Bài 17: Phép cộng các số có nhiều chữ số
Đặt tính cộng các số có nhiều chữ số (tới lớp triệu); cộng có nhớ qua nhiều hàng; cộng số có số chữ số khác nhau và cộng nhiều số; ước lượng để kiểm tra tổng; giải toán có lời văn.
Sơ đồ tư duy · bấm nhánh để xem
1 ➕ Đặt tính cộng
Kiến thức cần nhớ
- ✦Viết các số hạng sao cho chữ số cùng hàng thẳng cột: đơn vị với đơn vị, chục với chục…
- ✦Cộng từng hàng, từ phải sang trái: đơn vị trước, rồi chục, trăm, nghìn…
- ✦Tổng của một hàng từ 10 trở lên: viết chữ số hàng đơn vị của tổng, nhớ 1 sang hàng bên trái.
Phép cộng gồm
Kết quả của phép cộng gọi là tổng: 214 365 + 352 418 = 566 783.
Một nhà máy tháng 1 sản xuất 214 365 chiếc bút, tháng 2 sản xuất 352 418 chiếc. Hai tháng nhà máy sản xuất tất cả bao nhiêu chiếc bút?
Hướng dẫn giải
Dạng bài
Đặt tính cộng hai số
- 1 Viết số hạng thứ hai dưới số hạng thứ nhất, chữ số cùng hàng thẳng cột. Kẻ vạch ngang, viết dấu +.
- 2 Cộng từng hàng từ phải sang trái. Có nhớ thì viết số nhớ nhỏ phía trên hàng bên trái, cộng vào ở bước sau.
- 3 Đọc lại tổng từ trái sang phải, đủ các hàng.
⚠️ Bẫy hay gặp: Viết số nhớ nhưng quên cộng nó ở hàng bên trái: hàng nghìn ghi 3 + 1 = 4 thay vì 3 + 1 + 1 = 5, được 744 511. Mẹo: số nhớ viết nhỏ phía trên, cộng xong thì gạch đi.
Một ứng dụng xem phim có 483 927 lượt xem ở tuần đầu và 261 584 lượt xem ở tuần sau. Tính tổng số lượt xem.
Hướng dẫn giải
2 🔁 Cộng có nhớ qua nhiều hàng
Kiến thức cần nhớ
- ✦Số nhớ có thể xuất hiện ở nhiều hàng liên tiếp. Tổng đúng bằng 10 cũng viết 0 và nhớ 1.
- ✦Hàng ngoài cùng bên trái mà tổng từ 10 trở lên thì viết cả hai chữ số: tổng dài thêm một chữ số.
- ✦Hàng có chữ số 0 vẫn phải cộng: 0 + 5 + số nhớ.
Cộng từng hàng, nhớ sang trái
Bấm "Bước tiếp" để cộng một hàng. Số nhớ hiện tím trên đầu cột bên trái.
Các hàng thẳng cột, hàng đơn vị thẳng hàng đơn vị. Bấm "Bước tiếp" để tính từ phải sang trái.
Điều cần nhớ
- ✦Cộng từ phải sang trái. Tổng một hàng từ 10 trở lên: viết chữ số hàng đơn vị, nhớ 1 lên cột bên trái.
- ✦Hàng sau cộng cả số nhớ: 6 + 4 + 1 = 11.
- ✦Hết hàng mà còn nhớ 1 thì viết 1 xuống: tổng dài thêm một chữ số.
Tổng có mấy chữ số?
| Phép cộng | Nhận xét |
|---|---|
| 85 000 + 36 000 = 121 000 | Hai số 5 chữ số, tổng có 6 chữ số |
| 640 000 + 270 000 = 910 000 | Hàng cao nhất 6 + 2 = 8, không nhớ, tổng vẫn 6 chữ số |
| 830 000 + 470 000 = 1 300 000 | Hàng cao nhất 8 + 4 = 12 ⇒ tổng có 7 chữ số, thuộc lớp triệu |
Một tỉnh năm ngoái đón 748 650 lượt khách du lịch, năm nay đón 379 450 lượt khách. Hai năm đón tất cả bao nhiêu lượt khách?
Hướng dẫn giải
Dạng bài
Cộng khi nhớ liên tiếp nhiều hàng
- 1 Cộng từng hàng như thường. Mỗi lần tổng từ 10 trở lên, viết chữ số hàng đơn vị, nhớ 1.
- 2 Tổng đúng bằng 10 thì viết 0 và nhớ 1, đừng bỏ qua.
- 3 Kiểm tra cuối: tổng phải lớn hơn mỗi số hạng.
⚠️ Bẫy hay gặp: Viết 0 ở hàng chục (tổng 10) mà quên nhớ 1, các hàng sau lệch dần, ghi 700 004. Mẹo: tổng có ba số 0 liền nhau là dấu hiệu nên soát lại số nhớ.
Kho A chứa 458 799 kg thóc, kho B chứa 241 305 kg thóc. Hai kho chứa tất cả bao nhiêu ki-lô-gam thóc?
Hướng dẫn giải
3 📚 Số dài ngắn khác nhau, cộng nhiều số
Kiến thức cần nhớ
- ✦Thẳng cột theo hàng đơn vị (bên phải), không phải theo chữ số đầu bên trái.
- ✦Số ngắn hơn thì các hàng cao còn thiếu coi là 0.
- ✦Cộng ba số trở lên vẫn đặt thẳng cột. Tổng một hàng có thể lên 20, 30…: 25 ⇒ viết 5, nhớ 2.
Dạng bài
Cộng hai số có số chữ số khác nhau
- 1 Viết hai số sao cho chữ số đơn vị thẳng đơn vị, chục thẳng chục. Số ngắn nằm sát bên phải.
- 2 Cộng từ phải sang trái. Khi số ngắn hết chữ số thì chỉ cộng chữ số của số dài với số nhớ.
- 3 Soát: tổng phải lớn hơn số dài một chút.
⚠️ Bẫy hay gặp: Viết số ngắn thẳng cột theo bên trái, như thể 6 308 là 630 800, rồi cộng ra 876 519. Mẹo: tổng chỉ hơn số dài khoảng 6 nghìn, không thể nhảy tới hàng trăm nghìn khác hẳn.
Một công ty xe khách năm đầu bán 6 308 vé, năm sau bán 245 719 vé. Hai năm bán được tất cả bao nhiêu vé?
Hướng dẫn giải
Ba xã thu hoạch lúa: xã A 85 340 kg, xã B 9 725 kg, xã C 126 480 kg. Cả ba xã thu hoạch bao nhiêu ki-lô-gam lúa?
Hướng dẫn giải
4 🔍 Ước lượng để kiểm tra tổng
Kiến thức cần nhớ
- ✦Làm tròn từng số hạng tới cùng một hàng (nghìn, chục nghìn, trăm nghìn), rồi cộng các số đã tròn.
- ✦Tổng thật phải gần kết quả ước lượng. Lệch tới hàng chục nghìn, trăm nghìn là đã tính sai.
- ✦Ước lượng chỉ để soát lỗi to, không thay cho đặt tính.
Hai trận đấu ở một sân vận động có 362 840 và 295 170 lượt người xem trực tuyến. Ước lượng rồi tính tổng số lượt xem.
Hướng dẫn giải
Dạng bài
Ước lượng tổng để bắt lỗi
- 1 Chọn một hàng làm tròn chung cho cả hai số hạng. Nhìn chữ số ngay bên phải hàng đó: bé hơn 5 thì giữ, từ 5 trở lên thì thêm 1.
- 2 Cộng hai số đã làm tròn.
- 3 So với tổng đặt tính: chênh nhỏ thì yên tâm, chênh lớn thì tính lại.
⚠️ Bẫy hay gặp: Lấy luôn số ước lượng 76 000 làm đáp án. Ước lượng chỉ là số gần đúng, đáp án vẫn phải là kết quả của phép đặt tính.
Cửa hàng tháng trước bán 47 380 sản phẩm, tháng này bán 28 690. Em đặt tính được 66 070. Kết quả có hợp lý không?
Hướng dẫn giải
5 📝 Toán lời văn
Kiến thức cần nhớ
- ✦Hỏi "tất cả", "cả hai", "tổng số" thường là phép cộng.
- ✦"A nhiều hơn B một số" ⇒ A = B + số đó. Cần tìm A trước nếu đề chưa cho.
- ✦Bài hai bước: viết ra cái cần tìm trước, rồi mới tới câu hỏi cuối.
Tuần lễ nhân ái, khối 4 quyên góp được 3 245 000 đồng, khối 5 quyên góp được 4 870 000 đồng. Cả hai khối quyên góp được bao nhiêu đồng?
Hướng dẫn giải
Dạng bài
Bài toán hai bước có "nhiều hơn"
- 1 Gạch dưới số liệu và câu hỏi cuối.
- 2 Bước 1: tìm số chưa biết bằng phép cộng với số "nhiều hơn".
- 3 Bước 2: làm đúng theo câu hỏi cuối (thường cộng các số lại). Đọc lại câu hỏi trước khi trả lời.
⚠️ Bẫy hay gặp: Dừng ở bước 1, trả lời 284 600 hộp. Đó mới là số hộp của quý II. Mẹo: đọc lại câu hỏi cuối có chữ "cả hai quý"."
Quý I một nhà máy làm 245 680 hộp bánh. Quý II làm nhiều hơn quý I 38 920 hộp. Cả hai quý nhà máy làm được bao nhiêu hộp bánh?
Hướng dẫn giải