Bài 14: Biện pháp nhân hoá
Nhận biết biện pháp nhân hoá và ba cách nhân hoá; nói được tác dụng (gần gũi, sinh động); đặt câu, viết đoạn có nhân hoá.
Sơ đồ tư duy · bấm nhánh để xem
1 👋 Khi vật biết nói, biết cười
Bấm vào từng nhãn để soi
Chị gió ghé thăm vườn nhà Bin.
Ông mặt trời thức dậy và mỉm cười với đàn gà con.
"Cây ổi ơi, bạn mau lớn nhé!" Bin nói.
Gió, mặt trời, cây ổi không phải người, nhưng được gọi, tả, trò chuyện như người. Đó là nhân hoá.
2 🎭 Nhân hoá là gì?
Nhớ một câu: nhân hoá là gọi, kể, tả vật bằng từ ngữ vốn dùng cho NGƯỜI
- ✦Vật ở đây gồm con vật, cây cối, đồ vật, hiện tượng tự nhiên (gió, mưa, trăng…).
- ✦Tác dụng: làm cho vật trở nên gần gũi với con người và câu văn sinh động hơn.
Gió thổi nhẹ. Lá cây rung rinh. (Chỉ nói đúng như thật.)
Chị gió nhẹ nhàng ru các bạn lá ngủ. (Gió, lá như người thật.)
3 📣 Cách 1: gọi vật bằng từ chỉ người
Gọi vật như gọi người
- ✦Dùng từ xưng hô của người để gọi vật: ông, bà, chú, bác, anh, chị, cô, bạn, bé.
Tìm cách gọi vật bằng từ chỉ người: Hôm nay, chị ong bay đi tìm mật, còn bác gà trống gáy vang.
Hướng dẫn giải
4 💃 Cách 2: tả vật bằng hoạt động, đặc điểm của người
Tả vật như tả người
- ✦Dùng từ chỉ hoạt động của người: cười, nhảy múa, thì thầm, thức dậy, ngáp.
- ✦Hoặc từ chỉ đặc điểm của người: lười biếng, nhút nhát, chăm chỉ.
Tìm từ tả vật bằng hoạt động của người: Chiếc bút chì thì thầm với quyển vở, còn chiếc cặp ngáp dài.
Hướng dẫn giải
5 💬 Cách 3: nói với vật như nói với người
Trò chuyện với vật
- ✦Gọi vật rồi nói chuyện như với người bạn: dùng ơi, này, nhé, xưng hô em, tớ, bạn.
Tìm cách nhân hoá: "Mưa ơi, tạnh đi cho em đi học nhé!"
Hướng dẫn giải
6 🔍 Mẹo và bẫy
Dạng bài
Tìm nhân hoá trong một câu
- 1 Tìm vật (con vật, cây, đồ vật, hiện tượng tự nhiên) trong câu.
- 2 Xem vật ấy được gọi, tả hay trò chuyện bằng từ ngữ của người không.
- 3 Có ⇒ nhân hoá. Nói rõ cách nào (gọi, tả, hay nói với).
⚠️ Bẫy hay gặp: Câu có "như" là so sánh, không phải nhân hoá: Trăng tròn như quả bóng. Còn người thật (bố, cô giáo) làm việc thì không phải nhân hoá.
Câu "Bác gió thì thầm kể chuyện cho lá nghe" nhân hoá bằng cách nào?
Hướng dẫn giải