Bài 44: Chia số có bốn chữ số cho số có một chữ số
Đặt tính và tính phép chia số có bốn chữ số cho số có một chữ số: chia hết, thương có chữ số 0, chia có dư; thử lại bằng phép nhân.
Sơ đồ tư duy · bấm nhánh để xem
1 ➗ Đặt tính chia
Đặt tính chia từng bước
Bấm "Bước tiếp" để chia từng lượt. Chữ số đang chia tô vàng. Bấm "Phép khác" để gặp thương có chữ số 0 và phép chia có dư.
Lấy từ trái sang phải, đủ chữ số để chia được. Bấm "Bước tiếp" để chia từng bước.
Điều cần nhớ
- ✦Chia lần lượt từ trái sang phải, bắt đầu từ hàng nghìn.
- ✦Mỗi lượt làm ba việc: chia, nhân, trừ. Rồi hạ chữ số tiếp theo xuống.
- ✦Chữ số đầu bé hơn số chia thì lấy hai chữ số đầu để chia.
Có 6 369 cây giống chia đều cho 3 đội. Hỏi mỗi đội được bao nhiêu cây giống?
Hướng dẫn giải
Dạng bài
Chữ số đầu bé hơn số chia
- 1 Chữ số đầu bé hơn số chia ⇒ lấy hai chữ số đầu để chia.
- 2 Mỗi lượt: chia, nhân, trừ, rồi hạ chữ số tiếp theo.
- 3 Thương khi đó chỉ có ba chữ số.
⚠️ Bẫy hay gặp: Viết 0 vào thương cho chữ số 1 đầu tiên, ra 0319. Chữ số đầu chưa chia được thì không viết gì, lấy luôn hai chữ số để chia.
Sợi dây dài 1 276 cm được cắt thành 4 đoạn bằng nhau. Mỗi đoạn dài bao nhiêu xăng-ti-mét?
Hướng dẫn giải
2 0️⃣ Thương có chữ số 0
Kiến thức cần nhớ
- ✦Hạ xuống mà được số bé hơn số chia ⇒ viết 0 vào thương.
- ✦Viết 0 xong, hạ tiếp chữ số sau, ghép vào rồi chia tiếp.
- ✦Quên một chữ số 0 là sai cả thương. Thử lại bằng phép nhân để biết.
Kho có 8 024 kg muối, chia đều lên 4 xe. Hỏi mỗi xe chở bao nhiêu ki-lô-gam muối?
Hướng dẫn giải
Dạng bài
Viết 0 vào thương
- 1 Hạ chữ số xuống, được số bé hơn số chia.
- 2 Viết 0 vào thương. Số đó trừ 0 vẫn giữ nguyên.
- 3 Hạ tiếp chữ số sau, ghép vào rồi chia tiếp.
⚠️ Bẫy hay gặp: Bỏ qua lượt được số bé hơn số chia nên quên viết 0: 4 235 : 7 ra 65. Thử lại: 65 nhân 7 chỉ được 455, không phải 4 235, nên biết là sai.
Đội công nhân làm 4 235 m đường trong 7 ngày, mỗi ngày làm như nhau. Hỏi mỗi ngày đội làm được bao nhiêu mét đường?
Hướng dẫn giải
3 ✅ Chia có dư, thử lại
Kiến thức cần nhớ
- ✦Lượt cuối trừ ra số khác 0 ⇒ phép chia có dư. Số dư luôn bé hơn số chia.
- ✦Thử lại phép chia hết: thương × số chia = số bị chia.
- ✦Thử lại phép chia có dư: thương × số chia + số dư = số bị chia.
Dạng bài
Chia có dư và thử lại
- 1 Chia như thường tới chữ số cuối.
- 2 Lượt cuối còn thừa: đó là số dư, phải bé hơn số chia.
- 3 Thử lại: lấy thương nhân số chia, cộng số dư.
⚠️ Bẫy hay gặp: Ghi số dư bằng hoặc lớn hơn số chia, ví dụ chia cho 4 mà ghi dư 5. Dư 5 thì còn chia thêm được, thương vẫn thiếu. Số dư phải bé hơn số chia.
Có 2 345 cái bánh quy xếp vào các hộp, mỗi hộp 4 cái. Hỏi xếp được bao nhiêu hộp, còn thừa mấy cái?
Hướng dẫn giải
4 📝 Toán lời văn
Kiến thức cần nhớ
- ✦Chia đều thành mấy phần, hỏi một phần ⇒ phép chia.
- ✦Chia thành nhóm, mỗi nhóm mấy cái, hỏi được mấy nhóm ⇒ cũng là phép chia.
- ✦Có dư: đọc kĩ câu hỏi để biết có phải thêm 1 nhóm hay không.
Dạng bài
Có dư thì có thêm một nhóm không?
- 1 Làm phép chia, tìm thương và số dư.
- 2 Hỏi "cần ít nhất mấy" để chứa hết ⇒ thương thêm 1.
- 3 Hỏi "được nhiều nhất mấy" ⇒ giữ nguyên thương.
⚠️ Bẫy hay gặp: Trả lời 128 bao rồi dừng. Còn 6 kg chưa có bao đựng, nên phải thêm 1 bao. Nếu đề hỏi "đóng được nhiều nhất mấy bao đầy" thì không thêm 1.
Có 1 030 kg gạo đóng vào các bao, mỗi bao 8 kg. Hỏi cần ít nhất bao nhiêu bao để đóng hết số gạo?
Hướng dẫn giải