Bài 31: Đoạn văn nêu tình cảm, cảm xúc (2): về một nhân vật trong văn học
Viết đoạn văn nêu tình cảm, cảm xúc về một nhân vật trong truyện hoặc thơ đã đọc: mở đầu giới thiệu nhân vật, tên tác phẩm và ý kiến chung; triển khai điều ấn tượng và cảm xúc; kết thúc đánh giá, khẳng định cảm xúc.
Sơ đồ tư duy · bấm nhánh để xem
1 🧱 Ba phần của đoạn văn
Giới thiệu nhân vật, tên truyện (hoặc thơ) và ý kiến chung của em về nhân vật.
Nêu điều ấn tượng ở nhân vật (tính cách, hành động) và cảm xúc của em.
Đánh giá nhân vật và khẳng định lại cảm xúc của em.
- ✦Nhân vật trong văn học là người hay con vật xuất hiện trong truyện, thơ em đã đọc, đã nghe: Thánh Gióng, Tấm, Rùa…
- ✦Luôn nêu tên nhân vật và tên tác phẩm, để người đọc biết em nói tới ai.
2 ⭐ Điều ấn tượng ở nhân vật
Từ điều ấn tượng đến cảm xúc (nhân vật trong truyện dân gian)
| Nhân vật | Điều ấn tượng (hành động) | Cảm xúc của em |
|---|---|---|
| Thánh Gióng | Vươn vai thành tráng sĩ, đánh giặc rồi bay về trời | Khâm phục, tự hào |
| Tấm | Hiền lành, chăm chỉ; bị hại nhiều lần vẫn hoá thân để trở về | Thương, quý |
| Rùa | Biết mình chậm nên bò không nghỉ, thắng Thỏ | Ngưỡng mộ, nể phục |
Dạng bài
Cách nêu tình cảm với nhân vật
- 1 Nêu một hành động hoặc tính cách nổi bật (kể thật ngắn, bằng lời của em).
- 2 Nói thẳng cảm xúc: khâm phục, thương, quý, ngưỡng mộ…
- 3 Thêm việc em làm hoặc điều em học được từ nhân vật.
⚠️ Bẫy hay gặp: Đừng chép lại cả câu chuyện. Em chỉ kể điều làm em ấn tượng, rồi nói em cảm thấy gì.
3 ⚖️ Khác đoạn nêu ý kiến ở đâu?
So sánh hai loại đoạn văn về truyện
| Nêu ý kiến (Bài 4) | Nêu tình cảm, cảm xúc về nhân vật | |
|---|---|---|
| Nói về | Cả câu chuyện | Một nhân vật trong truyện |
| Trọng tâm | Lí do em thích + dẫn chứng | Điều ấn tượng + cảm xúc của em |
| Từ ngữ nổi bật | vì, bởi, lí do | khâm phục, thương, quý, xúc động |
| Mở đầu | Tên truyện + ý kiến chung | Nhân vật + tên truyện + ý kiến chung |
- ✦Cả hai đều có ba phần mở đầu – triển khai – kết thúc và đều có dẫn chứng từ truyện.
- ✦Đoạn nêu tình cảm tập trung vào một nhân vật và cảm xúc của em.
4 📖 Đoạn văn mẫu
Bấm vào từng nhãn để soi
Trong truyện "Thánh Gióng", em khâm phục nhất là cậu bé làng Gióng.
Em ấn tượng nhất khi nghe sứ giả đi rao tìm người tài, cậu bé đang nằm im bỗng cất tiếng xin đi đánh giặc. Cậu vươn vai thành tráng sĩ, cưỡi ngựa sắt xông ra trận, đánh tan quân giặc.
Em vô cùng khâm phục lòng yêu nước và sự dũng cảm của Gióng.
Mỗi lần học bài, em lại tự nhủ phải chăm chỉ để lớn lên giúp ích cho quê hương.
Gióng là người anh hùng mà em luôn tự hào và ghi nhớ.
Đoạn văn nêu tên nhân vật và tên truyện ở câu đầu. Điều ấn tượng được kể ngắn bằng lời của em, cảm xúc nêu thẳng (khâm phục, tự hào).
5 🩹 Tự sửa bài
Lỗi hay gặp và cách sửa
| Lỗi | Ví dụ | Sửa thành |
|---|---|---|
| Chỉ kể lại truyện | Ngày xưa có cô Tấm, bị dì ghẻ bắt làm việc… | Nêu điều ấn tượng và cảm xúc: Em thương Tấm vì… |
| Quên tên truyện, tên nhân vật | Em thích nhân vật này lắm. | Em quý Tấm trong truyện "Tấm Cám". |
| Cảm xúc chung chung | Em thấy nhân vật hay. | Nêu rõ: khâm phục, thương, ngưỡng mộ vì hành động nào. |
| Chi tiết sai so với truyện | Thánh Gióng cưỡi trâu đánh giặc. | Gióng cưỡi ngựa sắt. Đọc lại truyện để nêu đúng chi tiết. |
Soát lại trước khi nộp
- ✦Đã nêu tên nhân vật, tên tác phẩm và ý kiến chung ở mở đầu chưa?
- ✦Điều ấn tượng có đúng với truyện không? Cảm xúc đã được nêu rõ chưa?