Bài 34: Dãy số liệu thống kê
Nhận biết dãy số liệu; đọc đúng số liệu ở một vị trí; sắp xếp dãy số liệu tăng dần, giảm dần; tìm số lớn nhất, bé nhất và chênh lệch; trả lời câu hỏi tính toán (tổng, trung bình cộng) từ dãy số liệu.
Sơ đồ tư duy · bấm nhánh để xem
1 📋 Đọc dãy số liệu
Kiến thức cần nhớ
- ✦Dãy số liệu là nhiều số được ghi theo thứ tự, mỗi số gắn với một đối tượng (một ngày, một lớp, một bạn…).
- ✦Đọc dãy phải đọc đúng thứ tự: số thứ nhất, số thứ hai,… đếm từ trái sang phải.
- ✦Mỗi số trong dãy luôn giữ nguyên tên gắn với nó, dù sau này có đổi chỗ số đó.
Số lượt xem video một kênh trong 5 ngày
| Thứ tự | Số lượt xem |
|---|---|
| Thứ nhất | 120 |
| Thứ hai | 150 |
| Thứ ba | 90 |
| Thứ tư | 200 |
| Thứ năm | 170 |
Số sách thư viện cho mượn trong 5 ngày lần lượt là: 36, 42, 28, 50, 33 (quyển). Hỏi ngày thứ tư cho mượn bao nhiêu quyển sách?
Hướng dẫn giải
Dạng bài
Đọc đúng số thứ mấy trong dãy
- 1 Đếm từ trái sang phải, mỗi số đứng ở một vị trí.
- 2 Dừng lại đúng vị trí đề hỏi (thứ nhất, thứ hai…).
- 3 Đọc kèm đơn vị của dãy số liệu.
⚠️ Bẫy hay gặp: Đếm nhầm vị trí, đọc số liền trước hoặc liền sau. Mẹo tự kiểm: chỉ tay vào từng số, đếm "một, hai, ba…", dừng đúng số đề hỏi rồi mới đọc.
Nhiệt độ đo lúc 7 giờ sáng trong 5 ngày lần lượt là: 20°C, 22°C, 19°C, 23°C, 21°C. Nhiệt độ ngày thứ hai trong dãy là bao nhiêu?
Hướng dẫn giải
2 🔢 Sắp xếp dãy số liệu
Kiến thức cần nhớ
- ✦Sắp xếp tăng dần: từ số bé đến số lớn. Sắp xếp giảm dần: từ số lớn đến số bé.
- ✦So sánh các số nhiều chữ số hơn thì lớn hơn; bằng số chữ số thì so sánh từ trái sang phải.
- ✦Khi đổi chỗ số, tên đối tượng đi kèm số đó cũng phải đổi chỗ theo.
Số hộp sữa 5 lớp khối 4 quyên góp được: 4A 45 hộp, 4B 38 hộp, 4C 52 hộp, 4D 41 hộp, 4E 38 hộp. Sắp xếp số hộp sữa theo thứ tự TĂNG DẦN.
Hướng dẫn giải
Dạng bài
Sắp xếp dãy số liệu kèm tên
- 1 Viết dãy số kèm theo tên của đối tượng tương ứng.
- 2 So sánh các số, xếp theo thứ tự đề yêu cầu (tăng dần hoặc giảm dần).
- 3 Khi đổi chỗ số thì đổi luôn tên đi kèm nó.
⚠️ Bẫy hay gặp: Chỉ sắp các số mà quên đổi tên đi kèm, ghi nhầm Tổ 1 là tổ làm nhiều nhất. Mẹo: viết số và tên thành từng cặp, xếp cả cặp cùng lúc.
Số sản phẩm 4 tổ làm được trong một ca: Tổ 1 được 56 cái, Tổ 2 được 61 cái, Tổ 3 được 49 cái, Tổ 4 được 58 cái. Sắp xếp các tổ theo số sản phẩm GIẢM DẦN.
Hướng dẫn giải
3 ⚖️ Lớn nhất, bé nhất, chênh lệch
Kiến thức cần nhớ
- ✦Số lớn nhất trong dãy là số mà không số nào khác trong dãy lớn hơn nó. Số bé nhất thì ngược lại.
- ✦Chênh lệch giữa hai số = số lớn trừ số bé.
- ✦Muốn tìm số lớn nhất, bé nhất phải so sánh lần lượt từng số, không bỏ sót số nào trong dãy.
Sản lượng ngô của 4 thửa ruộng: 320 kg, 285 kg, 350 kg, 298 kg. Thửa nào thu được nhiều ngô nhất, thửa nào ít ngô nhất?
Hướng dẫn giải
Dạng bài
Tìm chênh lệch giữa số lớn nhất và số bé nhất
- 1 Tìm số lớn nhất và số bé nhất trong dãy.
- 2 Lấy số lớn nhất trừ số bé nhất.
- 3 Viết kết quả kèm đơn vị của dãy.
⚠️ Bẫy hay gặp: Lấy số lớn nhất trừ cho một số bất kỳ không phải số bé nhất trong dãy. Mẹo: tìm đúng hai số lớn nhất, bé nhất rồi mới trừ.
Số vé bán được trong 5 buổi chiếu phim: 180, 210, 165, 195, 220 (vé). Buổi đông khách nhất hơn buổi ít khách nhất bao nhiêu vé?
Hướng dẫn giải
Sắp xếp và so sánh dãy số liệu
Bấm sắp xếp để thấy thẻ chạy chỗ, bấm lớn nhất/bé nhất, bấm tổng/trung bình cộng.
Số ki-lô-gam giấy vụn 6 tổ gom được (kg)
Điều cần nhớ
- ✦Mỗi thẻ là MỘT số liệu, giữ nguyên tên đi kèm dù đổi chỗ.
- ✦Sắp xếp xong, số thứ tự trên thẻ đổi — khác với số đó là lớn thứ mấy.
- ✦Lớn nhất trừ bé nhất mới ra chênh lệch, không trừ bừa hai số.
- ✦Tổng chia cho số các số liệu là trung bình cộng.
4 ❓ Trả lời câu hỏi từ dãy số liệu
Kiến thức cần nhớ
- ✦Đọc kỹ câu hỏi: hỏi số liệu tại một vị trí, hỏi so sánh, hay hỏi tính toán (tổng, trung bình cộng).
- ✦Tính tổng cả dãy: cộng tất cả các số lại. Tính trung bình cộng: lấy tổng chia cho số các số liệu (luôn chia hết).
- ✦Trả lời đủ câu, có kèm đơn vị của dãy số liệu.
Số khách đi xe buýt tuyến A trong 4 ngày: 85, 90, 77, 88 (người). Trung bình mỗi ngày tuyến xe có bao nhiêu khách?
Hướng dẫn giải
Dạng bài
Trả lời câu hỏi tổng hợp từ dãy số liệu
- 1 Xác định câu hỏi cần làm gì: đọc một vị trí, so sánh, hay tính (tổng/trung bình cộng).
- 2 Lấy đúng các số liên quan trong dãy, không lấy nhầm số.
- 3 Tính rồi viết câu trả lời đầy đủ, kèm đơn vị.
⚠️ Bẫy hay gặp: Tính trung bình cộng nhưng chia nhầm cho một số khác số lượng số liệu thực tế, hoặc quên cộng đủ các số trong dãy. Mẹo: đếm lại số lượng số liệu trước khi chia.
Số dưa hấu một cửa hàng bán được trong 5 ngày: 42, 38, 55, 45, 40 (quả). Hỏi cả 5 ngày cửa hàng bán được bao nhiêu quả, trung bình mỗi ngày bán được bao nhiêu quả?
Hướng dẫn giải