Bài 35: Kể lại một câu chuyện (2): về một nhân vật lịch sử
Ôn và viết bài văn kể lại câu chuyện về một nhân vật lịch sử: kể đúng sử bằng lời của em, nêu các sự việc chính theo diễn biến, làm nổi bật suy nghĩ và hành động của nhân vật, mở bài và kết bài đúng kiểu.
Sơ đồ tư duy · bấm nhánh để xem
1 🧱 Ba phần và điều cần làm nổi bật
Dàn ý bài kể về một nhân vật lịch sử
| Phần | Em viết gì? |
|---|---|
| Mở bài | Giới thiệu nhân vật và câu chuyện: em đọc hay nghe kể ở đâu. Chọn kiểu trực tiếp hoặc gián tiếp. |
| Thân bài | Kể các sự việc chính theo diễn biến; làm nổi bật suy nghĩ, hành động của nhân vật. |
| Kết bài | Nêu cảm xúc, suy nghĩ của em về nhân vật. Chọn kiểu mở rộng hoặc không mở rộng. |
- ✦Nhân vật lịch sử là người có thật (Trần Quốc Toản, Lê Lai, Kim Đồng…). Em kể bằng lời của mình nhưng đúng sử, không bịa thêm sự kiện.
- ✦Kể rõ nhân vật nghĩ gì, làm gì vào lúc khó khăn: đó là chỗ làm người nghe khâm phục.
2 🚪 Mở bài và kết bài
Vào ngay câu chuyện. Ví dụ: Em xin kể lại câu chuyện về Trần Quốc Toản bóp nát quả cam.
Nói chuyện khác (ai kể, giờ học, cảm nghĩ) rồi dẫn vào truyện. Ví dụ: Tiết học lịch sử hôm nay làm em nhớ mãi chuyện Trần Quốc Toản.
Chỉ nêu cảm xúc, suy nghĩ về nhân vật. Ví dụ: Em rất khâm phục lòng yêu nước của Trần Quốc Toản.
Nêu cảm xúc kèm liên tưởng, điều em sẽ làm. Ví dụ: Em sẽ học thật giỏi để xứng đáng với những người đã hi sinh vì đất nước.
3 📖 Bài văn mẫu
Kể lại câu chuyện Lê Lai cứu chúa (bấm vào từng nhãn để soi)
Hôm nay cô giáo kể cho cả lớp nghe về những người anh hùng của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn. Em xúc động nhất với câu chuyện Lê Lai cứu chúa.
Chuyện kể rằng, có lần nghĩa quân Lam Sơn bị quân Minh vây chặt ở núi Chí Linh. Quân ít, lương cạn, chủ tướng Lê Lợi đang gặp nguy hiểm lớn. Lúc ấy, Lê Lai nghĩ: nếu mình giả làm Lê Lợi thì giặc sẽ đuổi theo mình. Ông liền xin mặc áo của chủ tướng, rồi cầm quân xông ra khỏi vòng vây. Quân giặc tưởng đó là Lê Lợi nên ào ào đuổi theo. Lê Lai chiến đấu rất dũng cảm cho đến khi hi sinh. Nhờ vậy, Lê Lợi cùng nghĩa quân thoát khỏi vòng vây, giữ được lực lượng để tiếp tục đánh giặc.
Em rất khâm phục Lê Lai vì ông dám hi sinh bản thân để cứu chủ tướng, cứu nghĩa quân. Em sẽ cố gắng học tập, rèn luyện thật tốt để xứng đáng với những người đã hi sinh vì đất nước.
Mở bài gián tiếp (nhắc giờ cô kể chuyện rồi mới vào truyện). Thân bài kể bốn sự việc theo diễn biến, có suy nghĩ (“nếu mình giả làm Lê Lợi…”) và hành động của nhân vật. Kết bài mở rộng: có điều em sẽ làm.
4 🩹 Tự sửa bài
Lỗi hay gặp và cách sửa
| Lỗi | Ví dụ | Sửa thành |
|---|---|---|
| Bịa chi tiết lịch sử | Lê Lai bay lên trời đánh giặc. | Chỉ kể điều có trong sử và truyện; hỏi thầy cô nếu chưa chắc. |
| Chỉ nêu tên, không kể hành động | Lê Lai là người rất anh hùng. | Kể ông đã làm gì: xin mặc áo chủ tướng, dẫn giặc đuổi theo. |
| Kể sai diễn biến | Lê Lai hi sinh. Lê Lai xin mặc áo chủ tướng. | Kể việc trước rồi việc sau, dùng từ nối: Lúc ấy, Thế rồi, Nhờ vậy. |
| Kết bài cụt | Hết chuyện. | Nêu cảm xúc và điều em học được từ nhân vật. |
Soát lại trước khi nộp
- ✦Bài có đủ ba phần chưa? Mở bài, kết bài thuộc kiểu nào?
- ✦Em đã nêu suy nghĩ, hành động của nhân vật chưa? Sự việc có đúng diễn biến và đúng sử không?