Bài 16: Góc, góc vuông, góc không vuông
Con chỉ được đỉnh, cạnh của góc; dùng ê-ke kiểm tra góc vuông, góc không vuông và tự vẽ góc vuông bằng ê-ke.
Sơ đồ tư duy · bấm nhánh để xem
1 📐 Góc: đỉnh và cạnh
Vẽ hai góc chung đỉnh O
Kéo ngón tay (hoặc bấm lần lượt) từ O sang A, rồi O sang B, rồi O sang C. Các đoạn thẳng đều chung một điểm O.
Điều cần nhớ
- ✦Hai đoạn thẳng chung một điểm tạo thành một góc. Điểm chung là đỉnh của góc.
- ✦Hai đoạn thẳng đó là hai cạnh của góc.
- ✦OA và OB tạo thành góc đỉnh O, cạnh OA, OB. OB và OC tạo thành một góc khác, cũng đỉnh O.
Dạng bài
Gọi tên một góc
- 1 Tìm điểm chung của hai cạnh: đó là đỉnh.
- 2 Đọc hai cạnh, mỗi cạnh bắt đầu bằng tên đỉnh.
- 3 Nói: "Góc đỉnh …, cạnh …, …".
⚠️ Bẫy hay gặp: Đọc "góc đỉnh P" vì P đứng đầu tên. Đỉnh là điểm chung của hai cạnh, ở đây là M, không phải P hay Q.
Hai đoạn thẳng MP và MQ chung điểm M. Đọc tên góc tạo bởi hai đoạn thẳng đó.
Hướng dẫn giải
Lúc 2 giờ, kim giờ và kim phút của đồng hồ tạo thành một góc. Đỉnh của góc nằm ở đâu?
Hướng dẫn giải
2 📏 Góc vuông, góc không vuông
Kiến thức cần nhớ
- ✦Ê-ke là thước hình tam giác, có một góc vuông.
- ✦Áp góc vuông của ê-ke vào góc cần kiểm tra: khít cả hai cạnh thì đó là góc vuông.
- ✦Có một cạnh không khít (hở ra hoặc lấn vào) thì đó là góc không vuông.
- ✦Góc vở, góc bảng, góc cửa sổ thường là góc vuông.
Dạng bài
Kiểm tra góc vuông bằng ê-ke
- 1 Đặt đỉnh góc vuông của ê-ke trùng đỉnh của góc.
- 2 Cho một cạnh ê-ke nằm khít một cạnh của góc.
- 3 Nhìn cạnh còn lại: khít cạnh ê-ke là góc vuông; hở hoặc lấn là góc không vuông.
⚠️ Bẫy hay gặp: Chỉ nhìn bằng mắt rồi đoán "trông vuông vuông". Phải áp ê-ke mới chắc; có góc trông gần vuông nhưng cạnh thứ hai hở một chút.
Em áp ê-ke vào góc quyển vở. Đỉnh trùng nhau, hai mép vở nằm khít hai cạnh ê-ke. Góc quyển vở là góc gì?
Hướng dẫn giải
Lúc 3 giờ, hai kim đồng hồ tạo thành góc vuông. Lúc 1 giờ, hai kim tạo thành góc gì?
Hướng dẫn giải
3 ✏️ Vẽ góc vuông bằng ê-ke
Kiến thức cần nhớ
- ✦Muốn vẽ góc vuông, dựa vào góc vuông của ê-ke.
- ✦Đỉnh góc vuông của ê-ke đặt trùng đỉnh của góc cần vẽ.
- ✦Vẽ xong, đánh dấu góc vuông bằng một ô vuông nhỏ ở đỉnh.
Dạng bài
Vẽ góc vuông đỉnh O, cạnh OA
- 1 Đặt ê-ke sao cho đỉnh góc vuông trùng O và một cạnh ê-ke khít cạnh OA.
- 2 Dùng bút chì kẻ theo cạnh còn lại của ê-ke, được đoạn OB.
- 3 Nhấc ê-ke ra: được góc vuông đỉnh O, cạnh OA, OB.
⚠️ Bẫy hay gặp: Đặt đỉnh ê-ke ở N chứ không ở M, hoặc đặt góc nhỏ của ê-ke vào đỉnh. Phải dùng góc vuông của ê-ke và đặt nó đúng ở đỉnh M.
Cho đoạn thẳng MN. Vẽ góc vuông đỉnh M, một cạnh là MN.
Hướng dẫn giải
Trên giấy kẻ ô vuông, đoạn OA đi dọc theo một đường kẻ ngang. Không có ê-ke, em vẽ góc vuông đỉnh O thế nào?
Hướng dẫn giải