Bài 22: Chia số có hai chữ số cho số có một chữ số
Đặt tính và chia số có hai chữ số cho số có một chữ số, từ hàng chục sang hàng đơn vị, chia hết và có dư; giải toán chia đều, chia nhóm.
Sơ đồ tư duy · bấm nhánh để xem
1 ➗ Đặt tính, chia từng hàng
Đặt tính chia từng bước
Bấm "Bước tiếp" để chia hàng chục trước, rồi hạ hàng đơn vị. Bấm "Phép khác" để thử phép có hạ số và phép có dư.
Lấy từ trái sang phải, đủ chữ số để chia được. Bấm "Bước tiếp" để chia từng bước.
Điều cần nhớ
- ✦Viết số bị chia bên trái, số chia bên phải, kẻ hai vạch. Thương viết dưới số chia.
- ✦Chia lần lượt từ trái sang phải: hàng chục trước, hàng đơn vị sau.
- ✦Mỗi lượt làm ba việc: chia, nhân, trừ.
Có 84 quyển vở chia đều cho 4 tổ. Hỏi mỗi tổ được bao nhiêu quyển vở?
Hướng dẫn giải
Dạng bài
Đặt tính chia từng hàng
- 1 Lấy chữ số hàng chục chia cho số chia. Viết kết quả vào thương.
- 2 Nhân ngược lại, viết dưới hàng chục rồi trừ.
- 3 Hạ chữ số hàng đơn vị xuống, chia tiếp như vậy.
⚠️ Bẫy hay gặp: Chia hàng đơn vị trước như khi nhân. Phép chia đặt tính làm từ trái sang phải: hàng chục trước.
Đặt tính rồi tính 68 : 2.
Hướng dẫn giải
2 ⬇️ Hạ số, chia có dư
Kiến thức cần nhớ
- ✦Hàng chục chia còn dư thì hạ chữ số hàng đơn vị xuống, viết cạnh số dư, được số mới để chia tiếp.
- ✦Lượt cuối trừ ra khác 0 thì đó là số dư. Số dư luôn bé hơn số chia.
- ✦Thử lại: lấy thương nhân số chia, rồi cộng số dư. Phải được số bị chia.
Hạ số và có dư
| Phép chia | Hàng chục | Hạ hàng đơn vị |
|---|---|---|
| 72 : 3 = 24 | 7 chia 3 được 2, viết 2; 2 nhân 3 bằng 6; 7 trừ 6 bằng 1 | Hạ 2, được 12. 12 chia 3 được 4, viết 4; 4 nhân 3 bằng 12; 12 trừ 12 bằng 0 |
| 87 : 4 = 21 (dư 3) | 8 chia 4 được 2, viết 2; 2 nhân 4 bằng 8; 8 trừ 8 bằng 0 | Hạ 7. 7 chia 4 được 1, viết 1; 1 nhân 4 bằng 4; 7 trừ 4 bằng 3 |
| 58 : 3 = 19 (dư 1) | 5 chia 3 được 1, viết 1; 1 nhân 3 bằng 3; 5 trừ 3 bằng 2 | Hạ 8, được 28. 28 chia 3 được 9, viết 9; 9 nhân 3 bằng 27; 28 trừ 27 bằng 1 |
Dạng bài
Chia có hạ số, có dư, rồi thử lại
- 1 Chia hàng chục. Còn dư thì giữ số dư đó.
- 2 Hạ chữ số hàng đơn vị cạnh số dư, được số mới. Chia số mới.
- 3 Thử lại bằng hai phép tính: thương nhân số chia, rồi cộng số dư.
⚠️ Bẫy hay gặp: Quên hạ chữ số hàng đơn vị xuống cạnh số dư 2, chỉ chia 8 : 3. Phải ghép thành 28 rồi mới chia.
Đặt tính rồi tính 58 : 3. Thử lại.
Hướng dẫn giải
3 📝 Toán lời văn
Kiến thức cần nhớ
- ✦Chia đều cho mấy phần, hỏi mỗi phần ⇒ phép chia.
- ✦Mỗi nhóm có mấy cái, hỏi được mấy nhóm ⇒ phép chia.
- ✦Phép chia có dư: số dư là phần còn thừa, không đủ một nhóm nữa.
Dạng bài
Giải toán bằng phép chia
- 1 Tìm số bị chia (tất cả có bao nhiêu) và số chia.
- 2 Đặt tính chia ra nháp.
- 3 Viết câu trả lời, phép tính có đơn vị trong ngoặc, rồi đáp số.
⚠️ Bẫy hay gặp: Thấy "mỗi hộp 5 cái" rồi làm phép nhân 75 × 5. Đã biết tất cả là 75 cái, hỏi số hộp thì phải chia.
Có 75 cái bút chì, xếp mỗi hộp 5 cái. Hỏi xếp được bao nhiêu hộp?
Hướng dẫn giải
Có 50 quả bóng bàn xếp vào các ống, mỗi ống 3 quả. Hỏi xếp được nhiều nhất mấy ống, còn thừa mấy quả?
Hướng dẫn giải