Bài 15: Đoạn văn tưởng tượng (1): thêm chi tiết, viết tiếp câu chuyện
Viết đoạn văn tưởng tượng dựa vào một câu chuyện đã đọc hoặc đã nghe: thêm lời kể, tả, thêm lời thoại, thay hoặc viết tiếp đoạn kết; đoạn văn có mở đầu – triển khai – kết thúc và biết tự sửa.
Sơ đồ tư duy · bấm nhánh để xem
1 🧱 Đoạn văn tưởng tượng gồm ba phần
Giới thiệu tên truyện và điều khiến em tò mò, muốn tưởng tượng thêm.
Kể, tả điều em tưởng tượng: thêm lời kể, tả, thêm lời thoại hoặc đổi đoạn kết.
Nêu cảm nghĩ của em, hoặc gợi điều có thể xảy ra tiếp theo.
- ✦Đoạn văn tưởng tượng dựa vào một câu chuyện đã đọc hoặc đã nghe, rồi thay đổi, thêm bớt bằng trí tưởng tượng của em.
- ✦Điều tưởng tượng nên hợp với nhân vật và làm câu chuyện thú vị hơn, không phải chép lại truyện.
2 ✨ Ba cách tưởng tượng
Em chọn một cách (hoặc kết hợp hai cách)
| Cách | Em làm gì? | Ví dụ với truyện "Thỏ và Rùa" |
|---|---|---|
| Thêm lời kể, tả | Tả cảnh, tả dáng vẻ, kể điều nhân vật nghĩ và cảm thấy | Rùa bò dưới nắng, mồ hôi nhỏ giọt, mai nặng trĩu trên lưng. |
| Thêm lời thoại | Cho nhân vật nói với nhau, lời nói đầu dòng, có gạch ngang | — Rùa ơi, cậu bò đến mai cũng chưa tới đích đâu! |
| Thay hoặc viết tiếp đoạn kết | Cho câu chuyện kết thúc khác, hoặc kể điều xảy ra sau đó | Hai bạn hẹn nhau thi lại, lần này Thỏ không ngủ quên. |
- ✦Có thể dùng nhân hoá và so sánh để đoạn văn sinh động: Rùa "tự nhủ", mai nặng "như đeo một tảng đá".
- ✦Ví dụ khác: truyện "Sự tích cây vú sữa" có thể thêm lời kể tả nỗi nhớ mẹ, hoặc viết tiếp đoạn mẹ trở về.
3 📝 Tìm ý, lập dàn ý
Dạng bài
Bốn bước trước khi viết
- 1 Chọn một truyện em nhớ rõ.
- 2 Chọn cách tưởng tượng: thêm lời kể, tả · thêm lời thoại · đổi hoặc viết tiếp đoạn kết.
- 3 Ghi 2–3 ý em sẽ kể, tả hoặc cho nhân vật nói.
- 4 Xếp thành dàn ý ba phần rồi mới viết.
⚠️ Bẫy hay gặp: Đừng kể lại cả truyện. Chỉ chọn một chỗ em muốn tưởng tượng thêm và viết cho kĩ.
Dàn ý mẫu: thêm lời kể, lời thoại cho truyện "Thỏ và Rùa"
| Phần | Ý |
|---|---|
| Mở đầu | Em tò mò: lúc Thỏ chạy xa tít, Rùa nghĩ gì? |
| Triển khai | Tả Rùa bò dưới nắng, tả tâm trạng · Lời thoại: Thỏ trêu, Rùa đáp lại |
| Kết thúc | Em nghĩ Rùa thắng nhờ không bỏ cuộc. Em muốn học tính kiên trì. |
4 📖 Đoạn văn mẫu
Bấm vào từng nhãn để soi
Đọc truyện "Thỏ và Rùa", em cứ tự hỏi: lúc Thỏ chạy xa tít, Rùa đã nghĩ gì?
Mặt trời lên cao, nắng đổ xuống con đường đất nóng hổi. Rùa bò từng bước nhỏ, chiếc mai nặng như đeo tảng đá, mồ hôi nhỏ giọt xuống cỏ.
Thỏ ngoái lại, cười to:
— Rùa ơi, cậu bò đến tối cũng chưa tới đích đâu!
Rùa mỉm cười, nhẹ nhàng đáp:
— Chậm cũng được, miễn là tớ không dừng lại.
Nghe vậy, em thấy Rùa thật đáng quý. Nếu là Rùa, chắc em đã bỏ cuộc rồi. Em sẽ nhớ cách Rùa kiên trì để làm việc gì cũng đến nơi đến chốn.
Đoạn văn thêm lời kể, tả và lời thoại vào chỗ truyện chưa nói tới. Lời thoại ở đầu dòng, có dấu gạch ngang. Phần kết nêu cảm nghĩ của em.
5 🩹 Tự sửa bài
Lỗi hay gặp và cách sửa
| Lỗi | Ví dụ | Sửa thành |
|---|---|---|
| Chỉ chép lại truyện | Thỏ và Rùa thi chạy. Thỏ ngủ quên. Rùa thắng. | Thêm điều em tưởng tượng: lời kể, tả, lời thoại, đoạn kết mới. |
| Lời thoại viết liền câu kể | Rùa nói cậu đi trước đi | Rùa nói: — Cậu đi trước đi, tớ theo sau. |
| Điều tưởng tượng không hợp nhân vật | Rùa chạy nhanh hơn gió ngay từ đầu | Giữ tính cách: Rùa chậm mà kiên trì. |
| Thiếu mở đầu hoặc kết thúc | Vào ngay lời thoại, dừng đột ngột | Thêm câu giới thiệu truyện và câu nêu cảm nghĩ. |
Soát lại trước khi nộp
- ✦Đoạn có đủ mở đầu – triển khai – kết thúc chưa? Có tên truyện chưa?
- ✦Điều em tưởng tượng đã rõ ràng, thú vị chưa? Lời thoại đã có gạch ngang ở đầu dòng chưa?