Bài 30: Chủ ngữ
Biết câu thường có hai thành phần chính; nhận ra chủ ngữ (nêu người, vật, hiện tượng tự nhiên được nói tới, trả lời "ai, cái gì, con gì"), kể cả chủ ngữ là một cụm từ; tìm và đặt chủ ngữ cho câu.
Sơ đồ tư duy · bấm nhánh để xem
1 👋 Câu có hai phần
Bấm vào từng nhãn để soi
Bin đang đọc truyện.
Chú chó Vàng chạy quanh sân.
Cơn gió thổi mát rượi.
Cắt mỗi câu làm hai phần: phần đầu nói tới ai, cái gì, con gì; phần còn lại cho biết làm gì hoặc thế nào. Phần đầu là chủ ngữ.
2 ✂️ Hai thành phần chính của câu
Câu thường có hai thành phần chính
- ✦Một là chủ ngữ: nói tới ai, cái gì, con gì.
- ✦Hai là phần còn lại: cho biết chủ ngữ làm gì hoặc thế nào. Phần này tên là vị ngữ, em sẽ học kĩ ở bài sau.
Cắt câu làm hai phần: Bà nhặt rau trong bếp.
Hướng dẫn giải
3 🎯 Chủ ngữ là gì?
Nhớ một câu: chủ ngữ là phần được NÓI TỚI
- ✦Chủ ngữ nêu người, vật, hiện tượng tự nhiên… được nói tới trong câu.
- ✦Muốn tìm chủ ngữ, hỏi: ai? cái gì? con gì? Phần trả lời chính là chủ ngữ.
Chủ ngữ có thể nêu gì?
| Chủ ngữ nêu | Ví dụ | Hỏi |
|---|---|---|
| Người | Bố đang sửa xe. | Ai đang sửa xe? |
| Vật (đồ vật, con vật, cây cối) | Chú mèo rình chuột. | Con gì rình chuột? |
| Hiện tượng tự nhiên | Mưa rơi lộp độp. | Cái gì rơi lộp độp? |
4 🧺 Chủ ngữ là một cụm từ
Bin học bài. Vàng nằm ngủ.
Cánh cổng trường mở rộng. Một chú bộ đội dừng lại bên đường.
Tìm chủ ngữ: Những chú vịt con bơi trên ao.
Hướng dẫn giải
5 🔍 Mẹo tìm chủ ngữ
Dạng bài
Tìm chủ ngữ trong một câu
- 1 Tìm phần cho biết làm gì hoặc thế nào.
- 2 Hỏi ngược lại: ai? cái gì? con gì? làm việc đó, có đặc điểm đó?
- 3 Phần trả lời là chủ ngữ. Lấy trọn cả cụm.
⚠️ Bẫy hay gặp: Đừng chỉ chọn một từ khi chủ ngữ là cả cụm: chủ ngữ là "Chiếc cặp sách mới của Bin", không phải chỉ "cặp sách".
Tìm chủ ngữ: Chiếc cặp sách mới của Bin nằm trên bàn.
Hướng dẫn giải
Bẫy hay gặp
- ✦Chủ ngữ không phải lúc nào cũng chỉ người: con vật, đồ vật, mưa, gió cũng làm chủ ngữ.
- ✦Từ làm gì, thế nào (chạy, đẹp, thơm…) nằm ở phần còn lại, không thuộc chủ ngữ.