Bài 53: Chia số có năm chữ số cho số có một chữ số
Đặt tính và tính chia số có năm chữ số cho số có một chữ số, kể cả khi thương có chữ số 0 và chia có dư; thử lại bằng phép nhân.
Sơ đồ tư duy · bấm nhánh để xem
1 ➗ Đặt tính chia
Chia từng bước
Bấm "Bước tiếp": mỗi lần chia một lượt, thương hiện dần bên phải. Bấm "Phép khác" để thử phép có chữ số 0, có dư.
Lấy từ trái sang phải, đủ chữ số để chia được. Bấm "Bước tiếp" để chia từng bước.
Điều cần nhớ
- ✦Chia từ trái sang phải, bắt đầu từ hàng chục nghìn.
- ✦Mỗi lượt làm bốn việc: chia, nhân, trừ, hạ chữ số tiếp theo.
- ✦Chữ số đầu bé hơn số chia thì lấy hai chữ số đầu để chia. Thương khi đó chỉ có bốn chữ số.
Có 69 546 viên kẹo chia đều vào 3 thùng. Hỏi mỗi thùng có bao nhiêu viên kẹo?
Hướng dẫn giải
Dạng bài
Đặt tính chia cho số có một chữ số
- 1 Lấy chữ số đầu (hoặc hai chữ số đầu nếu chữ số đầu bé hơn số chia) để chia.
- 2 Chia, viết thương. Nhân ngược lại, trừ ra số dư của lượt đó.
- 3 Hạ chữ số tiếp theo, làm lại cho tới hàng đơn vị. Thử lại: thương × số chia.
⚠️ Bẫy hay gặp: Lấy 1 chia 6 rồi viết 0 vào đầu thương thành 02 622. Chữ số đầu bé hơn số chia thì lấy hai chữ số, thương không bắt đầu bằng 0.
Đặt tính rồi tính 15 732 : 6.
Hướng dẫn giải
2 0️⃣ Chữ số 0 ở thương
Thương có chữ số 0
| Phép chia | Chỗ viết 0 | Vì sao |
|---|---|---|
| 36 018 : 3 = 12 006 | hai chữ số 0 ở giữa | hạ 0, rồi hạ 1: đều bé hơn 3 |
| 45 230 : 5 = 9 046 | chữ số 0 sau 9 | hạ 2: 2 bé hơn 5 |
| 80 400 : 4 = 20 100 | ba chữ số 0 | hạ 0 thì 0 chia 4 được 0 |
Dạng bài
Khi hạ xuống mà chưa chia được
- 1 Hạ một chữ số xuống. Số mới bé hơn số chia thì vẫn chia: được 0, viết 0 vào thương.
- 2 0 nhân số chia bằng 0. Trừ 0 thì số vẫn giữ nguyên.
- 3 Hạ tiếp chữ số sau, ghép vào số đó rồi chia tiếp.
⚠️ Bẫy hay gặp: Hạ xuống mà chưa chia được thì bỏ qua, không viết 0: 63 042 : 6 ra 1 057. Thử lại thấy ngay sai: 1 057 × 6 chỉ là 6 342. Mỗi lần hạ phải viết một chữ số vào thương.
Đặt tính rồi tính 63 042 : 6.
Hướng dẫn giải
3 🔍 Chia có dư, thử lại
Kiến thức cần nhớ
- ✦Lượt chia cuối còn thừa thì đó là số dư. Số dư luôn bé hơn số chia.
- ✦Thử lại phép chia hết: thương × số chia = số bị chia.
- ✦Thử lại phép chia có dư: thương × số chia, rồi cộng số dư, phải ra số bị chia.
Dạng bài
Chia có dư và thử lại
- 1 Đặt tính chia như thường, tới hàng đơn vị.
- 2 Lượt cuối trừ ra số khác 0: đó là số dư. Soát số dư bé hơn số chia.
- 3 Thử lại: nhân thương với số chia, cộng thêm số dư.
⚠️ Bẫy hay gặp: Chọn thương quá nhỏ: 37 chia 4 được 8, dư 5. Số dư 5 lớn hơn số chia 4 ⇒ còn chia thêm được. Phải lấy 9, dư 1.
Đặt tính rồi tính 29 437 : 4.
Hướng dẫn giải
4 📝 Toán lời văn
Kiến thức cần nhớ
- ✦Chia đều cho mấy phần, hỏi một phần ⇒ phép chia.
- ✦Chia theo nhóm (mỗi nhóm mấy cái), hỏi được mấy nhóm ⇒ cũng là phép chia.
- ✦Chia có dư mà phải chứa hết số đồ vật ⇒ thêm 1 nhóm cho phần dư.
Dạng bài
Giải toán bằng phép chia
- 1 Tìm số cần chia và chia cho mấy.
- 2 Đặt tính chia, thử lại bằng phép nhân.
- 3 Đọc lại câu hỏi: có dư thì có cần thêm 1 không. Viết câu trả lời và đáp số.
⚠️ Bẫy hay gặp: Có dư mà quên phần dư: 14 503 kg gạo đóng bao 5 kg được 2 900 bao, dư 3 kg. Muốn đựng hết gạo phải thêm một bao: 2 901 bao.
Có 12 450 quyển vở chia đều cho 6 trường. Hỏi mỗi trường nhận được bao nhiêu quyển vở?
Hướng dẫn giải