Bài 11: Dùng từ điển

Biết cách xếp từ trong từ điển (chữ cái, rồi thanh), tra nghĩa một từ qua bốn bước và biết từ điển cho biết nghĩa, từ loại, cách dùng.

Sơ đồ tư duy · bấm nhánh để xem

Dùng từ điển

1 👋 Cuốn sách trả lời mọi từ

Bin gặp từ lạ

Bin đọc thấy từ bình minh, nhưng chưa chắc nghĩa là gì. Hỏi ai cũng được, hoặc tự tra từ điển.

Từ điển giúp Bin

Các từ trong từ điển được xếp theo thứ tự, nên tìm rất nhanh nếu em biết quy tắc xếp.

2 🔤 Thứ tự chữ cái

Bảng chữ cái tiếng Việt

✦A, Ă, Â, B, C, D, Đ, E, Ê, G, H, I, K, L, M, N, O, Ô, Ơ, P, Q, R, S, T, U, Ư, V, X, Y
✦Từ điển xếp theo chữ cái đầu. Hai từ cùng chữ đầu thì xét chữ cái thứ hai, rồi thứ ba… Ví dụ: an, ăn, ân; dép, dế, đá, đèn.

🔤

Ví dụ

Xếp theo thứ tự từ điển: cam, bàn, ăn, nho

Hướng dẫn giải

Thử tự giải trước nhé!

3 〰️ Thứ tự thanh

Sáu thanh điệu, xếp theo thứ tự này

Thanh	Dấu	Ví dụ
ngang	không có dấu	ma
huyền	` (dấu huyền)	mà
hỏi	? (dấu hỏi)	mả
ngã	~ (dấu ngã)	mã
sắc	´ (dấu sắc)	má
nặng	. (dấu nặng)	mạ

Hai từ chỉ khác nhau ở thanh

✦Hai từ giống hệt nhau về chữ cái, chỉ khác dấu thì xếp theo thanh: ngang – huyền – hỏi – ngã – sắc – nặng. Ví dụ: mua, mùa, múa.

4 🔎 Bốn bước tra nghĩa một từ

Dạng bài

Tra nghĩa một từ có hai tiếng

1 Tìm mục chữ cái đầu của từ.
2 Tìm tiếng đầu của từ.
3 Tìm tiếng sau của từ.
4 Đọc nghĩa và đọc ví dụ để hiểu cách dùng.

⚠️ Bẫy hay gặp: Từ bình minh, bình thường, bình yên cùng tiếng đầu "bình". Muốn xếp thì xét tiếng sau: minh, thường, yên (m, t, y).

🌅

Làm mẫu

Tra từ bình minh.

Hướng dẫn giải

Thử tự giải trước nhé!

Trước khi tra

✦Chọn từ điển hợp với học sinh tiểu học, đọc phần hướng dẫn sử dụng và bảng chữ viết tắt ở đầu sách.

5 📖 Từ điển giúp em điều gì?

Ba công dụng

✦Cho biết nghĩa của từ.
✦Cho biết từ loại (từ ấy thuộc loại nào).
✦Cho biết cách dùng từ qua các ví dụ.

Chữ viết tắt hay gặp

Viết tắt	Nghĩa
dt	danh từ
tt	tính từ
cd	ca dao
thng	thành ngữ
đph	từ địa phương
kng	khẩu ngữ (cách nói hằng ngày)