Bài 42: Phép trừ trong phạm vi 10 000
Đặt tính và tính phép trừ số có bốn chữ số, có nhớ; trừ nhẩm số tròn nghìn, tròn trăm; thử lại phép trừ bằng phép cộng.
Sơ đồ tư duy · bấm nhánh để xem
1 ➖ Đặt tính trừ
Đặt tính trừ từng bước
Bấm "Bước tiếp" để trừ từng hàng, từ hàng đơn vị. Để ý số 1 nhỏ hiện ra khi phải thêm 10, và +1 dưới số trừ.
Các hàng thẳng cột, hàng đơn vị thẳng hàng đơn vị. Bấm "Bước tiếp" để tính từ phải sang trái.
Điều cần nhớ
- ✦Viết số bị trừ ở trên, số trừ ở dưới, thẳng cột từng hàng.
- ✦Trừ lần lượt từ phải sang trái, bắt đầu từ hàng đơn vị.
- ✦Chữ số trên bé hơn chữ số dưới: thêm 10 vào chữ số trên rồi trừ, nhớ 1 cộng vào chữ số số trừ ở hàng bên trái.
Xưởng may làm được 5 876 cái áo, đã giao 2 451 cái. Hỏi xưởng còn lại bao nhiêu cái áo?
Hướng dẫn giải
Dạng bài
Đặt tính trừ có nhớ
- 1 Trừ từ hàng đơn vị. Chữ số trên bé hơn chữ số dưới thì thêm 10 vào chữ số trên rồi trừ.
- 2 Viết kết quả, nhớ 1.
- 3 Sang hàng bên trái: chữ số của số trừ thêm 1 đã nhớ, rồi mới trừ.
⚠️ Bẫy hay gặp: Lấy số lớn trừ số bé ở mỗi cột: hàng đơn vị làm 7 − 4 = 3. Phải lấy chữ số trên trừ chữ số dưới: 4 không trừ được 7 thì thêm 10 thành 14. Quên cộng nhớ vào số trừ cũng làm sai hàng bên trái.
Cửa hàng có 7 254 kg gạo, đã bán 2 837 kg. Hỏi cửa hàng còn lại bao nhiêu ki-lô-gam gạo?
Hướng dẫn giải
Dạng bài
Thử lại bằng phép cộng
- 1 Lấy hiệu cộng với số trừ.
- 2 Được đúng số bị trừ thì phép trừ đúng. Không được thì tính lại.
⚠️ Bẫy hay gặp: Lấy hiệu cộng với số bị trừ (3 276 + 6 030) nên không ra gì để so. Thử lại phép trừ là: hiệu + số trừ = số bị trừ.
Bình tính 6 030 − 2 754 = 3 276. Em thử lại xem Bình làm đúng không.
Hướng dẫn giải
2 🧠 Trừ nhẩm
Kiến thức cần nhớ
- ✦Số tròn nghìn: nhẩm theo nghìn. 8 nghìn bớt 3 nghìn còn 5 nghìn.
- ✦Số tròn trăm: nhẩm theo trăm. 57 trăm bớt 2 trăm còn 55 trăm.
- ✦Nhẩm xong có thể cộng nhẩm để thử lại.
Nhẩm theo nghìn, theo trăm
| Phép trừ | Em nhẩm | Kết quả |
|---|---|---|
| 9 000 − 4 000 | 9 nghìn − 4 nghìn = 5 nghìn | 5 000 |
| 10 000 − 7 000 | 10 nghìn − 7 nghìn = 3 nghìn | 3 000 |
| 4 800 − 500 | 48 trăm − 5 trăm = 43 trăm | 4 300 |
| 6 000 − 400 | 60 trăm − 4 trăm = 56 trăm | 5 600 |
Dạng bài
Trừ nhẩm số tròn nghìn, tròn trăm
- 1 Đọc hai số theo nghìn, hoặc theo trăm.
- 2 Trừ như trừ số nhỏ.
- 3 Viết lại thành số, rồi cộng nhẩm thử lại.
⚠️ Bẫy hay gặp: 7 000 − 300 ra 4 000 vì lấy 7 trừ 3 như cùng hàng. 300 chỉ là 3 trăm: 70 trăm − 3 trăm = 67 trăm, 6 700.
Siêu thị có 3 000 hộp sữa, đã bán 1 200 hộp. Hỏi siêu thị còn lại bao nhiêu hộp sữa?
Hướng dẫn giải
3 📝 Toán lời văn
Kiến thức cần nhớ
- ✦Hỏi còn lại, bớt đi, ít hơn ⇒ làm phép trừ.
- ✦Hỏi nhiều hơn bao nhiêu, ít hơn bao nhiêu ⇒ lấy số lớn trừ số bé.
- ✦Giải xong, thử lại bằng phép cộng cho chắc.
Dạng bài
Toán hai bước có phép trừ
- 1 Đọc đề: bị bớt mấy lần?
- 2 Trừ lần lượt từng lần bớt.
- 3 Hoặc cộng các lần bớt trước, rồi trừ một lần.
⚠️ Bẫy hay gặp: Chỉ trừ một lần (4 500 − 1 250) rồi dừng. Bồn bị dùng hai lần nên phải trừ cả hai lần dùng.
Bồn chứa 4 500 l nước. Buổi sáng dùng 1 250 l, buổi chiều dùng 1 370 l. Hỏi bồn còn bao nhiêu lít nước?
Hướng dẫn giải