Bài 32: Đọc hiểu truyện (5): sống để yêu thương

Đọc truyện, thơ về tình thương giữa người với người, với vật nuôi: nhận ra tình cảm qua lời nói, việc làm; chọn chi tiết cảm động, nêu bài học; nhận biết câu và tìm chủ ngữ trong câu của bài.

Sơ đồ tư duy · bấm nhánh để xem

Đọc hiểu truyện yêu thương

1 🧭 Cách đọc truyện về tình thương

Dạng bài

Ba bước đọc

1 Đọc câu hỏi trước, rồi đọc cả truyện: ai thương ai, vì sao.
2 Gạch việc làm, lời nói, cử chỉ của nhân vật khi giúp đỡ hay quan tâm nhau.
3 Đọc lại đoạn có câu trả lời và trả lời bằng chi tiết trong bài.

⚠️ Bẫy hay gặp: Câu trả lời phải dựa vào chi tiết trong bài, không phải điều em đoán.

☂️

Làm mẫu

Bài viết: "Trời mưa, bà đứng chờ Lan ở cổng trường, tay giữ chặt chiếc ô." Hỏi: Chi tiết nào cho thấy bà thương Lan?

Hướng dẫn giải

Thử tự giải trước nhé!

2 💞 Tình cảm giữa các nhân vật

Chi tiết cho biết tình cảm

Loại chi tiết	Ví dụ	Cho biết
Việc làm	Anh nhường áo ấm cho em	Anh thương, lo cho em
Lời nói	"Bà đừng thức khuya nữa nhé!"	Cháu quan tâm bà
Cử chỉ	Mẹ xoa đầu con	Mẹ yêu thương, âu yếm con

Cách nói tình cảm của nhân vật

✦Tác giả ít khi viết thẳng "bà thương cháu". Em tự rút ra từ việc làm, lời nói, cử chỉ.
✦Khi trả lời, nêu tình cảm rồi nêu chi tiết làm bằng chứng.

3 🥹 Chi tiết cảm động và bài học

Dạng bài

Chọn chi tiết cảm động

1 Tìm việc làm hoặc lời nói vì người khác (nhường, chia sẻ, lo lắng, hi sinh).
2 Chọn chi tiết chạm vào cảm xúc, không chọn chi tiết chỉ tả cảnh.
3 Từ chi tiết ấy rút ra bài học: em nên yêu thương, chia sẻ thế nào.

🥣

Làm mẫu

Truyện: Mẹ ăn phần cơm cháy, nhường cơm trắng cho con. Con nhận ra, lặng lẽ gắp lại cho mẹ. Chi tiết nào cảm động? Bài học gì?

Hướng dẫn giải

Thử tự giải trước nhé!

4 🔎 Câu và chủ ngữ trong bài đọc

Nhớ lại

✦Câu nói lên ý trọn vẹn, đầu câu viết hoa, cuối câu có dấu kết thúc. Nhóm từ chưa trọn ý chưa phải là câu.
✦Chủ ngữ nêu người, vật, hiện tượng tự nhiên được nói tới; trả lời ai, cái gì, con gì?

Tìm chủ ngữ trong câu của bài

Bố bế em vào nhà.

Vàng chạy ra cổng đón Bin.

Hỏi ai bế em vào nhà? ⇒ Bố. Hỏi con gì chạy ra cổng? ⇒ Vàng. Từ trả lời câu hỏi ấy là chủ ngữ.

5 ⚠️ Bẫy hay gặp

Ba cái bẫy

Bẫy	Trông thế nào	Cách tránh
Chọn chi tiết không cảm động	Chọn câu tả thời tiết, cảnh vật	Chọn việc làm vì người khác
Nhầm nhóm từ với câu	Nhóm từ chưa trọn ý mà tưởng là câu	Hỏi: nghe xong đã hiểu trọn ý chưa?
Tìm chủ ngữ ở cuối câu	Lấy từ chỉ vật bị tác động làm chủ ngữ	Hỏi: ai (cái gì, con gì) làm việc đó?