Tiếng Việt lớp 3
Bài 15: Câu cảm, câu khiến
Nhận biết câu cảm (bộc lộ cảm xúc) và câu khiến (nhờ, bảo ai làm gì), đặt dấu chấm than cuối câu và phân biệt đủ bốn kiểu câu: kể, hỏi, cảm, khiến.
Sơ đồ tư duy · bấm nhánh để xem
Câu cảm, câu khiến
1 😮 Câu cảm
Hội diễn của lớp, Ếch Xanh lên sân khấu. Bấm từng nhãn để soi
Ôi, tiếng hát của Ếch hay quá!
Chao ôi, sân khấu đẹp quá!
Người nói vui, ngạc nhiên, khen nên dùng từ như ôi, chao, quá. Cuối câu đặt dấu chấm than.
Câu cảm là gì?
- ✦Câu cảm bộc lộ cảm xúc: vui, buồn, ngạc nhiên, khen ngợi.
- ✦Câu cảm thường có các từ ôi, chao, quá, lắm. Ví dụ: Chao ôi, tiết mục hay quá!
- ✦Cuối câu cảm em đặt dấu chấm than.
🎮 TRÒ CHƠI
Câu kể hay câu cảm?
Đọc câu ở giữa thẻ, rồi chạm vào kiểu câu đúng.
Ôi, bạn hát hay quá!
Ếch hát một bài.
Chao, đèn đẹp quá!
Ếch đứng giữa sân khấu.
Đã làm 0/4 câu
Điều cần nhớ
- ✦Câu có ôi, chao, quá và dấu chấm than là câu cảm.
- ✦Câu chỉ kể một việc, cuối câu có dấu chấm là câu kể.
2 📣 Câu khiến
Câu khiến là gì?
- ✦Câu khiến dùng để nhờ, bảo, đề nghị ai làm một việc. Hỏi để nhớ: nhờ, bảo ai làm gì?
- ✦Câu khiến thường có các từ hãy, đừng, chớ, nhé, đi.
- ✦Cuối câu khiến thường đặt dấu chấm than.
Từ báo hiệu câu khiến
| Từ | Ví dụ |
|---|---|
| hãy | Hãy vỗ tay cho bạn Ếch! |
| đừng, chớ | Đừng nói chuyện khi bạn hát! |
| nhé | Bạn hát to lên nhé! |
| đi | Cả lớp cùng múa đi! |
🎮 TRÒ CHƠI
Câu cảm hay câu khiến?
Đọc câu ở giữa thẻ, rồi chạm vào kiểu câu đúng.
Hãy vỗ tay cho Ếch!
Ôi, Ếch múa đẹp quá!
Đừng làm ồn nhé!
Chao, tiếng trống vang quá!
Đã làm 0/4 câu
Điều cần nhớ
- ✦Bộc lộ cảm xúc thì là câu cảm.
- ✦Nhờ, bảo ai làm gì thì là câu khiến.
3 🔍 Phân biệt bốn kiểu câu
Bốn kiểu câu em đã học
| Kiểu câu | Dùng để | Dấu cuối câu | Ví dụ |
|---|---|---|---|
| Câu kể | kể, tả, giới thiệu | dấu chấm | Ếch múa rất đẹp. |
| Câu hỏi | hỏi điều chưa biết | dấu chấm hỏi | Ếch múa bài gì? |
| Câu cảm | bộc lộ cảm xúc | dấu chấm than | Ôi, Ếch múa đẹp quá! |
| Câu khiến | nhờ, bảo ai làm gì | dấu chấm than | Hãy vỗ tay cho Ếch! |
Dạng bài
Nhận ra kiểu câu
- 1 Có từ để hỏi (ai, gì, nào…) và dấu chấm hỏi thì là câu hỏi.
- 2 Có ôi, chao, quá, lắm thì là câu cảm. Có hãy, đừng, chớ, nhé, đi thì là câu khiến.
- 3 Còn lại, câu chỉ kể, tả, giới thiệu thì là câu kể.
⚠️ Bẫy hay gặp: Câu cảm và câu khiến đều có thể kết thúc bằng dấu chấm than, nên đừng chỉ nhìn dấu. Em hỏi: câu này bộc lộ cảm xúc hay nhờ, bảo ai làm gì?
🐸
Làm mẫu
Câu "Hãy hát to lên!" là kiểu câu nào?
Hướng dẫn giải
Thử tự giải trước nhé!
🎮 TRÒ CHƠI
Câu này kiểu nào?
Đọc câu ở giữa thẻ, rồi chạm vào kiểu câu đúng.
Ếch múa rất đẹp.
Bạn múa bài gì?
Ôi, múa đẹp quá!
Hãy cười thật tươi!
Đã làm 0/4 câu
Điều cần nhớ
- ✦Xem từ báo hiệu: ôi, quá là câu cảm, hãy, đừng, nhé là câu khiến.
- ✦Có từ để hỏi là câu hỏi, còn lại là câu kể.
🎮 TRÒ CHƠI
Xếp thành câu khiến
Chạm lần lượt các mảnh theo đúng thứ tự để thành câu. Mảnh có dấu chấm than đứng cuối.
Câu nhờ hát to hơn
→
Câu nhắc giữ trật tự
→
Câu rủ cả lớp
→
Đã làm 0/3 câu
Điều cần nhớ
- ✦Câu khiến có từ như hãy, đừng, nhé.
- ✦Chữ đầu câu viết hoa, cuối câu đặt dấu chấm than.