Bài 49: Phép trừ trong phạm vi 100 000
Đặt tính và tính trừ các số có năm chữ số, không nhớ và có nhớ; thử lại phép trừ bằng phép cộng; trừ nhẩm số tròn nghìn.
Sơ đồ tư duy · bấm nhánh để xem
1 ➖ Đặt tính trừ
Đặt tính trừ từng bước
Bấm "Bước tiếp" để trừ từng hàng, từ hàng đơn vị. Bấm "Phép khác" để thử phép có nhớ. Tính xong, xem dòng thử lại.
Các hàng thẳng cột, hàng đơn vị thẳng hàng đơn vị. Bấm "Bước tiếp" để tính từ phải sang trái.
Điều cần nhớ
- ✦Viết số bị trừ ở trên, số trừ ở dưới, hàng đơn vị thẳng hàng đơn vị.
- ✦Trừ từ phải sang trái: hàng đơn vị trước, hàng chục nghìn sau cùng.
- ✦Tính xong, thử lại: hiệu cộng số trừ phải bằng số bị trừ.
Nhà máy có 58 794 chai nước. Đã chở đi 32 461 chai. Hỏi còn lại bao nhiêu chai nước?
Hướng dẫn giải
Dạng bài
Đặt tính trừ số có năm chữ số
- 1 Viết số trừ dưới số bị trừ, thẳng hàng đơn vị. Viết dấu −, kẻ vạch ngang.
- 2 Trừ lần lượt từ hàng đơn vị sang trái.
- 3 Số trừ hết chữ số thì hạ chữ số của số bị trừ xuống.
⚠️ Bẫy hay gặp: Cột nào chữ số trên bé hơn chữ số dưới thì lấy số dưới trừ số trên cho nhanh. Sai rồi! Gặp cột như thế phải trừ có nhớ.
Đặt tính rồi tính: 47 586 − 5 243.
Hướng dẫn giải
2 🔁 Trừ có nhớ
Kiến thức cần nhớ
- ✦Chữ số trên bé hơn chữ số dưới: thêm 10 vào chữ số trên rồi trừ, nhớ 1.
- ✦Số nhớ 1 cộng vào chữ số của số trừ ở hàng bên trái, rồi mới trừ.
- ✦Có thể phải nhớ ở nhiều hàng liền nhau.
Trừ có nhớ
| Phép trừ | Những hàng phải nhớ |
|---|---|
| 62 453 − 28 716 = 33 737 | Đơn vị: 13 trừ 6. Trăm: 14 trừ 7. Nghìn: 8 thêm 1 bằng 9, 12 trừ 9. |
| 50 314 − 27 608 = 22 706 | Đơn vị, trăm, nghìn đều phải nhớ 1. |
| 80 000 − 34 500 = 45 500 | Trăm, nghìn phải nhớ 1. Chục nghìn: 3 thêm 1 bằng 4, 8 trừ 4 bằng 4. |
Dạng bài
Đặt tính trừ có nhớ
- 1 Chữ số trên bé hơn: thêm 10 vào nó rồi trừ, nhớ 1.
- 2 Sang hàng bên trái: chữ số số trừ thêm 1 rồi mới trừ.
- 3 Làm tiếp cho tới hàng cuối cùng bên trái.
⚠️ Bẫy hay gặp: Quên thêm 1 vào số trừ ở hàng bên trái nên ra 38 855. Mẹo: nhớ 1 thì viết số 1 nhỏ dưới chữ số của số trừ ở hàng bên trái.
Thư viện có 45 230 cuốn sách. Đã cho mượn 17 485 cuốn. Hỏi thư viện còn lại bao nhiêu cuốn sách?
Hướng dẫn giải
3 ✅ Thử lại phép trừ
Kiến thức cần nhớ
- ✦Thử lại phép trừ: lấy hiệu cộng số trừ.
- ✦Được đúng số bị trừ thì phép trừ đúng.
- ✦Không được số bị trừ thì phải tính lại.
Thử lại phép tính 62 453 − 28 716 = 33 737.
Hướng dẫn giải
Dạng bài
Tìm chỗ sai bằng thử lại
- 1 Cộng hiệu với số trừ.
- 2 So kết quả với số bị trừ.
- 3 Khác nhau thì đặt tính trừ lại, soát kĩ từng số nhớ.
⚠️ Bẫy hay gặp: Thử lại mà lấy hiệu cộng số bị trừ, ra số rất lớn. Phải cộng hiệu với số trừ.
Hà tính 71 406 trừ 35 270 được 36 236. Em thử lại xem Hà đúng không.
Hướng dẫn giải
4 🧠 Trừ nhẩm số tròn nghìn, tròn chục nghìn
Kiến thức cần nhớ
- ✦Số tròn nghìn thì đếm theo nghìn: 9 nghìn trừ 4 nghìn bằng 5 nghìn, nên 9 000 − 4 000 = 5 000.
- ✦Số tròn chục nghìn thì đếm theo chục nghìn: 10 chục nghìn trừ 3 chục nghìn bằng 7 chục nghìn, nên 100 000 − 30 000 = 70 000.
- ✦Nhẩm xong, viết thêm đủ số chữ 0.
Trong kho có 60 000 viên gạch. Người ta đã dùng 20 000 viên. Hỏi trong kho còn bao nhiêu viên gạch?
Hướng dẫn giải