Bài 33: Dấu gạch ngang, dấu ngoặc kép
Biết dùng dấu gạch ngang để ghi lời nhân vật và các ý liệt kê, dấu ngoặc kép để ghi lời nói trực tiếp, tên riêng hoặc từ ngữ đặc biệt.
Sơ đồ tư duy · bấm nhánh để xem
1 ➖ Dấu gạch ngang
Ở sân khấu rối nước, Sáo hỏi chú rối. Bấm từng nhãn để soi
Sáo hỏi chú rối nước:
– Cậu múa dưới nước có lạnh không?
– Không đâu, tớ quen rồi! – chú rối cười.
Bảng giới thiệu ghi các tiết mục:
– múa rối nước;
– hát chèo.
Dấu gạch ngang ở đầu dòng báo lời nói của một nhân vật, hoặc báo mỗi ý trong một danh sách.
Dấu gạch ngang dùng khi nào?
- ✦Hai người trò chuyện, mỗi lời nói xuống một dòng mới, đầu dòng đặt dấu gạch ngang.
- ✦Khi liệt kê nhiều ý, mỗi ý một dòng, đầu dòng cũng đặt dấu gạch ngang.
- ✦Câu hỏi để nhớ: đầu dòng này là ai đang nói, hay là một ý trong danh sách?
Điền dấu đầu dòng
Điều cần nhớ
- ✦Dòng ghi lời của một nhân vật bắt đầu bằng dấu gạch ngang.
- ✦Các ý liệt kê xuống dòng cũng bắt đầu bằng dấu gạch ngang.
2 💬 Dấu ngoặc kép
Cô giáo dặn trước giờ diễn. Bấm từng nhãn để soi
Cô dặn: “Các em ngồi ngay ngắn nhé!”
Vở diễn hôm nay có tên “Chú rối bơi thuyền”.
Sáo gọi chú rối nước là “diễn viên nhỏ” của lớp.
Ngoặc kép bao quanh lời nói của một người (đứng sau dấu hai chấm) hoặc một tên hay cách gọi đặc biệt.
Dấu ngoặc kép dùng khi nào?
- ✦Lời nói trực tiếp: ghi đúng từng lời người nói, đặt sau dấu hai chấm và trong dấu ngoặc kép.
- ✦Tên riêng: tên vở diễn, bài hát, truyện, cuộc thi được đặt trong ngoặc kép.
- ✦Từ ngữ đặc biệt: từ dùng theo nghĩa lạ hoặc để gọi vui cũng đặt trong ngoặc kép.
Phần trong ngoặc kép là gì?
Điều cần nhớ
- ✦Ngoặc kép có thể bao lời của một người.
- ✦Ngoặc kép cũng có thể bao tên một vở diễn, một bài hát.
3 🔍 Chọn dấu đúng
Hai dấu, hai việc
| Dấu | Đặt ở đâu | Ví dụ |
|---|---|---|
| Dấu gạch ngang – | đầu dòng, báo lời nhân vật hoặc ý liệt kê | – Cậu đi đâu đấy? |
| Dấu ngoặc kép “ ” | hai đầu lời nói, tên riêng, từ đặc biệt | Cô dặn: “Giữ im lặng nhé!” |
Dạng bài
Chọn dấu gạch ngang hay ngoặc kép
- 1 Nhìn xem có phải hai người nói qua lại, mỗi lời một dòng không. Nếu có, dùng dấu gạch ngang đầu dòng.
- 2 Nếu chỉ một lời nói nằm trong câu của người kể, hoặc là một cái tên, dùng dấu ngoặc kép.
⚠️ Bẫy hay gặp: Thấy dấu ngoặc kép là nghĩ ngay đó là lời nói. Có khi nó bao một tên riêng hay một từ đặc biệt. Đọc cả câu rồi mới kết luận.
Em ghi tên tiết mục múa rối Cá vàng đi hội vào bảng. Dùng dấu gì?
Hướng dẫn giải