Bài 4: Từ chỉ đặc điểm. Câu nêu đặc điểm
Nhận ra từ chỉ đặc điểm (màu sắc, hình dáng, tính nết, cảm giác), đặt câu nêu đặc điểm và phân biệt với câu giới thiệu, câu nêu hoạt động.
Sơ đồ tư duy · bấm nhánh để xem
1 🎨 Từ chỉ đặc điểm: thế nào?
Ốc Sên dạo vườn rau của bà. Bấm từng nhãn để soi
Quả cà chua đỏ mọng, quả bí ngô tròn xoe.
Bà em rất hiền và chăm chỉ.
Bát canh rau ngót vừa ngọt vừa mát.
Mỗi từ tô màu trả lời câu hỏi thế nào?: quả cà chua thế nào? Đỏ mọng. Bà thế nào? Hiền, chăm chỉ.
Hỏi: "trông, sờ, nếm thấy thế nào?"
- ✦Từ chỉ đặc điểm cho biết sự vật trông thế nào: màu sắc (xanh, vàng tươi), hình dáng (tròn, dài, cao).
- ✦Hoặc người có tính nết ra sao (hiền, thật thà), ta cảm thấy thế nào (ngọt, thơm, mát).
- ✦Mẹo thử: thêm rất vào trước. Nghe hợp thì thường là từ chỉ đặc điểm: rất đỏ, rất hiền, rất ngọt.
Ốc Sên nhặt từ chỉ đặc điểm
Điều cần nhớ
- ✦Từ chỉ đặc điểm trả lời câu hỏi thế nào?
- ✦Tên đồ vật (rổ, quả) và việc làm (hái, nếm) không phải từ chỉ đặc điểm.
2 🧩 Câu nêu đặc điểm
Câu có hai bộ phận
Câu nêu đặc điểm cho biết người, vật thế nào. Bộ phận sau thường có từ chỉ đặc điểm.
Tìm bộ phận trả lời câu hỏi thế nào? trong câu: Ruột quả dưa hấu đỏ tươi.
Hướng dẫn giải
Xếp thành câu nêu đặc điểm
Điều cần nhớ
- ✦Bộ phận Ai, cái gì? đứng trước, bộ phận thế nào? đứng sau.
- ✦Chữ đầu câu viết hoa, cuối câu có dấu chấm.
3 🔍 Phân biệt ba kiểu câu
Em đã học ba kiểu câu
| Kiểu câu | Bộ phận sau trả lời | Ví dụ |
|---|---|---|
| Câu giới thiệu | là gì? | Ốc Sên là bạn của em. |
| Câu nêu hoạt động | làm gì? | Ốc Sên bò lên lá cải. |
| Câu nêu đặc điểm | thế nào? | Ốc Sên rất chậm chạp. |
Dạng bài
Nhận ra kiểu câu
- 1 Tìm bộ phận nói về ai, cái gì.
- 2 Hỏi tiếp phần còn lại: có từ là thì hỏi "là gì?"; có việc làm thì hỏi "làm gì?"; chỉ có đặc điểm thì hỏi "thế nào?".
⚠️ Bẫy hay gặp: Thấy từ "rất" là vội chọn câu nêu đặc điểm. "Ốc Sên bò rất chậm" vẫn là câu nêu hoạt động, vì có việc làm "bò". Còn "Ốc Sên rất chậm chạp" mới là câu nêu đặc điểm.
Câu "Ốc Sên bò rất chậm." là kiểu câu nào?
Hướng dẫn giải
Câu này kiểu nào?
Điều cần nhớ
- ✦Có là ⇒ câu giới thiệu.
- ✦Có việc làm ⇒ câu nêu hoạt động.
- ✦Chỉ có đặc điểm ⇒ câu nêu đặc điểm.