. 1 Câu chủ đề nêu thẳng ý chính (vd: "Sức thuyết phục của văn bản đến trước hết từ một câu chuyện nhỏ mà đúng").
  2. 2 2–3 ý triển khai, mỗi ý có dẫn chứng trích từ văn bản trong ngoặc kép.
  3. 3 Một câu nhận xét cách lập luận: lí lẽ, bằng chứng, giọng điệu, yếu tố tự sự – biểu cảm.
  4. 4 Câu kết khép ý; có thể liên hệ ngắn với bản thân.

⚠️ Bẫy hay gặp: Viết thành 3–4 đoạn hoặc dài 400–500 chữ, hết giờ cho bài 600 chữ. Đề nói "đoạn văn" thì chỉ một đoạn, không xuống dòng.

Dạng bài

Bài nghị luận xã hội khoảng 600 chữ (4 điểm)

  1. 1 Mở bài: dẫn vào vấn đề, nêu ý kiến của bạn.
  2. 2 Giải thích ngắn khái niệm then chốt.
  3. 3 2–3 luận điểm, mỗi luận điểm: lí lẽ + một bằng chứng thật, cụ thể; nối các đoạn bằng từ chuyển ý đúng quan hệ.
  4. 4 Một ý kiến trái chiều + phản bác có lí, có tình.
  5. 5 Giải pháp, bài học cho bản thân; kết bài.

⚠️ Bẫy hay gặp: Bằng chứng bịa ("theo một nghiên cứu…" không rõ ai) hoặc chung chung. Một bằng chứng thật, kể ngắn — có tên người, tên việc — mạnh hơn ba ví dụ mơ hồ.

Chia 120 phút (đề tốt nghiệp lớp 12 — luyện nhịp từ bây giờ)

  • ✦Đọc hiểu: ~35 phút.
  • ✦Đoạn 200 chữ: ~25 phút.
  • ✦Bài 600 chữ: ~55 phút.
  • ✦Soát lỗi: 5 phút — chính tả, câu lạc ý, từ nối sai quan hệ.

✏️ Luyện tập

Làm xong mỗi nhóm bấm Kiểm tra. Câu sai có lời giải ngắn và nút quay lại phần kiến thức.

🏛️

Đọc hiểu nghị luận

  1. 1
    Nhận biết

    Trong văn bản nghị luận, "luận cứ" gồm những gì?

  2. 2
    Nhận biết

    Câu nào được đặt ngay đầu mạch lập luận của "Hiền tài là nguyên khí của quốc gia" như một chân lí?

  3. 3
    Thông hiểu

    Đoạn 3 của văn bia (nói về việc dựng bia) có quan hệ thế nào với đoạn 2 (nói về các cách trọng đãi kẻ sĩ)?

  4. 4
    Thông hiểu

    Trong "Yêu và đồng cảm", tác giả phục chú bé dọn phòng chủ yếu vì điều gì?

  5. 5
    Thông hiểu

    Đúng hay sai về "Chữ bầu lên nhà thơ" (Lê Đạt)?

    a)Tác giả cho rằng thơ hay chủ yếu nhờ những cơn bốc đồng, thiên phú.

    b)Theo tác giả, không có chức nhà thơ suốt đời.

    c)Tác giả dẫn Tôn-xtôi, Phlô-be làm bằng chứng về công phu lao động chữ.

    d)Tác giả đánh giá cao những nhà thơ "chín sớm".

  6. 6

    ✍️ Viết · tự soát theo tiêu chí

    Trong khoảng 5–7 câu, nêu mục đích của Thân Nhân Trung khi viết bài văn bia và cho biết mục đích ấy chi phối cách lập luận ra sao.

    0 chữ / tối thiểu 60
🔗

Mạch lạc, liên kết

  1. 1
    Nhận biết

    Đoạn văn có một câu nói về chuyện khác hẳn chủ đề chung. Đó là lỗi gì?

  2. 2
    Nhận biết Chọn hai từ ngữ làm nhiệm vụ nối câu (phép nối) trong đoạn.

    . , . , .

  3. 3
    Thông hiểu

    "(1) Ăn sáng đầy đủ giúp học sinh tập trung hơn trong giờ học. (2) Bữa sáng cung cấp năng lượng sau một đêm dài. (3) Căng tin trường mình mới sơn lại màu xanh. (4) Vì vậy, đừng bỏ bữa sáng chỉ để ngủ thêm mười phút." Câu nào làm đoạn văn mất mạch lạc?

  4. 4
    Thông hiểu

    "Mạng xã hội giúp ta kết nối với bạn bè ở xa. ___, nếu dùng quá nhiều, ta lại thấy cô đơn hơn." Từ nối nào đúng?

  5. 5
    Thông hiểu

    Sắp xếp các câu thành một đoạn văn mạch lạc.

    Thứ tự của em: — bấm lần lượt —

  6. 6

    ✍️ Viết · tự soát theo tiêu chí

    Đoạn văn sau mắc lỗi gì? Viết lại cho mạch lạc, liên kết: "Đi xe đạp đến trường có nhiều lợi ích. Vì vậy, nhiều bạn ngại vì đường xa. Xe đạp điện bây giờ có rất nhiều màu đẹp. Đi xe đạp giúp cơ thể khoẻ mạnh."

    0 chữ / tối thiểu 50
🤝

Bài luận thuyết phục

  1. 1
    Nhận biết

    Sắp xếp các phần của bài luận thuyết phục người khác từ bỏ một thói quen.

    Thứ tự của em: — bấm lần lượt —

  2. 2
    Thông hiểu

    Muốn thuyết phục bạn bỏ thói quen ăn quà vặt trong lớp, câu nào dễ được lắng nghe nhất?

  3. 3
    Thông hiểu

    Vì sao bài luận thuyết phục nên đoán trước lí lẽ phản bác của người được thuyết phục?

  4. 4

    ✍️ Viết · tự soát theo tiêu chí

    Viết đoạn mở đầu (4–5 câu) cho bài luận thuyết phục một người bạn bỏ thói quen dùng điện thoại trong bữa cơm gia đình. Yêu cầu: có vị thế người viết, có sự cảm thông, không dùng giọng ra lệnh.

    0 chữ / tối thiểu 50
📝

Viết theo đề thi

  1. 1
    Nhận biết

    Đề yêu cầu "viết đoạn văn khoảng 200 chữ". Bài nào đúng hình thức?

  2. 2
    Thông hiểu

    Bằng chứng nào tốt nhất cho bài nghị luận "Đọc sách có còn cần thiết?"

  3. 3
    Thông hiểu

    Cách phản bác ý kiến trái chiều nào thuyết phục hơn?

  4. 4

    ✍️ Viết · tự soát theo tiêu chí

    Viết đoạn văn khoảng 200 chữ phân tích sức thuyết phục của câu chuyện chú bé dọn phòng ở phần mở đầu "Yêu và đồng cảm" (Phong Tử Khải).

    0 chữ / tối thiểu 170

📄 Luyện văn bản mới · kiểu đề tốt nghiệp

Đề Ngữ văn (120 phút) có đọc hiểu 4 điểm trên một văn bản ngoài SGK, một đoạn văn khoảng 200 chữ (2 điểm) và một bài văn khoảng 600 chữ (4 điểm). Văn bản dưới đây không có trong SGK — đúng như phòng thi.

📄

Đề luyện mini: "Cảm hứng đi sau đôi tay"

Cảm hứng đi sau đôi tay (văn bản nghị luận do Học liệu STEAM viết để luyện đọc, nhân vật hư cấu) Em trai tôi có một cuốn sổ vẽ mua từ đầu hè. Đến cuối hè, cuốn sổ vẫn trắng tinh. Mỗi lần tôi hỏi, em đều đáp rất thật: "Em chưa có cảm hứng." Câu trả lời ấy nghe hợp lí, thậm chí có vẻ nghệ sĩ. Nhưng tôi ngờ rằng nhiều người trong chúng ta đã dùng chữ "cảm hứng" như một tấm bình phong đẹp để che cho thói ngại bắt tay vào việc. Ta hay tin rằng cảm hứng là thứ trời cho, lúc nào đến thì đến, và việc của ta chỉ là ngồi đợi. Thật ra, cảm hứng giống ngọn lửa hơn là tia chớp: nó cần củi, và củi phải do chính ta nhặt. Người viết văn thường có cảm hứng khi đã viết hỏng vài trang; người học Toán "bỗng hiểu" sau khi đã làm sai vài bài. Khoảnh khắc sáng bừng mà ta gọi là cảm hứng thường là phần thưởng cho những giờ làm việc lặng lẽ trước đó, hiếm khi là điểm xuất phát. Người ta vẫn truyền nhau một câu được cho là của nhà soạn nhạc Trai-cốp-xki: cảm hứng là vị khách không thích đến thăm những kẻ lười biếng. Dù ai là người nói câu ấy, kinh nghiệm của những người làm nghề sáng tạo đều gặp nhau ở một điểm: họ làm việc đều đặn, kể cả những hôm không muốn làm. Hơn nữa, chờ cảm hứng còn khiến ta đánh mất niềm vui của chính công việc. Càng để lâu, việc càng phình to trong đầu, ta càng sợ bắt đầu. Cuốn sổ trắng của em tôi không còn là một cuốn sổ nữa, mà thành một lời trách móc nằm im trên bàn. Tất nhiên, có những ngày ta mệt thật, và nghỉ ngơi là cần. Nhưng nghỉ để lấy sức khác với hoãn để né việc. Người biết nghỉ đặt lại cho mình một giờ bắt đầu; người né việc chỉ đặt ra một lời hứa mơ hồ: "để khi nào có hứng". Vì vậy, nếu bạn đang đợi cảm hứng, hãy thử đổi thứ tự: làm trước, hứng sau. Viết một câu, vẽ một nét, giải một bài — nhỏ thôi cũng được. Đôi tay chuyển động rồi, cảm hứng sẽ biết đường tìm đến. Ngày cuối hè, em tôi vẽ được trang đầu tiên: một con mèo hơi méo. Em bảo vẽ xong mới thấy muốn vẽ tiếp.

  1. 1

    ✍️ Viết · tự soát theo tiêu chí

    Câu 1 (0,5 điểm). Xác định luận đề của văn bản.

    0 chữ
  2. 2

    ✍️ Viết · tự soát theo tiêu chí

    Câu 2 (0,5 điểm). Chỉ ra hai bằng chứng người viết sử dụng để làm sáng tỏ luận đề.

    0 chữ
  3. 3

    ✍️ Viết · tự soát theo tiêu chí

    Câu 3 (1,0 điểm). Nêu tác dụng của biện pháp so sánh trong câu: "Thật ra, cảm hứng giống ngọn lửa hơn là tia chớp: nó cần củi, và củi phải do chính ta nhặt."

    0 chữ / tối thiểu 50
  4. 4

    ✍️ Viết · tự soát theo tiêu chí

    Câu 4 (1,0 điểm). Đoạn văn bắt đầu bằng "Tất nhiên, có những ngày ta mệt thật…" giữ vai trò gì trong mạch lập luận? Chỉ ra phương tiện liên kết đoạn văn này với đoạn trước và đoạn sau.

    0 chữ / tối thiểu 50
  5. 5

    ✍️ Viết · tự soát theo tiêu chí

    Câu 5 (1,0 điểm). Bạn có đồng tình với lời khuyên "làm trước, hứng sau" không? Vì sao? (khoảng 5–7 dòng)

    0 chữ / tối thiểu 60
  6. 6

    ✍️ Viết · tự soát theo tiêu chí

    Phần viết, câu 1 (2,0 điểm). Viết đoạn văn khoảng 200 chữ phân tích sức thuyết phục của văn bản "Cảm hứng đi sau đôi tay".

    0 chữ / tối thiểu 170
  7. 7

    ✍️ Viết · tự soát theo tiêu chí

    Phần viết, câu 2 (4,0 điểm). Viết bài văn khoảng 600 chữ trình bày suy nghĩ của bạn về thói quen trì hoãn của người trẻ.

    0 chữ / tối thiểu 500

🎯 Chủ đề này vào đề tốt nghiệp ở đâu?

  • •Phần đọc hiểu (4 điểm) dùng văn bản ngoài SGK — rất hay là một văn bản nghị luận ngắn. Câu hay gặp: xác định luận đề, luận điểm, chỉ ra lí lẽ, bằng chứng, nêu tác dụng của một biện pháp hay một phép liên kết, nhận xét mục đích, thái độ người viết. Đề tốt nghiệp lớp 12 hỏi đúng như vậy — bạn luyện từ bây giờ.
  • •Đoạn văn ~200 chữ (2 điểm) thường bàn về chính văn bản đọc hiểu: sức thuyết phục, một luận điểm, một cách lập luận — dùng khung ở mục "Ra phòng thi".
  • •Bài văn ~600 chữ (4 điểm) thường là nghị luận xã hội, rất hợp với kĩ năng của bài này: thuyết phục người đọc từ bỏ một thói quen, một quan niệm (trì hoãn, nghiện điện thoại, định kiến…) bằng lí lẽ hợp lí và giọng văn hợp tình.
Làm đề thi thử trọn bộ
Chủ đề tiếp theo
Sức sống của sử thi