Bài 24: Đọc hiểu truyện và thơ (4): ước mơ
Đọc truyện, thơ về ước mơ: tìm ước mơ của nhân vật và chi tiết tưởng tượng, viết nhận xét nhân vật 1–2 câu, nêu cảm nghĩ 2–3 câu; ôn tính từ, nhân hoá, dấu gạch ngang trong bài đọc.
Sơ đồ tư duy · bấm nhánh để xem
1 🧭 Cách đọc truyện, thơ về ước mơ
Dạng bài
Ba câu hỏi khi đọc về ước mơ
- 1 Ai mơ ước điều gì? Gạch câu nói về ước mơ.
- 2 Vì sao nhân vật mơ ước như vậy? Tìm lí do trong bài.
- 3 Nhân vật làm gì để tiến gần ước mơ, hay bị ai nói gì?
⚠️ Bẫy hay gặp: Chọn ước mơ có trong bài, không chọn nghề em thích hơn.
Bài viết: "Lan mơ làm bác sĩ vì bà hay ốm. Tối nào Lan cũng tập băng bó cho búp bê." Hỏi: Lan mơ làm gì? Vì sao?
Hướng dẫn giải
Nhớ: dấu gạch ngang trong truyện
- ✦Dấu gạch ngang đầu dòng báo hiệu lời nói trực tiếp của nhân vật.
- ✦Đọc lời thoại để biết nhân vật nói gì, rồi mới nhận xét.
2 🌠 Ước mơ và chi tiết tưởng tượng
Chi tiết thật và chi tiết tưởng tượng
| Chi tiết thật | Chi tiết tưởng tượng |
|---|---|
| Bạn nhỏ ngồi vẽ ở bàn học | Chiếc bút vẽ ra núi, ra sông thật sự |
| Chú chó nằm dưới chân | Chú chó biết nói chuyện, cùng bay lên mây |
Chi tiết tưởng tượng giúp gì?
- ✦Chi tiết tưởng tượng là điều chưa có thật nhưng ta có thể nghĩ ra.
- ✦Nó cho thấy ước mơ lớn và đẹp đến đâu, làm truyện thêm hấp dẫn.
3 🧒 Nhận xét nhân vật trong 1–2 câu
Dạng bài
Viết nhận xét nhân vật
- 1 Câu 1: nêu nhận xét (nhân vật kiên nhẫn, dũng cảm, tốt bụng…).
- 2 Câu 2: nêu một chi tiết (việc làm hoặc lời nói) làm bằng chứng.
⚠️ Bẫy hay gặp: Chỉ nói "bạn ấy tốt" mà không có chi tiết thì nhận xét còn trống.
Nhận xét bạn Hà, người mơ làm nhà nông học nên ngày nào cũng ra vườn tưới cây, ghi sổ cây cao thêm bao nhiêu.
Hướng dẫn giải
4 💭 Nêu cảm nghĩ trong 2–3 câu
Dạng bài
Viết cảm nghĩ
- 1 Câu 1: em cảm thấy thế nào khi đọc (thích, xúc động, khâm phục…).
- 2 Câu 2: vì sao, nhờ chi tiết nào trong bài.
- 3 Câu 3: em học được gì hoặc em có ước mơ gì.
Cảm nghĩ về Hà, cô bé ngày nào cũng ra vườn tưới cây vì mơ làm nhà nông học.
Hướng dẫn giải
Nói nhân vật là người thế nào, có chi tiết làm bằng chứng. 1–2 câu.
Nói em cảm thấy gì và học được gì. 2–3 câu.
5 ⚠️ Bẫy hay gặp
Ba cái bẫy
| Bẫy | Trông thế nào | Cách tránh |
|---|---|---|
| Nhận xét không có bằng chứng | "Bạn ấy giỏi" mà chưa nói bạn làm gì | Luôn thêm một chi tiết trong bài |
| Lẫn nhận xét với cảm nghĩ | Hỏi nhận xét lại viết "em rất thích…" | Nhận xét nói về nhân vật, cảm nghĩ nói về em |
| Lấy chi tiết tưởng tượng làm việc có thật | Cho rằng tàu có cánh bay thật | Hỏi: chi tiết này có thể xảy ra ngoài đời không? |