Bài 29: Đoạn văn nêu tình cảm, cảm xúc (1): về một người gần gũi
Viết đoạn văn nêu tình cảm, cảm xúc về một người gần gũi, thân thiết: mở đầu giới thiệu người đó, triển khai điều làm em xúc động và cảm xúc của em, kết thúc khẳng định tình cảm; tự soát và sửa đoạn văn.
Sơ đồ tư duy · bấm nhánh để xem
1 🧱 Ba phần của đoạn văn
Giới thiệu người em muốn nói tới: là ai, em quý thế nào.
Nêu điều ở người đó làm em xúc động (cử chỉ, lời nói, việc làm, kỉ niệm) và cảm xúc của em.
Khẳng định lại tình cảm của em với người đó.
- ✦Đoạn văn nêu tình cảm phải cho thấy em có cảm xúc gì và bộc lộ ra sao, không chỉ kể hay tả người.
- ✦Đây là một đoạn văn: các câu viết liền, câu đầu lùi vào một ô. Câu mở đầu thường là câu chủ đề.
2 💗 Cách bộc lộ cảm xúc
Hai cách bộc lộ cảm xúc trong phần triển khai
| Cách | Ví dụ |
|---|---|
| Dùng từ ngữ nêu thẳng cảm xúc | yêu quý, biết ơn, khâm phục, ngưỡng mộ, nhớ mong, tự hào |
| Nêu suy nghĩ, việc làm thể hiện tình cảm | Em luôn nghĩ đến bà. Em cố gắng học giỏi để bà vui. Em kể về bà cho các bạn nghe. |
Câu nào bộc lộ cảm xúc rõ hơn? "Bà em tóc bạc, hay cười." hay "Nhìn mái tóc bạc của bà, em thương bà vô cùng."
Hướng dẫn giải
3 📝 Tìm ý, lập dàn ý
Dạng bài
Bốn bước trước khi viết
- 1 Chọn một người em thương quý (bà, mẹ, bạn thân, cô giáo…).
- 2 Hỏi mình: điều gì ở người đó làm em xúc động nhất? Nhớ một kỉ niệm hoặc một việc làm cụ thể.
- 3 Nghĩ cảm xúc của em và việc em làm để thể hiện tình cảm.
- 4 Xếp thành dàn ý ba phần rồi mới viết.
⚠️ Bẫy hay gặp: Đừng kể mọi thứ về người đó. Chọn một chi tiết nổi bật, kể rõ thì người đọc mới xúc động theo.
Dàn ý mẫu: tình cảm của em với bà ngoại
| Phần | Ý |
|---|---|
| Mở đầu | Người em yêu quý nhất ở quê là bà ngoại. |
| Triển khai | Điều xúc động: những đêm bà ngồi quạt cho em ngủ, kể chuyện cổ tích. Cảm xúc: biết ơn, thương bà. Việc làm: em đấm lưng cho bà mỗi lần về quê. |
| Kết thúc | Tình thương của bà là điều quý giá nhất; em sẽ luôn nhớ ơn bà. |
4 📖 Đoạn văn mẫu
Bấm vào từng nhãn để soi
Người em yêu quý nhất ở quê là bà ngoại.
Mỗi hè về quê, đêm nào bà cũng ngồi bên giường, phe phẩy chiếc quạt nan cho em ngủ và kể chuyện cổ tích. Có hôm em tỉnh giấc, vẫn thấy bà ngồi đó, tay quạt đều đều.
Em vô cùng biết ơn và thương bà.
Vì thế, em thường đấm lưng cho bà và nhặt rau giúp bà mỗi lần về quê.
Tình thương của bà là món quà quý giá nhất, em sẽ luôn ghi nhớ.
Đoạn văn chọn một kỉ niệm cụ thể (đêm bà quạt cho em ngủ). Cảm xúc nêu thẳng (biết ơn, thương) và có việc làm (đấm lưng, nhặt rau).
5 🩹 Tự sửa bài
Lỗi hay gặp và cách sửa
| Lỗi | Ví dụ | Sửa thành |
|---|---|---|
| Chỉ tả người, chưa nêu cảm xúc | Mẹ em cao, tóc dài, hay mặc áo xanh. | Thêm cảm xúc: Nhìn mẹ tất bật, em thương mẹ lắm. |
| Cảm xúc chung chung | Em rất yêu mẹ. | Nêu điều làm em xúc động và việc em làm vì mẹ. |
| Thiếu kỉ niệm, việc làm cụ thể | Mẹ luôn tốt với em. | Kể một lần mẹ thức khuya chăm em ốm. |
| Quên giới thiệu người | Vào ngay kể kỉ niệm | Thêm câu mở đầu: Người em yêu quý nhất là mẹ. |
Soát lại trước khi nộp
- ✦Đoạn có đủ mở đầu – triển khai – kết thúc chưa? Đã nói rõ em nói về ai chưa?
- ✦Có một kỉ niệm hoặc việc làm cụ thể và từ ngữ nêu cảm xúc chưa?