Toán lớp 4

Bài 36: Số lần xuất hiện của một sự kiện

Lập bảng kiểm đếm số lần xuất hiện của một sự kiện trong thí nghiệm (tung đồng xu, gieo xúc xắc, bốc bóng); kiểm tra tổng số lần phải đúng bằng số lượt thí nghiệm; so sánh số lần của hai sự kiện; nói về khả năng xảy ra bằng lời: chắc chắn, có thể, không thể.

Sơ đồ tư duy · bấm nhánh để xem

Số lần xuất hiện sự kiện

1 📊 Bảng kiểm đếm

Kiến thức cần nhớ

  • ✦Kiểm đếm là đếm xem một sự kiện xảy ra bao nhiêu lần trong một số lần thí nghiệm.
  • ✦Mỗi lần sự kiện xảy ra, gạch một vạch vào đúng hàng của nó trong bảng kiểm đếm.
  • ✦Đếm xong, đếm số vạch ở mỗi hàng để ghi vào cột Số lần.
🧪 THỬ TAY

Bấm thử: tung đồng xu, gieo xúc xắc, bốc bóng

Ngửa
0
Sấp
0

Tổng số vạch = 0, đúng bằng tổng số lượt đã làm.

Điều cần nhớ

  • ✦Mỗi lần bấm là một lượt thí nghiệm, kết quả tự động gạch thêm một vạch.
  • ✦Tổng số vạch của tất cả sự kiện luôn đúng bằng tổng số lượt đã bấm.
  • ✦Chỉ nói "nhiều hơn / ít hơn" bằng số lần, không nói bằng phân số hay phần trăm.

Bảng kiểm đếm tung đồng xu 10 lần

Sự kiệnKiểm đếmSố lần
Mặt ngửa||||| |6
Mặt sấp||||4
🪙
Ví dụ

Bạn An tung đồng xu 10 lần, ghi lại kết quả theo thứ tự: Ngửa, Ngửa, Sấp, Ngửa, Sấp, Sấp, Ngửa, Ngửa, Sấp, Ngửa. Đếm số lần mặt ngửa, mặt sấp.

Hướng dẫn giải

Thử tự giải trước nhé!

Dạng bài

Lập bảng kiểm đếm từ dãy kết quả

  1. 1 Liệt kê đủ các sự kiện có thể xảy ra, mỗi sự kiện một hàng trong bảng.
  2. 2 Đọc lần lượt từng kết quả trong dãy, gạch một vạch vào đúng hàng của nó.
  3. 3 Đếm số vạch ở mỗi hàng, ghi vào cột Số lần.
  4. 4 Cộng tất cả số lần lại để kiểm tra có đúng bằng tổng số lượt thí nghiệm không.

⚠️ Bẫy hay gặp: Đếm sót một kết quả trong dãy khiến tổng số lần không khớp số lượt. Mẹo tự kiểm: cộng lại số lần của tất cả các hàng, phải đúng bằng tổng số lượt thí nghiệm.

🪙
Làm mẫu

Bạn Bình tung đồng xu 8 lần, kết quả lần lượt là: Sấp, Ngửa, Ngửa, Sấp, Sấp, Ngửa, Sấp, Sấp. Lập bảng kiểm đếm hai mặt.

Hướng dẫn giải

Thử tự giải trước nhé!

2 ➕ Tổng số lần bằng số lượt thí nghiệm

Kiến thức cần nhớ

  • ✦Mỗi lần thí nghiệm chỉ xảy ra đúng một trong các sự kiện có thể.
  • ✦Cộng số lần của tất cả các sự kiện lại phải đúng bằng tổng số lượt thí nghiệm.
  • ✦Biết tổng số lượt và số lần của một vài sự kiện thì tìm được số lần sự kiện còn lại bằng phép trừ.
🎒
Ví dụ

Một hộp có bóng đỏ và bóng xanh. Bốc ra rồi trả lại, lặp lại 18 lần, đếm được bóng đỏ xuất hiện 11 lần. Hỏi bóng xanh xuất hiện bao nhiêu lần?

Hướng dẫn giải

Thử tự giải trước nhé!

Dạng bài

Tìm số lần còn thiếu khi biết tổng số lượt

  1. 1 Xác định tổng số lượt thí nghiệm.
  2. 2 Cộng số lần đã biết của các sự kiện còn lại (nếu có nhiều hơn hai sự kiện).
  3. 3 Lấy tổng số lượt trừ đi tổng đã biết, được số lần của sự kiện còn thiếu.

⚠️ Bẫy hay gặp: Quên cộng đủ số lần các sự kiện đã biết trước khi trừ, dẫn đến trừ sai. Mẹo: liệt kê hết các sự kiện đã biết rồi mới cộng lại.

🎲
Làm mẫu

Gieo xúc xắc 24 lần, đếm được: mặt có số chấm lẻ xuất hiện 13 lần, mặt 2 chấm xuất hiện 5 lần. Hai mặt 4 chấm và 6 chấm còn lại xuất hiện tổng cộng bao nhiêu lần?

Hướng dẫn giải

Thử tự giải trước nhé!

3 ⚖️ So sánh số lần hai sự kiện

Kết quả bốc bóng 16 lần

Màu bóngSố lần
Đỏ9
Xanh7

Kiến thức cần nhớ

  • ✦So sánh số lần của hai sự kiện: số nào lớn hơn thì sự kiện đó xảy ra nhiều hơn.
  • ✦Muốn biết chênh lệch bao nhiêu lần thì lấy số lớn trừ số bé.
  • ✦Chỉ so sánh số lần của các sự kiện với nhau, không so với tổng số lượt.

Dạng bài

So sánh số lần của hai sự kiện

  1. 1 Đọc số lần của từng sự kiện trong bảng kiểm đếm.
  2. 2 So sánh hai số: số nào lớn hơn thì sự kiện đó xảy ra nhiều hơn.
  3. 3 Muốn biết chênh lệch bao nhiêu lần thì lấy số lớn trừ số bé.

⚠️ Bẫy hay gặp: Lấy số lần một sự kiện đem so với tổng số lượt (16) thay vì so hai sự kiện với nhau. Mẹo: chỉ so sánh số lần của hai sự kiện cần so.

🏐
Làm mẫu

Lớp 4B bốc bóng 16 lần (bốc xong trả lại): bóng đỏ 9 lần, bóng xanh 7 lần. Màu nào xuất hiện nhiều hơn, nhiều hơn bao nhiêu lần?

Hướng dẫn giải

Thử tự giải trước nhé!

4 🎲 Nói về khả năng xảy ra

Kiến thức cần nhớ

  • ✦Chắc chắn xảy ra: trong hộp chỉ có một loại duy nhất, sự kiện đó luôn xảy ra.
  • ✦Có thể xảy ra: hộp có từ hai loại trở lên, sự kiện đó có khi xảy ra, có khi không.
  • ✦Không thể xảy ra: trong hộp không có loại đó thì sự kiện không bao giờ xảy ra.

Túi bóng và khả năng lấy ra

Túi cóLấy ra bóng đỏLấy ra bóng vàng
chỉ bóng đỏChắc chắnKhông thể
bóng đỏ và bóng xanhCó thểKhông thể

Dạng bài

Xác định chắc chắn, có thể, không thể

  1. 1 Xem trong hộp hoặc túi có những loại nào.
  2. 2 Chỉ có một loại duy nhất trùng với sự kiện ⇒ chắc chắn; không có loại đó ⇒ không thể; có loại đó lẫn loại khác ⇒ có thể.

⚠️ Bẫy hay gặp: Nói khả năng xảy ra bằng một con số (như "khả năng là một nửa") — lớp 4 chỉ nói bằng lời: chắc chắn, có thể, không thể, chưa tính bằng số.

🎒
Làm mẫu

Một túi có 5 viên bi đỏ và 3 viên bi vàng, không có bi xanh. Lấy ngẫu nhiên một viên. Việc lấy được bi vàng, việc lấy được bi xanh là chắc chắn, có thể hay không thể?

Hướng dẫn giải

Thử tự giải trước nhé!