Khối đại đoàn kết dân tộc trong lịch sử Việt Nam
Nêu được sự hình thành khối đại đoàn kết dân tộc từ thời dựng nước đến nay, vai trò của nó trong dựng nước, giữ nước và xây dựng, bảo vệ Tổ quốc hiện nay, quan điểm nhất quán và nội dung cơ bản của chính sách dân tộc của Đảng và Nhà nước.
Ứng với SGK Lịch sử 10 (bộ thống nhất): Bài 13
⚡ Nhớ nhanh
- 1Hình thành sớm: từ thời Văn Lang – Âu Lạc, do yêu cầu liên kết để trị thuỷ, làm thuỷ lợi và tập hợp lực lượng chống ngoại xâm. Truyền thuyết Con Rồng cháu Tiên phản ánh ý thức về nguồn gốc chung.
- 2Qua thử thách: hơn 1 000 năm chống sự thống trị, đồng hoá của phong kiến phương Bắc; kháng chiến chống Nam Hán (938), Tống (1075 – 1077), Mông – Nguyên (1258, 1285, 1287 – 1288), khởi nghĩa Lam Sơn (1418 – 1427) — một nguyên nhân thắng lợi quan trọng là sức mạnh của khối đại đoàn kết.
- 3Từ khi có Đảng (1930): khối đại đoàn kết được củng cố, mở rộng, lên tầm cao mới; thể hiện tập trung trong Mặt trận Dân tộc thống nhất Việt Nam (ngày 18 tháng 11 năm 1930, tên gọi Hội Phản đế Đồng minh), nay là Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.
- 4Hiện nay: là nền tảng vững chắc cho xây dựng và bảo vệ Tổ quốc — huy động sức mạnh phát triển kinh tế, văn hoá, giữ ổn định xã hội, bảo đảm quốc phòng – an ninh, toàn vẹn lãnh thổ, chủ quyền; ứng phó thiên tai, dịch bệnh.
- 5Chính sách dân tộc: ba nguyên tắc nhất quán Đoàn kết · Bình đẳng · Tương trợ cùng phát triển; nội dung toàn diện trên bốn lĩnh vực: kinh tế, văn hoá, xã hội, quốc phòng – an ninh.
👀 Nhìn là hiểu
Các chấm màu (ẩn dụ cho các cộng đồng, không phải số liệu) lần lượt nhập thành một khối qua bốn chặng: dựng nước, chống ngoại xâm (mỗi lần mũi tên đỏ áp tới đều bị đẩy lùi), thế kỉ XX, hôm nay. Chạm vào hình để dừng. Thẻ "Tự chơi": kéo 9 nội dung vào 4 ô chính sách dân tộc — kinh tế · văn hoá · xã hội · quốc phòng – an ninh. Có một thẻ không thuộc ô nào!
Từ thời Văn Lang – Âu Lạc, trị thuỷ và làm thuỷ lợi đòi hỏi phải liên kết.
1 🌱 Sự hình thành và phát triển khối đại đoàn kết dân tộc
Cần nhớ
- ✦Từ thời dựng nước Văn Lang – Âu Lạc, xuất phát từ yêu cầu liên kết để trị thuỷ, làm thuỷ lợi phục vụ sản xuất nông nghiệp và tập hợp lực lượng đấu tranh chống giặc ngoại xâm, khối đại đoàn kết dân tộc đã sớm được hình thành. Truyền thuyết Con Rồng cháu Tiên (cùng chung một cha mẹ, chung một giống nòi) là minh chứng về khối đại đoàn kết từ thuở bình minh lịch sử.
- ✦Khối đại đoàn kết ngày càng được củng cố qua cuộc đấu tranh bền bỉ hơn 1 000 năm chống sự thống trị, đồng hoá của các triều đại phong kiến phương Bắc, giành lại độc lập dân tộc.
- ✦Thời kì phong kiến tự chủ: các vương triều quan tâm xây dựng khối đoàn kết giữa người Kinh với các dân tộc thiểu số bằng nhiều chính sách, biện pháp cụ thể, đáng chú ý là phong chức tước, gả công chúa cho thủ lĩnh dân tộc thiểu số ở vùng biên giới (tư liệu SGK: năm 1144 gả công chúa Thiều Dung cho Dương Tự Minh, thủ lĩnh người Tày ở Thái Nguyên). Khi cần thiết, chính quyền trung ương cũng dùng biện pháp cứng rắn để ngăn chặn cát cứ, giữ thống nhất quốc gia, toàn vẹn lãnh thổ.
- ✦Từ khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời (1930), khối đại đoàn kết ngày càng được củng cố, mở rộng, phát triển, trở thành một trong những nhân tố quan trọng quyết định thắng lợi của sự nghiệp giải phóng dân tộc và xây dựng, phát triển, bảo vệ Tổ quốc.
- ✦Khối đại đoàn kết được thể hiện tập trung trong Mặt trận Dân tộc thống nhất Việt Nam, thành lập ngày 18 tháng 11 năm 1930 với tên gọi Hội Phản đế Đồng minh, nay là Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Ngày 26 tháng 3 năm 1986, Ban Bí thư Trung ương Đảng quyết định lấy ngày 18 tháng 11 hằng năm làm ngày kỉ niệm thành lập Mặt trận và là Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc.
Khối đại đoàn kết qua các thời kì
| Thời kì | Cơ sở, biểu hiện | Kết quả, ý nghĩa |
|---|---|---|
| Dựng nước (Văn Lang – Âu Lạc) | Liên kết trị thuỷ, thuỷ lợi; tập hợp lực lượng chống ngoại xâm | Khối đại đoàn kết sớm hình thành |
| Hơn 1 000 năm chống Bắc thuộc; phong kiến tự chủ | Đấu tranh bền bỉ chống thống trị, đồng hoá; vương triều phong chức tước, gả công chúa cho thủ lĩnh dân tộc thiểu số vùng biên giới | Giành lại độc lập; khối đoàn kết giữa Kinh và các dân tộc thiểu số được xây dựng |
| Thế kỉ XX (từ 1930) | Dưới sự lãnh đạo của Đảng; Mặt trận Dân tộc thống nhất Việt Nam (ngày 18 tháng 11 năm 1930) | Lên tầm cao mới, góp phần giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước |
| Hiện nay | Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc | Nền tảng xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa |
⚠️ Bẫy hay gặp
- ✦"Truyền thuyết Con Rồng cháu Tiên là sự kiện lịch sử có thật" — sai. Đó là nhận thức lịch sử được diễn đạt bằng hình tượng: không phải sự kiện có thật, nhưng phản ánh ý thức về nguồn gốc chung đã hình thành rất sớm (phân biệt hiện thực lịch sử với nhận thức lịch sử ở bài 1).
- ✦"Khối đại đoàn kết chỉ hình thành từ khi có Đảng" — sai. Đã sớm hình thành từ thời dựng nước; từ khi có Đảng thì được củng cố, mở rộng và lên tầm cao mới.
2 🛡️ Vai trò trong dựng nước và giữ nước
Cần nhớ
- ✦Trong suốt tiến trình lịch sử, khối đại đoàn kết dân tộc luôn giữ vai trò đặc biệt quan trọng, là nguồn sức mạnh quyết định trong sự nghiệp dựng nước và giữ nước.
- ✦Dựng nước: có vai trò đặc biệt quan trọng trong quá trình hình thành nhà nước đầu tiên ở Việt Nam — Nhà nước Văn Lang của các Vua Hùng — và trong quá trình phát triển của nhà nước đó qua nhiều thế kỉ.
- ✦Giữ nước: là một trong những nhân tố quyết định thành công của cuộc kháng chiến chống quân Tần xâm lược dưới sự lãnh đạo của Thục Phán – An Dương Vương (cuối thế kỉ III – đầu thế kỉ II TCN), dẫn đến sự hình thành Nhà nước Âu Lạc. Từ đó về sau, mỗi khi có giặc ngoại xâm, đó là một trong những nhân tố quyết định thắng lợi của các cuộc đấu tranh bảo vệ hoặc giành lại độc lập dân tộc.
- ✦Tư liệu SGK về khởi nghĩa Hai Bà Trưng: khi Hai Bà Trưng "đánh hạ quận Giao Chỉ" thì người Man Lý ở Cửu Chân, Nhật Nam, Hợp Phố đều hưởng ứng, nhân dân nhiều quận, huyện nhất tề nổi dậy.
- ✦Các cuộc kháng chiến tiêu biểu (tổng kết: một trong những nguyên nhân thắng lợi quan trọng là sức mạnh của khối đại đoàn kết): chống Nam Hán (938), chống Tống (1075 – 1077), chống Mông – Nguyên (1258, 1285, 1287 – 1288), khởi nghĩa Lam Sơn chống Minh (1418 – 1427).
- ✦Thế kỉ XX: trong cuộc đấu tranh chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, dưới sự lãnh đạo của Đảng, khối đại đoàn kết dân tộc được phát triển lên một tầm cao mới, góp phần giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước. Chủ tịch Hồ Chí Minh nhấn mạnh: lực lượng đoàn kết đã giúp Cách mạng tháng Tám thành công, giúp kháng chiến thắng lợi (tóm lược tư liệu SGK).
Các cuộc đấu tranh chống ngoại xâm trong SGK
| Thời gian | Cuộc đấu tranh | Đối tượng |
|---|---|---|
| Cuối thế kỉ III – đầu thế kỉ II TCN | Kháng chiến dưới sự lãnh đạo của Thục Phán – An Dương Vương, hình thành Nhà nước Âu Lạc | Quân Tần |
| 938 | Kháng chiến | Quân Nam Hán |
| 1075 – 1077 | Kháng chiến | Quân Tống |
| 1258, 1285, 1287 – 1288 | Ba lần kháng chiến | Quân Mông – Nguyên |
| 1418 – 1427 | Khởi nghĩa Lam Sơn | Quân Minh |
⚠️ Bẫy hay gặp
- ✦Đảo thứ tự các cuộc kháng chiến: Nam Hán (938) → Tống (1075 – 1077) → Mông – Nguyên (thế kỉ XIII) → Minh (1418 – 1427). Quân Tần là cuộc kháng chiến sớm nhất (cuối thế kỉ III – đầu thế kỉ II TCN), dẫn tới Nhà nước Âu Lạc.
- ✦Khối đại đoàn kết là một trong những nguyên nhân quan trọng, không phải nguyên nhân duy nhất: đề hay đổi thành "nguyên nhân duy nhất".
3 🏗️ Vai trò trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay
Cần nhớ
- ✦Khối đại đoàn kết dân tộc tạo nền tảng vững chắc cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa; là cơ sở huy động sức mạnh toàn quốc gia, dân tộc trong phát triển kinh tế, văn hoá, giữ vững ổn định xã hội; đồng thời bảo đảm quốc phòng – an ninh, bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ và chủ quyền quốc gia.
- ✦Là cơ sở quan trọng đưa Việt Nam vượt qua khó khăn, khủng hoảng trong khoảng 10 năm sau ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, thực hiện công cuộc Đổi mới, từng bước thoát khỏi thế bị bao vây, cấm vận, phát triển kinh tế, vươn lên thành quốc gia có thu nhập ở mức trung bình cao như hiện nay.
- ✦Tư liệu SGK (Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng): đại đoàn kết toàn dân tộc là đường lối chiến lược của cách mạng Việt Nam, là động lực và nguồn lực to lớn trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
- ✦Là cơ sở quan trọng cho thắng lợi của hai cuộc đấu tranh bảo vệ biên giới phía Tây Nam (1978) và biên giới phía Bắc (1979); hoàn thành quá trình đàm phán cắm mốc biên giới đất liền với Trung Quốc; về cơ bản hoàn thành đàm phán cắm mốc biên giới đất liền với Cam-pu-chia; bảo vệ chủ quyền, lãnh hải, quyền chủ quyền, quyền tài phán và các lợi ích cơ bản của Việt Nam trên Biển Đông.
- ✦Đoàn kết giữa các dân tộc — cơ sở của khối đại đoàn kết dân tộc — là truyền thống tốt đẹp được phát huy cao độ khi có thiên tai, dịch bệnh (ví dụ SGK: nhân dân các dân tộc chung tay ủng hộ các tỉnh miền Trung bị thiệt hại sau cơn bão số 9 năm 2020).
Tập hợp lực lượng toàn dân chống ngoại xâm: Văn Lang – Âu Lạc, Nam Hán, Tống, Mông – Nguyên, Lam Sơn, chống Pháp, chống Mỹ.
Huy động sức mạnh phát triển kinh tế, văn hoá; giữ ổn định xã hội; bảo đảm quốc phòng – an ninh, bảo vệ chủ quyền, biên giới, biển đảo; ứng phó thiên tai, dịch bệnh.
⚠️ Bẫy hay gặp
- ✦"Khối đại đoàn kết dân tộc chỉ cần thiết trong thời chiến" — sai. Thời bình nó là cơ sở huy động nguồn lực phát triển, giữ ổn định xã hội và bảo vệ chủ quyền biên giới, biển đảo (phần lớn tuyến biên giới đất liền là địa bàn cư trú của đồng bào các dân tộc thiểu số).
- ✦Đảo năm của hai cuộc bảo vệ biên giới: Tây Nam — 1978, phía Bắc — 1979 (không phải ngược lại).
4 🤝 Quan điểm nhất quán về chính sách dân tộc
Cần nhớ
- ✦Từ khi ra đời đến nay, Đảng Cộng sản Việt Nam luôn quan tâm xây dựng, phát triển khối đại đoàn kết dân tộc với ba nguyên tắc nhất quán: Đoàn kết, Bình đẳng, Tương trợ cùng phát triển.
- ✦Ba nguyên tắc này được từng bước phát triển, khẳng định trên tất cả các văn kiện quan trọng của Đảng và Nhà nước; được quán triệt trong toàn Đảng, toàn quân, toàn dân và được cụ thể hoá trong các chương trình hành động, chính sách của Nhà nước qua các thời kì.
- ✦Hiến pháp năm 1946 khẳng định: "Đoàn kết toàn dân không phân biệt giống nòi, gái, trai, giai cấp, tôn giáo".
- ✦Điều 5, Hiến pháp năm 2013: Việt Nam là quốc gia thống nhất của các dân tộc cùng sinh sống trên đất nước Việt Nam; các dân tộc bình đẳng, đoàn kết, tôn trọng và giúp nhau cùng phát triển; nghiêm cấm mọi hành vi kì thị, chia rẽ dân tộc.
⚠️ Bẫy hay gặp
- ✦"Đoàn kết nghĩa là mọi dân tộc phải giống nhau về phong tục, tiếng nói" — sai. Nguyên tắc là bình đẳng và tôn trọng sự khác biệt; Nhà nước còn chủ trương gìn giữ bản sắc văn hoá của các dân tộc.
- ✦Cả ba nguyên tắc: Đoàn kết, Bình đẳng, Tương trợ cùng phát triển — đề hay thay "Tương trợ cùng phát triển" bằng cụm lạ ("Độc lập", "Tự trị"…).
Dạng bài
Làm câu đúng/sai có điều luật hoặc tư liệu (Phần II)
- 1 Đọc tư liệu trước, gạch các cụm từ then chốt: chủ thể, hành vi được phép hay bị cấm, quan hệ giữa các bên.
- 2 Mỗi ý a) – d) xếp vào một trong ba loại: có chữ trong tư liệu · cần kiến thức bài học · suy luận / đánh giá.
- 3 Ý "có chữ trong tư liệu": đối chiếu từng chữ — đề hay đổi một từ (bình đẳng thành "khác nhau tuỳ số dân", đoàn kết thành "tách riêng").
- 4 Ý "suy luận": loại câu tuyệt đối ("chỉ", "hoàn toàn", "duy nhất") nếu tư liệu và bài học không đủ chứng minh.
⚠️ Bẫy hay gặp: Thấy nội dung "nghe có vẻ hợp lí" (dân tộc đông thì được nhiều hơn) là chọn Đúng mà không đối chiếu từng chữ với tư liệu.
Tư liệu: Điều 5 Hiến pháp năm 2013 viết các dân tộc "bình đẳng, đoàn kết, tôn trọng và giúp nhau cùng phát triển". Ý: "Theo tư liệu, các dân tộc có quyền lợi khác nhau tuỳ theo số dân." Đúng hay sai?
Hướng dẫn giải
5 📋 Nội dung cơ bản của chính sách dân tộc
Cần nhớ
- ✦Với quan điểm nhất quán, Đảng và Nhà nước đề ra nhiều chủ trương, chính sách phù hợp với từng thời kì, từng vùng miền, từng địa phương, từng dân tộc nhằm gìn giữ, phát huy, phát triển khối đại đoàn kết dân tộc.
- ✦Điểm nổi bật nhất: tính toàn diện, trên tất cả các lĩnh vực kinh tế, văn hoá, xã hội, quốc phòng – an ninh.
- ✦Các chương trình, dự án phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội đã phát huy hiệu quả, làm thay đổi diện mạo kinh tế, văn hoá, xã hội các địa phương miền núi, hải đảo, góp phần củng cố, giữ vững biên giới, toàn vẹn lãnh thổ quốc gia (ví dụ trong SGK: Ngày hội Văn hoá, Thể thao và Du lịch các dân tộc vùng Đông Bắc năm 2024; đồng bào Sán Chay thu hái chè ở Thái Nguyên; Trường Phổ thông Dân tộc nội trú ở Vĩnh Long).
Bốn lĩnh vực của chính sách dân tộc
| Lĩnh vực | Nội dung cơ bản |
|---|---|
| Kinh tế | Phát triển kinh tế miền núi, vùng dân tộc thiểu số để phát huy tiềm năng, thế mạnh của các dân tộc; từng bước khắc phục chênh lệch giữa các vùng, các dân tộc |
| Văn hoá | Xây dựng nền văn hoá Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; bao gồm các giá trị và bản sắc văn hoá của 54 dân tộc |
| Xã hội | Thực hiện chính sách xã hội trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số, xuất phát từ đường lối chung và đặc điểm riêng (trình độ phát triển, tổ chức và kết cấu xã hội, tập quán, truyền thống của các dân tộc) |
| Quốc phòng – an ninh | Củng cố các địa bàn chiến lược; giải quyết tốt vấn đề đoàn kết dân tộc và quan hệ dân tộc trong mối liên hệ tộc người, giữa các tộc người và liên quốc gia trong xu thế toàn cầu hoá |
⚠️ Bẫy hay gặp
- ✦"Chính sách dân tộc chỉ là hỗ trợ tiền cho vùng khó khăn" — sai. Chính sách toàn diện trên bốn lĩnh vực; mục tiêu là tạo điều kiện để các dân tộc tự vươn lên (hạ tầng, giáo dục, y tế, bảo tồn văn hoá…), không chỉ trợ cấp.
- ✦Nhầm nội dung giữa các lĩnh vực: "củng cố địa bàn chiến lược" thuộc quốc phòng – an ninh; "khắc phục chênh lệch giữa các vùng" thuộc kinh tế; "bản sắc của 54 dân tộc" thuộc văn hoá.
✏️ Luyện tập
Làm xong mỗi nhóm bấm Kiểm tra. Câu sai có lời giải ngắn và nút quay lại phần kiến thức.
Hình thành khối đại đoàn kết
- 1Nhận biết
Khối đại đoàn kết dân tộc ở Việt Nam đã sớm được hình thành từ thời
- 2Thông hiểu
Khối đại đoàn kết dân tộc sớm hình thành xuất phát từ yêu cầu nào?
- 3Thông hiểu
Việc các vương triều phong chức tước, gả công chúa cho thủ lĩnh dân tộc thiểu số ở vùng biên giới nhằm mục đích chủ yếu là
- 4Nhận biết Hội Phản đế Đồng minh — tên gọi đầu tiên của Mặt trận Dân tộc thống nhất Việt Nam, nay là Mặt trận Tổ quốc Việt Nam — thành lập năm .
Vai trò dựng nước, giữ nước
- 1Nhận biết
Nhà nước đầu tiên ở Việt Nam, do các Vua Hùng đứng đầu, là
- 2Thông hiểu
Tư liệu SGK nêu: khi Hai Bà Trưng "đánh hạ quận Giao Chỉ" thì người Man Lý ở Cửu Chân, Nhật Nam, Hợp Phố đều hưởng ứng. Điều đó cho thấy
- 3Thông hiểu
Bấm lần lượt các cuộc đấu tranh chống ngoại xâm theo đúng trình tự thời gian:
Thứ tự của em: — bấm lần lượt —
- 4Vận dụng
Điểm chung trong thắng lợi của các cuộc kháng chiến chống Nam Hán, Tống, Mông – Nguyên và khởi nghĩa Lam Sơn là
Vai trò hiện nay
- 1Nhận biết
Hiện nay, khối đại đoàn kết dân tộc có vai trò
- 2Thông hiểu
Khối đại đoàn kết dân tộc là cơ sở quan trọng đưa Việt Nam vượt qua khó khăn, khủng hoảng trong khoảng thời gian nào?
- 3Thông hiểu
Khối đại đoàn kết dân tộc là cơ sở quan trọng cho thắng lợi của hai cuộc đấu tranh bảo vệ biên giới
- 4Vận dụng
Việc nhân dân các dân tộc chung tay ủng hộ các tỉnh miền Trung bị thiệt hại sau cơn bão số 9 (2020) là biểu hiện của
Quan điểm chính sách dân tộc
- 1Nhận biết
Ba nguyên tắc nhất quán trong chính sách dân tộc của Đảng và Nhà nước là
- 2Thông hiểu
Điều 5 Hiến pháp năm 2013 khẳng định điều gì về các dân tộc ở Việt Nam?
- 3Thông hiểu
Bấm lần lượt các sự kiện theo đúng trình tự thời gian:
Thứ tự của em: — bấm lần lượt —
- 4Vận dụng
Nhận định nào đúng về chính sách dân tộc hiện nay?
Nội dung chính sách dân tộc
- 1Nhận biết
Điểm nổi bật nhất trong chính sách dân tộc của Nhà nước Việt Nam hiện nay là
- 2Thông hiểu
Nội dung nào thuộc chính sách dân tộc về kinh tế?
- 3Thông hiểu
Nội dung nào thuộc chính sách dân tộc về quốc phòng – an ninh?
- 4Nhận biết Chính sách dân tộc về văn hoá bao gồm các giá trị và bản sắc văn hoá của dân tộc.
🏆 Luyện theo dạng đề tốt nghiệp
Đề Lịch sử có 2 phần: 24 câu 4 lựa chọn và 4 câu đúng/sai (mỗi câu 4 ý, thường kèm một đoạn tư liệu), không có câu trả lời ngắn. Dưới đây là đủ 2 dạng, chỉ dùng kiến thức của bài này.
Phần I · Trắc nghiệm 4 lựa chọn
- 1Thông hiểu
Khối đại đoàn kết dân tộc được thể hiện tập trung trong tổ chức nào, thành lập ngày 18 tháng 11 năm 1930 với tên gọi ban đầu là Hội Phản đế Đồng minh?
- 2Vận dụng
Nhận xét nào đúng về quá trình hình thành và phát triển khối đại đoàn kết dân tộc Việt Nam?
- 3Thông hiểu
Truyền thuyết Con Rồng cháu Tiên có ý nghĩa gì đối với khối đại đoàn kết dân tộc?
- 4Vận dụng
Quan điểm "Đại đoàn kết toàn dân tộc là đường lối chiến lược của cách mạng Việt Nam, là động lực và nguồn lực to lớn trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc" được nêu trong văn kiện nào mà SGK dẫn?
Phần II · Đúng / sai (có tư liệu)
- 1Thông hiểu
Tư liệu (Điều 5, Hiến pháp nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 2013): «Nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam là quốc gia thống nhất của các dân tộc cùng sinh sống trên đất nước Việt Nam. Các dân tộc bình đẳng, đoàn kết, tôn trọng và giúp nhau cùng phát triển; nghiêm cấm mọi hành vi kì thị, chia rẽ dân tộc.»
a)Tư liệu khẳng định Việt Nam là quốc gia thống nhất của các dân tộc cùng sinh sống trên đất nước Việt Nam.
b)Theo tư liệu, các dân tộc có quyền lợi khác nhau tuỳ theo số dân.
c)Tư liệu nghiêm cấm mọi hành vi kì thị, chia rẽ dân tộc.
d)Tư liệu chỉ nói tới đoàn kết, không nói tới việc các dân tộc giúp nhau cùng phát triển.
- 2Vận dụng
Tư liệu (tóm lược): Khối đại đoàn kết dân tộc là cơ sở huy động sức mạnh toàn dân trong phát triển kinh tế, văn hoá, giữ ổn định xã hội; đồng thời bảo đảm quốc phòng – an ninh, bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ và chủ quyền quốc gia. Khi có thiên tai, dịch bệnh, đoàn kết giữa các dân tộc được phát huy cao độ. Nhờ đó đất nước vượt qua khó khăn sau ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước và thực hiện công cuộc Đổi mới.
a)Khối đại đoàn kết dân tộc chỉ có vai trò khi đất nước có chiến tranh.
b)Khối đại đoàn kết góp phần bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ và chủ quyền quốc gia.
c)Tư liệu cho thấy đoàn kết giữa các dân tộc được phát huy cao độ khi có thiên tai, dịch bệnh.
d)Theo tư liệu, thành tựu thời kì Đổi mới hoàn toàn nhờ viện trợ nước ngoài, không liên quan đến khối đại đoàn kết.
🎯 Bài này vào đề tốt nghiệp ở đâu?
- •Phần I thường hỏi: khối đại đoàn kết hình thành từ thời nào và vì sao, các cuộc kháng chiến tiêu biểu theo thứ tự, vai trò hiện nay (kinh tế, văn hoá, ổn định xã hội, quốc phòng – an ninh), ba nguyên tắc chính sách dân tộc, nội dung thuộc từng lĩnh vực.
- •Phần II hay cho điều luật hoặc đoạn tư liệu (Điều 5 Hiến pháp 2013, Hiến pháp 1946, lời Hồ Chí Minh) rồi hỏi 4 ý; ý dễ mất điểm là đổi "bình đẳng" thành "khác nhau", câu tuyệt đối ("chỉ", "hoàn toàn"), đảo hai năm 1978 – 1979.
- •Bài này nối với bài 11 – 12 (cộng đồng 54 dân tộc, đời sống vật chất – tinh thần), bài 10 (các cuộc kháng chiến thời Đại Việt), Sử 12 (Hồ Chí Minh, Đổi mới, đấu tranh bảo vệ chủ quyền biển đảo); đề kiểm tra lớp 10 theo dạng đề tốt nghiệp.