Ôn tập học kì II
Nhận ra năm loại văn bản của học kì II (truyện ngụ ngôn, tục ngữ, truyện khoa học viễn tưởng, nghị luận, thông tin) trong văn bản mới, biết đọc từng loại theo các bước, ôn tiếng Việt và luyện trọn một đề kiểm tra cuối năm.
Ứng với SGK Kết nối tri thức: Bài 6, Bài 7, Bài 8, Bài 9, Bài 10
⚡ Nhớ nhanh
- 1Học kì II có 5 bài: truyện ngụ ngôn, tục ngữ (Bài 6) · truyện khoa học viễn tưởng (Bài 7) · văn bản nghị luận (Bài 8) · văn bản thông tin (Bài 9) · dự án đọc sách (Bài 10).
- 2Gặp văn bản lạ, hỏi mục đích chính: kể chuyện để ngụ ý một bài học (ngụ ngôn) · đúc kết kinh nghiệm trong một câu ngắn (tục ngữ) · kể chuyện tương lai dựa trên khoa học (viễn tưởng) · thuyết phục (nghị luận) · cung cấp thông tin (thông tin).
- 3Ngụ ngôn: ngắn, nhân vật là người hoặc con vật nhân hoá, bài học nói ngụ ý. Tục ngữ: câu ngắn, cân đối, có vần, nghĩa đen và nghĩa bóng.
- 4Nghị luận: ý kiến – lí lẽ – bằng chứng gắn thành hệ thống; có thể tán thành hoặc phản đối một ý kiến.
- 5Tiếng Việt: thành ngữ, nói quá · mạch lạc, liên kết, dấu chấm lửng · phép nối, phép thế, phép lặp, thuật ngữ · cước chú, tài liệu tham khảo, yếu tố Hán Việt.
- 6Viết: nghị luận tán thành (Bài 6) và phản đối (Bài 8) một ý kiến · kể lại sự việc có thật về nhân vật lịch sử · thuyết minh luật lệ trò chơi · phân tích nhân vật trong sách đã đọc.
🎮 Chơi mà hiểu
Xem mẫu một lượt, rồi kéo 10 đoạn ngắn vào đúng ngăn thể loại — có mấy đoạn bẫy (truyện viễn tưởng có số liệu, ngụ ngôn viết bằng thơ…), đúng thì hiện dấu hiệu nhận ra.
10 đoạn ngắn do Học liệu STEAM viết. Xem mẫu một lượt, rồi tự kéo từng đoạn vào đúng thể loại.
Đoạn mẫu
Thỏ chạy nhanh nhất rừng nên chẳng chịu học bơi. “Chạy được là đủ,” Thỏ bảo. Một hôm nước lũ tràn về, cả rừng chìm trong nước. Rùa chậm chạp thong thả bơi qua, còn Thỏ phải bám vào khúc gỗ, run cầm cập chờ người tới cứu.
Truyện rất ngắn, nhân vật là Thỏ, Rùa.
1 🗂️ Năm loại văn bản của học kì II
Cần nhớ
- ✦Truyện ngụ ngôn, tục ngữ (Bài 6), truyện khoa học viễn tưởng (Bài 7), văn bản nghị luận (Bài 8), văn bản thông tin (Bài 9). Bài 10 là dự án đọc sách — vận dụng cách đọc của cả năm.
- ✦Đề kiểm tra thường dùng văn bản ngoài SGK — nhớ dấu hiệu và mục đích chính của từng loại quan trọng hơn thuộc nội dung từng bài.
- ✦Một chi tiết lẻ không quyết định thể loại: truyện viễn tưởng có số liệu vẫn là truyện; nghị luận có số liệu vẫn là nghị luận; ngụ ngôn viết bằng thơ vẫn là ngụ ngôn.
Bảng so sánh năm loại văn bản
| Loại | Đã học | Dấu hiệu nhận ra | Đề hay hỏi |
|---|---|---|---|
| 🦊 Truyện ngụ ngôn | Đẽo cày giữa đường (ngụ ngôn Việt Nam), Ếch ngồi đáy giếng (Trang Tử) — B6 | Ngắn gọn, văn xuôi hoặc thơ; nhân vật là người hoặc con vật, đồ vật nhân hoá; bài học nói ngụ ý, có thể hài hước | Nhân vật; sự việc; bài học rút ra; liên hệ bản thân |
| 🗣️ Tục ngữ | Một số câu tục ngữ Việt Nam — B6 | Câu nói dân gian ngắn, nhịp nhàng, cân đối, thường có vần; đúc kết kinh nghiệm về tự nhiên, xã hội, đạo đức, ứng xử | Số tiếng, vần, cân đối; nghĩa đen – nghĩa bóng; chủ đề; nói quá |
| 🚀 Truyện khoa học viễn tưởng | Cuộc chạm trán trên đại dương (Véc-nơ), Du hành tới tương lai (Oen) — B7 | Thế giới tương lai dựa trên khoa học dự đoán; không gian Trái Đất hoặc vũ trụ; nhân vật có khả năng, phát minh kì lạ; li kì | Đề tài, không gian, thời gian; chi tiết khoa học – tưởng tượng; mạch lạc, liên kết |
| 💬 Văn bản nghị luận | Bản đồ dẫn đường (Gốt-li-ép), Hãy cầm lấy và đọc (Huỳnh Như Phương) — B8 | Bàn về một vấn đề; ý kiến được làm rõ bằng lí lẽ, lí lẽ được củng cố bằng bằng chứng | Vấn đề, ý kiến; lí lẽ, bằng chứng; phép liên kết; thuật ngữ |
| 📰 Văn bản thông tin | Thuỷ tiên tháng Một (Phrít-man), Lễ rửa làng của người Lô Lô (Phạm Thuỳ Dung) — B9 | Cung cấp thông tin khách quan; triển khai theo thời gian, nhân quả, nhiều góc nhìn hoặc từng bộ phận; có cước chú, tài liệu tham khảo | Cách triển khai thông tin; cước chú; tài liệu tham khảo; nghĩa yếu tố Hán Việt |
Số liệu khoa học làm câu chuyện đáng tin, nhưng điều chính vẫn là chuyện tưởng tượng ở tương lai: có nhân vật, sự việc, cảm xúc, công nghệ chưa có thật.
Số liệu là chính nội dung cần cung cấp: sự vật, hiện tượng có thật, trình bày khách quan, thường kèm cước chú hoặc nguồn tài liệu.
2 🧭 Đọc từng loại văn bản thế nào
Dạng bài
Đọc một truyện ngụ ngôn
- 1 Nhận nhân vật: người hay con vật, đồ vật được nhân hoá.
- 2 Tóm tắt sự việc chính (truyện ngụ ngôn thường rất ngắn).
- 3 Tìm chỗ "vấp" của nhân vật: thói xấu, cách nghĩ sai nào dẫn tới kết cục.
- 4 Rút ra bài học được ngụ ý và liên hệ với đời sống.
⚠️ Bẫy hay gặp: Chỉ kể lại truyện. Câu hỏi về ngụ ngôn luôn cần đi tới bài học — điều truyện muốn nói mà không nói thẳng.
"Đẽo cày giữa đường" (ngụ ngôn Việt Nam): đọc theo 4 bước.
Hướng dẫn giải
Dạng bài
Đọc một câu tục ngữ
- 1 Đếm tiếng, tìm vần và chỗ cân đối giữa các vế.
- 2 Hiểu nghĩa đen (nghĩa của từng từ, hình ảnh).
- 3 Suy ra nghĩa bóng nếu có (hình ảnh mang tính ẩn dụ).
- 4 Xếp vào chủ đề (thiên nhiên – lao động sản xuất hay con người – xã hội) và nói giá trị hôm nay.
⚠️ Bẫy hay gặp: Nhầm tục ngữ với thành ngữ. Tục ngữ là một câu nêu trọn một kinh nghiệm; thành ngữ chỉ là cụm từ dùng như một từ trong câu.
"Chuồn chuồn bay thấp thì mưa, / Bay cao thì nắng, bay vừa thì râm." (Tục ngữ)
Hướng dẫn giải
Dạng bài
Đọc một truyện khoa học viễn tưởng
- 1 Xác định đề tài, không gian (Trái Đất, đáy biển, vũ trụ…) và thời gian (thường là tương lai xa).
- 2 Tách chi tiết có cơ sở khoa học với chi tiết tưởng tượng vượt thời đại.
- 3 Nhận nhân vật chính: có khả năng, phát minh gì đặc biệt.
- 4 Nói điều truyện gửi gắm về khoa học, về con người.
⚠️ Bẫy hay gặp: Coi mọi chi tiết lạ là "phép màu" như truyện cổ tích. Chi tiết viễn tưởng dựa trên giả thuyết khoa học, kể theo lối lô-gíc.
"Cuộc chạm trán trên đại dương" (trích "Hai vạn dặm dưới biển", Véc-nơ): đọc theo 4 bước.
Hướng dẫn giải
Dạng bài
Đọc một văn bản nghị luận
- 1 Xác định vấn đề được bàn và ý kiến của người viết (tán thành hay phản đối điều gì).
- 2 Tìm các lí lẽ làm rõ ý kiến.
- 3 Tìm bằng chứng củng cố từng lí lẽ; xem bằng chứng có xác thực, tiêu biểu không.
- 4 Nhận các phép liên kết và nói ý kiến của bạn về vấn đề.
⚠️ Bẫy hay gặp: Nhầm lí lẽ với bằng chứng. Lí lẽ là lời giải thích "vì sao"; bằng chứng là sự việc, số liệu, ví dụ cụ thể.
"Bản đồ dẫn đường" (Đa-ni-en Gốt-li-ép): đọc theo 4 bước.
Hướng dẫn giải
Dạng bài
Đọc một văn bản thông tin
- 1 Xác định đối tượng và mục đích: giới thiệu, giải thích hay hướng dẫn điều gì.
- 2 Nhận cách triển khai: theo thời gian, nhân quả, nhiều góc nhìn hay từng bộ phận.
- 3 Đọc cước chú, tài liệu tham khảo, hình ảnh, số liệu đi kèm.
- 4 Tóm tắt thông tin chính; nêu ý nghĩa với đời sống.
⚠️ Bẫy hay gặp: Đọc lướt bỏ qua cước chú. Cước chú giúp hiểu chính xác từ khó và nguồn gốc thông tin.
"Thuỷ tiên tháng Một" (Thô-mát L. Phrít-man): đọc theo 4 bước.
Hướng dẫn giải
3 🔤 Tiếng Việt học kì II
Cần nhớ
- ✦Đề đọc hiểu hay hỏi gọi tên (thành ngữ, nói quá, phép liên kết, thuật ngữ…) rồi nêu tác dụng trong câu, đoạn.
- ✦Học kì II có ba kiến thức đi theo văn bản: mạch lạc – liên kết (cho mọi văn bản), thuật ngữ (nghị luận, thông tin) và cước chú – tài liệu tham khảo (thông tin).
Tiếng Việt từng bài (ví dụ tự soạn)
| Bài | Kiến thức | Nhớ nhanh | Ví dụ |
|---|---|---|---|
| 6 | Thành ngữ | Cụm từ cố định, nghĩa bóng bẩy, hiểu cả cụm chứ không cộng nghĩa từng chữ | nước đổ đầu vịt (nói mãi mà không tiếp thu) |
| 6 | Nói quá | Phóng đại tính chất, quy mô để nhấn mạnh, tăng sức biểu cảm hoặc gây cười | Mẹ dặn con cả nghìn lần |
| 7 | Mạch lạc và liên kết | Mạch lạc: nội dung thống nhất, câu xếp theo trình tự hợp lí. Liên kết: các câu nối nhau bằng từ ngữ nối, lặp, thay thế | Lan thích đọc sách. Mỗi tối, bạn ấy đọc một chương. |
| 7 | Dấu chấm lửng | Liệt kê chưa hết; lời nói ngập ngừng, bỏ dở; giãn nhịp; chuẩn bị cho điều bất ngờ | Mình… mình xin lỗi cậu. |
| 8 | Phép nối, phép thế, phép lặp | Nối: dùng từ nối (nhưng, vì vậy, trước hết…). Thế: đại từ, từ đồng nghĩa thay từ đã có. Lặp: lặp lại từ ngữ ở câu trước | Trước hết… Thứ hai… · "Bạn ấy" thay cho "Lan" |
| 8 | Thuật ngữ | Từ chỉ khái niệm của một ngành; nghĩa theo quy ước; xét ngữ cảnh để biết có phải thuật ngữ không | "nhiệt độ sôi" (vật lí) · "phân số" (toán học) |
| 9 | Cước chú, tài liệu tham khảo | Cước chú: chú thích ở chân trang/cuối văn bản (kí hiệu, đối tượng, dấu hai chấm, lời giải thích). Tài liệu tham khảo: ghi nguồn, đánh số theo quy ước | (1) Gùi: đồ đan bằng tre, mây, đeo trên lưng |
| 9 | Nghĩa của yếu tố Hán Việt | Tách từ thành yếu tố → tìm từ quen có yếu tố ấy → suy nghĩa từng yếu tố → ghép ra nghĩa cả từ | thuỷ (nước): thuỷ sản, thuỷ điện, thuỷ triều |
"Mau sao thì nắng, vắng sao thì mưa." (Tục ngữ) — tự nó đã nói trọn một kinh nghiệm, đứng riêng được như một câu.
"nước đổ đầu vịt" — chưa thành câu, phải đặt vào câu mới dùng được: "Dặn mãi mà như nước đổ đầu vịt."
4 ✍️ Viết và nói: ôn cả học kì
Các kiểu bài viết
| Bài | Kiểu bài | Khung nhớ nhanh |
|---|---|---|
| 6 | Nghị luận về một vấn đề đời sống (ý kiến tán thành) | Nêu vấn đề và ý kiến được tán thành → lí lẽ + bằng chứng vì sao tán thành → khẳng định ý nghĩa |
| 7 | Kể lại sự việc có thật liên quan đến một nhân vật lịch sử | Giới thiệu nhân vật, sự việc → kể diễn biến theo trình tự, dựa trên tư liệu tin cậy → ý nghĩa, cảm nghĩ |
| 8 | Nghị luận về một vấn đề đời sống (ý kiến phản đối) | Nêu vấn đề và ý kiến cần phản đối → lí lẽ + bằng chứng phản bác → ý nghĩa của việc phản đối |
| 9 | Thuyết minh về quy tắc hoặc luật lệ trong một trò chơi hay hoạt động | Giới thiệu trò chơi → chuẩn bị (người chơi, dụng cụ, địa điểm) → cách chơi, luật → lưu ý |
| 10 | Phân tích một nhân vật văn học yêu thích trong cuốn sách đã đọc | Giới thiệu sách, nhân vật → đặc điểm + chi tiết làm bằng chứng → nghệ thuật → ấn tượng của bạn |
Dạng bài
Viết bài nghị luận phản đối một ý kiến
- 1 Mở bài: nêu vấn đề và ý kiến cần phản đối, nói rõ bạn không đồng tình.
- 2 Thân bài: mỗi lí lẽ phản bác một đoạn, mỗi lí lẽ có bằng chứng cụ thể.
- 3 Có thể thừa nhận phần đúng (nếu có) của ý kiến kia rồi chỉ ra chỗ chưa đúng.
- 4 Kết bài: khẳng định ý nghĩa của việc phản đối, gợi cách nghĩ, cách làm đúng.
⚠️ Bẫy hay gặp: Phản đối bằng cách chê bai người nêu ý kiến. Phải phản bác chính ý kiến bằng lí lẽ, bằng chứng, giữ thái độ tôn trọng.
Đề: Phản đối ý kiến "Học sinh lớp 7 không cần đọc sách ngoài sách giáo khoa".
Hướng dẫn giải
Nói và nghe
- ✦Học kì II có: kể lại một truyện ngụ ngôn (Bài 6), thảo luận về vai trò của công nghệ (Bài 7), trình bày ý kiến về một vấn đề đời sống (Bài 8), giải thích quy tắc, luật lệ trong một trò chơi hay hoạt động (Bài 9), trình bày sản phẩm sáng tạo từ sách hoặc quan điểm về việc đọc sách (Bài 10). Người nói nêu rõ ý, có lí lẽ, bằng chứng; người nghe ghi tóm tắt, nêu câu hỏi, góp ý tôn trọng.
✏️ Luyện tập
Làm xong mỗi nhóm bấm Kiểm tra. Câu sai có lời giải ngắn và nút quay lại phần cách làm.
Nhận ra loại văn bản
- 1Nhận biết
Câu nào nói đúng về truyện ngụ ngôn?
- 2Nhận biết
Truyện khoa học viễn tưởng viết về điều gì?
- 3Thông hiểu
Đúng hay sai?
a)Tục ngữ là một cụm từ cố định, chưa thành câu.
b)Nhân vật ngụ ngôn có thể là con người hoặc con vật, đồ vật được nhân hoá.
c)Trong văn bản nghị luận, mỗi ý kiến thường được làm rõ bằng một số lí lẽ, mỗi lí lẽ được củng cố bằng bằng chứng.
d)Văn bản thông tin chỉ được triển khai theo trình tự thời gian.
- 4Thông hiểu
Văn bản giới thiệu luật lệ một trò chơi thường trình bày những gì?
- 5Vận dụng
Đoạn sau thuộc loại nào? "Năm 2300, tiến sĩ Hà gắn cho học trò một con chíp nhỏ sau tai. Từ hôm ấy, cậu bé hiểu được tiếng của cá heo: tiếng huýt dài là gọi bạn, ba tiếng lách cách là báo có cá mập."
Đọc từng loại văn bản
- 1Nhận biết
Trong "Đẽo cày giữa đường", vì sao công sức của người thợ mộc mất hết?
- 2Thông hiểu
Trong "Ếch ngồi đáy giếng" (Trang Tử), ếch "ngạc nhiên, thu mình lại, hoảng hốt, bối rối" khi nghe rùa kể. Điều đó cho thấy gì?
- 3Thông hiểu
Trong "Cuộc chạm trán trên đại dương" (Véc-nơ), ai là người kể chuyện?
- 4Thông hiểu
Trong "Bản đồ dẫn đường" (Gốt-li-ép), "tấm bản đồ" là hình ảnh gì?
- 5Vận dụng
Nhan đề "Thuỷ tiên tháng Một" gợi điều gì?
Tiếng Việt cả học kì
- 1Nhận biết
Dòng nào là THÀNH NGỮ?
- 2Thông hiểu
Câu nào dùng biện pháp NÓI QUÁ?
- 3Thông hiểu
Dấu chấm lửng trong câu "Trong cặp của Nam có sách, vở, bút, thước…" dùng để làm gì?
- 4Thông hiểu
"Lan rất chăm đọc sách. Bạn ấy đọc mỗi tối trước khi ngủ." Hai câu liên kết bằng phép gì?
- 5Vận dụng
Trong câu nào, từ ngữ in đậm có thể coi là THUẬT NGỮ?
- 6Vận dụng
Yếu tố Hán Việt "thuỷ" trong các từ "thuỷ sản, thuỷ điện, thuỷ triều" có nghĩa là gì?
Viết và nói
- 1Nhận biết
Bài nghị luận phản đối một ý kiến cần có những gì?
- 2Thông hiểu
Xếp dàn ý bài thuyết minh luật lệ một trò chơi theo đúng thứ tự.
Thứ tự của em: — bấm lần lượt —
- 3Thông hiểu
Khi kể lại một sự việc có thật liên quan đến nhân vật lịch sử, điều quan trọng nhất là gì?
- 4
✍️ Viết · tự soát theo tiêu chí
Viết đoạn văn khoảng 150–200 chữ phản đối ý kiến: "Học sinh lớp 7 không cần đọc sách ngoài sách giáo khoa."
0 chữ / tối thiểu 120
📄 Luyện văn bản mới · kiểu đề kiểm tra
Văn bản không có trong SGK — đúng như phòng thi. Đọc kĩ một lượt rồi trả lời.
Văn bản 1 · Hai chiếc tổ
Hai chiếc tổ (truyện ngụ ngôn do Học liệu STEAM viết để luyện đọc) Đầu mùa mưa, hai chị em Chim Sẻ cùng đi làm tổ. Sẻ Nâu chọn một chạc ba vững chãi trên cây bàng già. Ngày nào nó cũng bay đi thật xa, tha về từng cọng rơm khô, từng sợi bông lau, đan cài thật chặt. Sẻ Xám thì chọn ngay cành tre mảnh mai ở đầu ngõ, vì chỗ ấy gần, lại sẵn lá khô. Chỉ hai buổi sáng, tổ của Sẻ Xám đã xong. Nó đậu trên ngọn tre, đung đưa, nhìn sang cây bàng mà cười: – Chị Nâu ơi, làm tổ chứ có phải xây lâu đài đâu mà kĩ thế! Em làm chưa đầy một cái chớp mắt đã có nhà ở rồi đây này. Sẻ Nâu chỉ đáp: – Nhà là để tránh mưa bão, em ạ. Chậm một chút mà chắc. Sẻ Xám bĩu mỏ, bay đi chơi suốt cả tuần. Một đêm, giông gió nổi lên. Cành tre oằn xuống, quật qua quật lại. Chiếc tổ lá khô của Sẻ Xám tung ra từng mảnh, rơi lả tả xuống bùn. Sẻ Xám ướt sũng, run rẩy bay sang cây bàng. Trong chiếc tổ chắc chắn, Sẻ Nâu nép sang một bên, nhường chỗ cho em. Sáng hôm sau, trời quang. Sẻ Xám lẳng lặng bay đi thật xa, tha về cọng rơm đầu tiên.
- 1Nhận biết
Văn bản thuộc thể loại nào?
- 2Thông hiểu
Lời khoe "chưa đầy một cái chớp mắt đã có nhà ở" của Sẻ Xám dùng biện pháp tu từ nào?
- 3Thông hiểu
Chi tiết cuối "Sẻ Xám lẳng lặng bay đi thật xa, tha về cọng rơm đầu tiên" cho thấy điều gì?
- 4Thông hiểu
Câu nào gần với bài học của truyện nhất?
- 5Thông hiểu
Đúng hay sai theo văn bản?
a)Nhân vật là con vật biết nói, biết nghĩ như người.
b)Bài học được người kể nói thẳng ra ở câu cuối.
c)Sẻ Nâu bỏ mặc em trong đêm giông.
- 6Vận dụng
Truyện này giống "Đẽo cày giữa đường" ở điểm nào?
Văn bản 2 · Vườn táo trên sao Hoả
Vườn táo trên sao Hoả (truyện khoa học viễn tưởng do Học liệu STEAM viết để luyện đọc) Năm 2207. Trạm nghiên cứu Bình Minh nằm giữa một thung lũng đỏ quạch trên sao Hoả. Ngoài mái vòm, gió cuốn bụi sắt bay mù mịt, nhiệt độ ban đêm xuống tới âm tám mươi độ. Bên trong, Mai – cô bé mười hai tuổi, đứa trẻ đầu tiên sinh ra ở trạm – đang ngồi bên chậu đất nhỏ, chờ đợi. Ba tháng trước, mẹ Mai, kĩ sư sinh học của trạm, đã cho cô một hạt táo. Đó là giống táo được các nhà khoa học tạo ra để chịu được ánh sáng yếu và đất nghèo của sao Hoả. "Nếu nó nảy mầm, chúng ta sẽ có vườn cây đầu tiên ngoài Trái Đất," mẹ nói. Mai tưới cho hạt táo đúng mười giọt nước mỗi ngày. Nước trên trạm quý hơn vàng, phải lọc lại từ lớp băng dưới lòng đất. Cô bật đèn hồng cho nó mười sáu giờ, kể cho nó nghe về Trái Đất mà cô chỉ biết qua màn hình: biển xanh, mưa rơi, những cánh đồng mênh mông. Sáng nay, Mai vừa mở mắt đã chạy ra chậu đất. Một mầm xanh bé xíu, cong như dấu hỏi, vừa đội đất nhú lên. Mai đứng lặng, rồi hét to đến mức chú robot lau dọn giật mình quay lại. Cả trạm kéo đến. Ông Khang, người già nhất trạm, đeo kính lên nhìn rất lâu. Giọng ông nghèn nghẹn: – Hồi bé, ông có một cây táo sau nhà ở Hà Nội. Ông cứ nghĩ cả đời sẽ không còn thấy màu xanh ấy nữa. Tối đó, Mai viết vào nhật kí: "Hôm nay, sao Hoả có thêm một màu mới."
- 1Nhận biết
Văn bản thuộc thể loại nào?
- 2Nhận biết
Câu chuyện diễn ra ở đâu, khi nào?
- 3Thông hiểu
Chi tiết nào trong truyện có cơ sở khoa học?
- 4Thông hiểu
Từ "Đó" trong câu "Đó là giống táo được các nhà khoa học tạo ra…" liên kết với câu trước bằng phép gì?
- 5Thông hiểu
Lời của ông Khang cho thấy điều gì?
- 6Vận dụng
Câu nhật kí "Hôm nay, sao Hoả có thêm một màu mới" có ý nghĩa gì?
Văn bản 3 · Đừng ngại giơ tay
Đừng ngại giơ tay (văn bản nghị luận do Học liệu STEAM viết để luyện đọc) Trong lớp, nhiều bạn thà ngồi im chứ không dám giơ tay hỏi khi chưa hiểu bài. Các bạn ấy nghĩ: hỏi nhiều là tự nhận mình kém, sẽ bị bạn bè cười. Tôi không đồng tình với suy nghĩ đó. Trước hết, hỏi không phải là dấu hiệu của sự kém cỏi mà là bước đầu tiên của hiểu biết. Không ai sinh ra đã biết mọi điều. Người ta kể rằng nhà bác học Ê-đi-xơn thuở nhỏ hỏi nhiều đến mức thầy giáo phát mệt; chính những câu hỏi "vì sao" ấy đã nuôi lớn trí tò mò của ông. Thứ hai, im lặng mới thật sự là điều đáng lo. Một chỗ chưa hiểu hôm nay sẽ thành hai, ba chỗ hổng ngày mai. Phân số chưa vững thì sang bài tỉ số sẽ càng rối. Đến lúc ấy, muốn gỡ lại phải mất gấp nhiều lần công sức. Hơn nữa, một câu hỏi hay còn giúp cả lớp. Có khi điều bạn băn khoăn cũng chính là điều nhiều bạn khác chưa hiểu mà không dám nói. Câu hỏi của bạn khiến thầy cô giảng lại, và cả lớp cùng được lợi. Tất nhiên, hỏi cũng cần có cách: nghĩ trước một chút, hỏi đúng lúc, nói rõ mình chưa hiểu chỗ nào. Nhưng đừng vì sợ bị cười mà để những dấu hỏi nằm im trong vở. Lần tới, khi chưa hiểu bài, bạn hãy mạnh dạn giơ tay.
- 1Nhận biết
Văn bản nêu ý kiến phản đối suy nghĩ nào?
- 2Nhận biết
Các từ "Trước hết", "Thứ hai", "Hơn nữa" ở đầu đoạn thể hiện phép liên kết nào?
- 3Thông hiểu
Chuyện về Ê-đi-xơn đóng vai trò gì trong đoạn 2?
- 4Thông hiểu
Đoạn "Tất nhiên, hỏi cũng cần có cách…" có tác dụng gì?
- 5Thông hiểu
Đúng hay sai theo văn bản?
a)Người viết cho rằng im lặng khi chưa hiểu bài mới là điều đáng lo.
b)Văn bản chủ yếu cung cấp thông tin về Ê-đi-xơn.
c)Văn bản kết thúc bằng một lời khuyên.
- 6
✍️ Viết · tự soát theo tiêu chí
Viết đoạn văn khoảng 120 chữ phản đối ý kiến: "Làm sai thì cứ đổ cho hoàn cảnh để khỏi bị trách."
0 chữ / tối thiểu 90
🎯 Bài này hay ra kiểm tra thế nào?
- •Đề kiểm tra cuối học kì II thường dùng văn bản ngoài SGK cùng loại đã học: một truyện ngụ ngôn, một truyện khoa học viễn tưởng, một văn bản nghị luận hoặc văn bản thông tin. Ba văn bản ở phần "Luyện văn bản mới" mô phỏng đúng tình huống đó.
- •Phần đọc hiểu hay có: nhận ra thể loại, chỉ ra bài học (ngụ ngôn), chi tiết khoa học – tưởng tượng (viễn tưởng), ý kiến, lí lẽ, bằng chứng (nghị luận); nêu tác dụng của nói quá, thành ngữ, dấu chấm lửng, phép liên kết, thuật ngữ, cước chú.
- •Phần viết hay có một đoạn văn gắn với văn bản đọc và một bài văn: nghị luận tán thành hoặc phản đối một ý kiến về vấn đề đời sống, hoặc thuyết minh luật lệ một trò chơi.