Bài 1: Danh từ
Nhận ra danh từ trong câu; xếp danh từ vào bốn nhóm: chỉ người, chỉ vật, chỉ hiện tượng tự nhiên, chỉ thời gian; đặt câu có danh từ.
Sơ đồ tư duy · bấm nhánh để xem
1 👋 Danh từ ở quanh em
Bấm vào từng nhãn để soi
Sáng nay, Bin dắt chú chó Vàng ra sân.
Nắng vàng rực, gió thổi mát rượi.
Mẹ tưới cây, còn bà nhặt rau.
Mọi từ được tô màu đều gọi tên một thứ: người, vật, hiện tượng của trời đất, hay một lúc nào đó. Chúng đều là danh từ. Từ không tô màu thuộc loại khác, em sẽ học ở các bài sau.
2 🏷️ Danh từ là gì?
Nhớ một câu: danh từ là từ GỌI TÊN sự vật
- ✦Sự vật là người, vật, hiện tượng tự nhiên, thời gian… Thứ gì gọi được tên thì tên ấy là danh từ.
- ✦Muốn biết một từ có phải danh từ không, hỏi: đó là ai? cái gì? con gì? Trả lời được bằng chính từ ấy ⇒ danh từ.
Tìm danh từ trong câu: Chú chó Vàng nằm ngủ dưới gốc cây.
Hướng dẫn giải
3 👫 Danh từ chỉ người và chỉ vật
Gọi tên người: bố, mẹ, bà, học sinh, cô giáo, bác sĩ, cầu thủ, bạn bè.
Gọi tên đồ vật (bàn, cặp sách), con vật (mèo, chim sẻ), cây cối (cây bàng, hoa hồng).
Ở mỗi nơi, em gặp những danh từ chỉ người nào?
| Nơi | Danh từ chỉ người |
|---|---|
| Trong gia đình | ông, bà, bố, mẹ, anh, chị, em |
| Ở trường học | học sinh, thầy giáo, cô giáo, bác bảo vệ |
| Trên sân bóng | cầu thủ, thủ môn, trọng tài, khán giả |
4 ⛈️ Danh từ chỉ hiện tượng tự nhiên, chỉ thời gian
Hai nhóm hay bị bỏ sót
- ✦Hiện tượng tự nhiên là thứ trời đất tạo ra, con người không làm được: mưa, nắng, gió, mây, sấm, chớp, cầu vồng, sương mù.
- ✦Thời gian là các lúc, các ngày, các mùa: buổi sáng, buổi trưa, hôm nay, thứ Hai, tháng Tám, mùa hè, năm học.
Tìm danh từ chỉ hiện tượng tự nhiên và chỉ thời gian: Chiều qua, mây đen kéo đến, rồi sấm nổ ầm ầm.
Hướng dẫn giải
5 🔍 Mẹo tìm danh từ
Dạng bài
Tìm hết danh từ trong một câu
- 1 Đọc cả câu, gạch từng từ gọi tên: ai? cái gì? con gì?
- 2 Soát lại hai nhóm hay quên: lúc nào (thời gian) và trời đất có gì (hiện tượng tự nhiên).
- 3 Thử thêm những, các, một phía trước: "những cơn mưa", "các bạn" nghe hợp ⇒ thường là danh từ.
⚠️ Bẫy hay gặp: Từ chỉ việc làm (chạy, đọc, rụng) và từ tả thế nào (đẹp, xanh, đầy) không gọi tên sự vật ⇒ không phải danh từ. Đừng chọn nhầm chỉ vì chúng đứng cạnh danh từ.
Tìm danh từ: Mùa thu, lá bàng rụng đầy sân trường.
Hướng dẫn giải
Bẫy hay gặp
- ✦Hay quên danh từ chỉ thời gian đứng đầu câu: Sáng nay, Hôm qua, Mùa hè… cũng là danh từ.
- ✦Con vật, cây cối, đồ vật đều xếp chung nhóm chỉ vật. Mưa, gió, nắng là hiện tượng tự nhiên, không phải đồ vật.