Bài 50: Đọc hiểu văn bản thông tin (8): vì một thế giới bình yên

Đọc văn bản thông tin về môi trường, động vật hoang dã và các nước cùng giữ hoà bình: tìm ý chính, số liệu, trình tự; đọc sơ đồ đơn giản; tìm danh từ riêng, trạng ngữ, chọn từ ngữ hợp nghĩa.

Sơ đồ tư duy · bấm nhánh để xem

Đọc hiểu văn bản thông tin

1 🧭 Cách đọc văn bản thông tin

Dạng bài

Ba bước đọc

1 Đọc nhan đề và câu hỏi để biết bài nói về điều gì, em cần tìm gì.
2 Đọc từng đoạn, gạch số liệu (năm, số lượng) và tên riêng (nước, thành phố, tổ chức).
3 Đọc lại đoạn có câu trả lời, so từng chữ rồi mới chọn đáp án.

⚠️ Bẫy hay gặp: Bài thông tin cần chính xác. Số liệu chỉ khác một chữ là thành sai.

🌊

Làm mẫu

Bài viết: "Mỗi năm, có hàng triệu tấn rác nhựa trôi ra biển." Hỏi: Mỗi năm có bao nhiêu rác nhựa trôi ra biển?

Hướng dẫn giải

Thử tự giải trước nhé!

2 📌 Tìm ý chính của đoạn

Mỗi đoạn một ý

✦Ý chính là điều bao trùm các câu trong đoạn, thường nằm ở câu đầu hoặc câu cuối.
✦Số liệu, ví dụ chỉ là chi tiết giúp làm rõ ý chính.

🐼

Ví dụ

Đoạn: "Gấu trúc ăn tre. Mỗi ngày gấu trúc ăn từ 12 đến 38 ki-lô-gam tre. Gần như cả ngày gấu trúc dành để ăn." Ý chính?

Hướng dẫn giải

Thử tự giải trước nhé!

3 📊 Số liệu và sơ đồ đơn giản

Sơ đồ: vấn đề → nguyên nhân → việc nên làm

Vấn đề	Nguyên nhân	Việc nên làm
Rác nhựa ở biển	Bỏ chai, túi bừa bãi	Phân loại, tái chế
Rừng bị thu hẹp	Chặt phá rừng	Lập khu bảo tồn, trồng cây
Chiến tranh	Các nước không hợp tác	Cùng bàn bạc, giữ hoà bình

Cách đọc sơ đồ

✦Đọc từng hàng, từ trái sang phải: có vấn đề ⇒ do đâu ⇒ làm gì.
✦Với các bước nối nhau (thu gom → rửa → nghiền…), nhớ thứ tự trước – sau.

4 🔎 Từ và câu trong bài thông tin

Ba việc hay gặp

Việc	Cách làm	Ví dụ
Tìm danh từ riêng	Tên nước, địa danh, tổ chức: viết hoa từng bộ phận	Việt Nam, Tứ Xuyên, Liên hợp quốc
Tìm trạng ngữ	Phần đầu câu, trước dấu phẩy: khi nào? ở đâu? vì sao? để làm gì? bằng gì?	Để bảo vệ biển xanh, …
Chọn từ ngữ	Chọn từ hợp hoàn cảnh; xem nghĩa của tiếng	hoà bình = yên ổn

5 ⚠️ Bẫy hay gặp

Ba cái bẫy

Bẫy	Trông thế nào	Cách tránh
Nhầm số liệu	Chọn "gần 1 900" thành "gần 190"	Quay lại bài, đọc đúng từng số
Chọn ý nhỏ thay ý chính	Đáp án đúng nhưng chỉ nói một câu	Hỏi: ý này có bao trùm cả đoạn không?
Nhầm thứ tự các bước	Rửa trước, thu gom sau	Tìm từ chỉ thứ tự: rồi, sau đó, cuối cùng