Tiếng Việt lớp 3
Bài 44: Ôn tập cuối năm
Nhớ lại những điều đã học cả năm: các kiểu câu, câu hỏi Khi nào, Ở đâu, Bằng gì, Để làm gì, dấu câu, từ giống nghĩa và trái nghĩa, chính tả, viết hoa tên riêng; làm một đề ôn ngắn.
Sơ đồ tư duy · bấm nhánh để xem
Ôn Tiếng Việt cả năm
1 🧩 Kiểu câu, bộ phận câu
Bốn kiểu câu trên chuyến tàu của Cá Heo
| Kiểu câu | Dùng để | Ví dụ |
|---|---|---|
| Câu kể | kể, tả, giới thiệu | Tàu rời bến lúc sáng sớm. |
| Câu hỏi | hỏi điều chưa biết | Tàu đi đến đâu? |
| Câu cảm | bộc lộ cảm xúc | Ôi, biển đẹp quá! |
| Câu khiến | nhờ, bảo ai làm gì | Hãy nhìn đàn cá heo kìa! |
Bốn câu hỏi về một việc làm
| Hỏi | Bộ phận trả lời nói về | Ví dụ |
|---|---|---|
| Khi nào? | thời gian | Cá heo nhảy múa lúc bình minh. |
| Ở đâu? | nơi chốn | Cá heo nhảy múa ngoài khơi. |
| Bằng gì? | dụng cụ, chất liệu | Cá heo trò chuyện bằng tiếng huýt. |
| Để làm gì? | mục đích | Cá heo nhảy lên để bắt cá nhỏ. |
Lỗi hay mất điểm
- ✦Câu cảm và câu khiến đều có thể kết thúc bằng dấu chấm than. Hỏi xem câu bộc lộ cảm xúc hay nhờ, bảo ai làm gì.
- ✦Một câu có thể có nhiều bộ phận trả lời: "Sáng nay, tàu đỗ ở bến Cảng." có cả thời gian và nơi chốn. Đừng lẫn hai bộ phận này.
- ✦Thấy chữ làm là vội nghĩ trả lời "làm gì?". Bộ phận "để bắt cá" nói mục đích, nên trả lời câu hỏi Để làm gì?
🎮 TRÒ CHƠI
Bộ phận nào trả lời câu hỏi?
Đọc câu trên thẻ, rồi chạm vào bộ phận trả lời đúng câu hỏi ở trên.
Bà rửa rau
Em đến thư viện
Đàn cò đậu
Lớp em đi dã ngoại
Đã làm 0/4 câu
Điều cần nhớ
- ✦Khi nào? hỏi thời gian, Ở đâu? hỏi nơi chốn.
- ✦Bằng gì? hỏi dụng cụ, Để làm gì? hỏi mục đích.
2 🔍 Dấu câu
Các dấu câu em đã học
| Dấu câu | Dùng để | Ví dụ |
|---|---|---|
| Dấu chấm | kết thúc câu kể | Cá heo sống ở biển. |
| Dấu chấm hỏi | kết thúc câu hỏi | Cá heo sống ở đâu? |
| Dấu chấm than | kết thúc câu cảm, câu khiến | Ôi, cá heo giỏi quá! |
| Dấu phẩy | ngăn các từ cùng loại, ngăn bộ phận đầu câu | Sáng nay, tàu đi qua đảo, vịnh và hang. |
| Dấu hai chấm | báo lời nói hoặc các thứ kể ra | Cô dặn: giữ biển sạch. |
| Dấu gạch ngang | đầu dòng, báo lời nhân vật | Một dòng lời thoại mở đầu bằng gạch ngang. |
| Dấu ngoặc kép | bao lời nói, tên riêng, từ đặc biệt | Vở diễn mang tên “Cá heo và biển”. |
Lỗi hay mất điểm
- ✦Chỉ có hai từ nối bằng chữ và thì không cần dấu phẩy: "Cá heo bơi và lặn." Từ ba từ cùng loại trở lên mới đặt dấu phẩy.
- ✦Dấu hai chấm chỉ đặt khi sau đó là lời nói hoặc phần kể ra. Câu "Cô nói rất to." không có lời nói nên không cần.
- ✦Dấu ngoặc kép không chỉ bao lời nói. Có khi nó bao một tên riêng hay một từ đặc biệt.
🎮 TRÒ CHƠI
Chọn dấu hợp chỗ trống
Đọc câu trên thẻ, rồi chạm vào dấu hợp ở chỗ trống.
Ôi, bông hoa đẹp quá
Sáng nay em đi học sớm.
Cô dặn "Giữ gìn sách vở nhé!"
Bạn đi học bằng gì
Đã làm 0/4 câu
Điều cần nhớ
- ✦Cuối câu cảm viết dấu chấm than.
- ✦Sau từ chỉ thời gian đứng đầu câu có dấu phẩy.
- ✦Trước lời nói hoặc phần kể ra có dấu hai chấm.
3 🦋 Từ giống nghĩa, trái nghĩa, so sánh
Từ có nghĩa giống nhau, từ trái nghĩa
| Loại từ | Em nhớ | Ví dụ |
|---|---|---|
| Từ giống nghĩa | nói cùng một ý | chăm chỉ và siêng năng |
| Từ trái nghĩa | nói ngược nhau | cao và thấp, chăm và lười |
So sánh và lỗi hay mất điểm
- ✦Câu so sánh đặt hai sự vật có nét giống nhau cạnh nhau, nối bằng như, giống như, là, tựa như.
- ✦Từ giống nghĩa không phải lúc nào cũng thay được. Nói với bà thì "Cháu mời bà ăn cơm" lịch sự, còn "Cháu mời bà ngốn cơm" thì không hợp. Hãy chọn từ hợp với câu.
- ✦Hai từ trái nghĩa phải đối nhau đúng một nét. Cao đối với thấp, béo đối với gầy. Cao và béo không phải một cặp.
- ✦Câu có chữ là chưa chắc là so sánh. "Cô là giáo viên" chỉ giới thiệu. "Mặt hồ là tấm gương" mới là so sánh.
🎮 TRÒ CHƠI
Giống nghĩa hay trái nghĩa?
Đọc từ trên thẻ, rồi chạm vào từ theo yêu cầu.
to
vui
chăm chỉ
mạnh
Đã làm 0/4 câu
Điều cần nhớ
- ✦Giống nghĩa: nói cùng một ý, như chăm chỉ và siêng năng.
- ✦Trái nghĩa: nói ngược nhau, như vui và buồn.
4 ✏️ Chính tả, viết hoa tên riêng
Vần dễ lẫn, nhớ theo nghĩa
| Dễ lẫn | Hai từ khác nghĩa |
|---|---|
| at hay ac | bát cơm, bác sĩ |
| ăt hay ăc | đôi mắt, mắc áo |
| ươt hay ươc | ướt áo, ước mơ |
| in hay inh | quả chín, chính giữa |
| ai hay ay | số hai, hay quá |
| ao hay au | cao lớn, cây cau |
Viết hoa tên riêng
| Loại tên | Cách viết | Ví dụ |
|---|---|---|
| Tên địa lí Việt Nam | viết hoa chữ cái đầu mỗi tiếng | sông Hồng, thành phố Đà Nẵng |
| Tên nước ngoài phiên âm | viết hoa chữ đầu, các tiếng nối bằng gạch nối | Pa-ri, Mát-xcơ-va |
Lỗi hay mất điểm
- ✦Vần dễ lẫn: hãy nghĩ đến nghĩa của cả từ. Chỉ một cách viết có nghĩa trong câu.
- ✦Tên nước ngoài không viết hoa mọi chữ như tên Việt Nam: viết Pa-ri, không viết "Pa-Ri".
- ✦Đừng bỏ gạch nối ở tên nước ngoài: viết Mát-xcơ-va, không viết "Mát xcơ va".
🎮 TRÒ CHƠI
Chọn cách viết đúng
Đọc thẻ, rồi chạm vào cách viết đúng.
🇫🇷 thủ đô nước Pháp
🏞️ dòng sông tên Hồng
👩⚕️ b sĩ
Đã làm 0/3 câu
Điều cần nhớ
- ✦Tên địa lí Việt Nam: viết hoa mỗi tiếng.
- ✦Tên nước ngoài: nối bằng gạch nối, chỉ viết hoa chữ đầu.
- ✦Vần dễ lẫn: nhớ theo nghĩa.