Hydrogen halide. Muối halide
Giải thích nhiệt độ sôi bất thường của HF và xu hướng tính acid HF < HCl < HBr < HI, viết phản ứng của hydrochloric acid, nhận ra tính khử tăng dần của ion halide, nhận biết ion halide bằng AgNO₃, rồi ôn cả chương 7: nhóm halogen.
Ứng với SGK Hoá học 10 (bộ thống nhất): Bài 22
⚡ Nhớ nhanh
- 1Hydrogen halide HX (HF, HCl, HBr, HI) là chất khí, phân tử phân cực, tan rất nhiều trong nước tạo hydrohalic acid (hydrofluoric, hydrochloric, hydrobromic, hydroiodic acid). t° sôi HCl < HBr < HI theo khối lượng; HF sôi cao bất thường (khoảng 20 °C) vì có liên kết hydrogen.
- 2Tính acid tăng HF ≪ HCl < HBr < HI (liên kết H–X kém bền dần: 565 ⇒ 297 kJ/mol); HF là acid yếu, ăn mòn thuỷ tinh: SiO₂ + 4HF → SiF₄ + 2H₂O. HCl là acid mạnh: Fe + 2HCl → FeCl₂ + H₂↑ (Fe chỉ lên +2).
- 3Tính khử của ion halide tăng F⁻ < Cl⁻ < Br⁻ < I⁻: NaCl rắn + H₂SO₄ đặc chỉ cho HCl; NaBr, NaI cho Br₂, I₂ (ion bị oxi hoá); HCl đặc khử được MnO₂, KMnO₄ thành Cl₂.
- 4Nhận biết halide bằng AgNO₃: Ag⁺ + Cl⁻ → AgCl↓ trắng, AgBr vàng nhạt, AgI vàng; AgF tan ⇒ F⁻ không kết tủa.
- 5Ôn chương 7: đơn chất oxi hoá giảm F₂ > Cl₂ > Br₂ > I₂, ion khử tăng F⁻ < Cl⁻ < Br⁻ < I⁻, acid HX tăng HF < HCl < HBr < HI — ba dãy cùng một chiều đọc từ trên xuống.
- 6Bẫy: "HF là acid mạnh nhất vì F âm điện nhất" (HF yếu nhất); dùng BaCl₂ nhận Cl⁻ (BaCl₂ đã chứa Cl⁻); cho AgNO₃ nhận được cả bốn ion halide (AgF tan).
👀 Nhìn là hiểu
Xem 4 cảnh: nhỏ AgNO₃ vào NaF (vẫn trong) và NaCl (kết tủa trắng), vào NaBr (vàng nhạt) và NaI (vàng), so màu bốn ống, rồi bốn ống mất nhãn; sau đó tự kéo thẻ "AgNO₃" vào từng ống A – D để thử và kéo tên muối NaF, NaCl, NaBr, NaI vào ống đã nhận ra.
Nhỏ dung dịch AgNO₃ vào hai ống NaF và NaCl.
NaCl + AgNO₃ → AgCl↓ + NaNO₃
1 💨 Hydrogen halide: cấu tạo và tính chất vật lí
Cần nhớ
- ✦Phân tử H–X có một liên kết cộng hoá trị phân cực (X âm điện hơn H). Từ HF đến HI: bán kính X tăng ⇒ liên kết H–X dài hơn, kém bền dần (Eb 565, 431, 364, 297 kJ/mol).
- ✦Ở điều kiện thường HX là chất khí, không màu, tan rất nhiều trong nước. Khí HCl tan mạnh đến mức trong thí nghiệm "vòi phun", nước bị hút phun lên thành tia vào bình chứa HCl.
- ✦Nhiệt độ sôi: HCl (−85 °C) < HBr (−67 °C) < HI (−35 °C) theo khối lượng phân tử (van der Waals mạnh dần). HF (khoảng 20 °C) sôi cao bất thường vì giữa các phân tử HF có liên kết hydrogen F–H···F.
- ✦Dung dịch của HX trong nước gọi là hydrohalic acid: hydrofluoric acid (HF), hydrochloric acid (HCl), hydrobromic acid (HBr), hydroiodic acid (HI). HCl đặc nhất khoảng 37 %, "bốc khói" trong không khí ẩm.
Bốn hydrogen halide
| HF | HCl | HBr | HI | |
|---|---|---|---|---|
| Khối lượng phân tử | 20 | 36,5 | 81 | 128 |
| t° sôi (°C) | ≈ 20 | −85 | −67 | −35 |
| Liên kết hydrogen | có | không | không | không |
| Eb(H–X) (kJ/mol) | 565 | 431 | 364 | 297 |
| Tính acid trong nước | yếu | mạnh | mạnh hơn | mạnh nhất |
2 🧪 Hydrohalic acid: tính acid
Cần nhớ
- ✦Tính acid tăng dần: HF ≪ HCl < HBr < HI. Liên kết H–X càng kém bền thì càng dễ tách H⁺. HF là acid yếu (phân li một phần), ba acid còn lại là acid mạnh.
- ✦Hydrochloric acid có đủ tính chất của acid mạnh: làm quỳ tím hoá đỏ; tác dụng với kim loại đứng trước H ra muối và H₂ (Fe + 2HCl → FeCl₂ + H₂↑, Fe chỉ lên +2; Cu, Ag không tan); với base (HCl + NaOH → NaCl + H₂O); oxide base (CuO + 2HCl → CuCl₂ + H₂O); muối (CaCO₃ + 2HCl → CaCl₂ + CO₂↑ + H₂O; AgNO₃ + HCl → AgCl↓ + HNO₃).
- ✦HF ăn mòn thuỷ tinh: SiO₂ + 4HF → SiF₄ + 2H₂O ⇒ dùng khắc chữ, hoa văn lên kính; dung dịch HF đựng trong bình nhựa. HF rất độc, thấm qua da gây tổn thương sâu: chỉ dùng trong phòng thí nghiệm, nhà máy, có người hướng dẫn.
- ✦Nồng độ mol của dung dịch acid đặc tính từ C% và D: CM = 10 · D · C%/M (D tính bằng g/mL).
Dạng bài
Kim loại tác dụng với hydrochloric acid
- 1 Đổi ra mol khí: nH₂ = V/24,79.
- 2 Bảo toàn H: nHCl phản ứng = 2 · nH₂; mỗi mol H₂ đi kèm 2 mol Cl⁻ vào muối.
- 3 Khối lượng muối = m kim loại + 71 · nH₂.
- 4 Cần thành phần thì lập hệ: khối lượng kim loại và bảo toàn electron (Fe chỉ nhường 2e).
- 5 Kiểm tra: tính lại khối lượng từng muối rồi cộng.
⚠️ Bẫy hay gặp: Cho Fe + HCl ra FeCl₃: hệ thành 2x + 3y = 0,4 ⇒ số mol âm hoặc lẻ. Cộng 36,5 · 0,4 (cả phân tử HCl) thay vì 71 · 0,2 (chỉ Cl): ra 22,6 g.
Hoà tan hết 8,0 g hỗn hợp Mg và Fe trong dung dịch HCl dư, thu được 4,958 L khí H₂ (đkc). Tính khối lượng muối, khối lượng mỗi kim loại và số mol HCl đã phản ứng.
Hướng dẫn giải
3 🔋 Tính khử của ion halide
Cần nhớ
- ✦Halogen trong HX và muối halide có số oxi hoá −1 (thấp nhất) ⇒ chỉ thể hiện tính khử. Tính khử tăng F⁻ < Cl⁻ < Br⁻ < I⁻ (ion càng lớn càng dễ nhường electron).
- ✦Muối rắn + H₂SO₄ đặc: NaCl + H₂SO₄ → NaHSO₄ + HCl↑ (đun nóng, Cl⁻ không bị oxi hoá — đây là cách điều chế HCl, phương pháp sulfate).
- ✦NaBr + H₂SO₄ → NaHSO₄ + HBr, rồi 2HBr + H₂SO₄ → Br₂ + SO₂↑ + 2H₂O: Br⁻ khử S⁺⁶ xuống +4 (hơi nâu đỏ).
- ✦NaI + H₂SO₄ → NaHSO₄ + HI, rồi 8HI + H₂SO₄ → 4I₂ + H₂S↑ + 4H₂O: I⁻ khử mạnh nhất, đưa S⁺⁶ xuống tận −2 (hơi tím, mùi trứng thối).
- ✦HCl đặc khử được chất oxi hoá mạnh: MnO₂ + 4HCl → MnCl₂ + Cl₂↑ + 2H₂O (điều chế Cl₂ ở bài 21).
Dạng bài
Điều chế HCl bằng phương pháp sulfate
- 1 Viết phương trình: NaCl (rắn) + H₂SO₄ (đặc) → NaHSO₄ + HCl↑ (đun nóng) — mỗi mol NaCl cho 1 mol HCl.
- 2 Đổi ra mol NaCl: n = m/58,5.
- 3 nHCl = nNaCl · H; hấp thụ vào nước ⇒ CM = n/V (lít).
- 4 Kiểm tra bằng bảo toàn Cl: Cl trong NaCl = Cl trong HCl.
⚠️ Bẫy hay gặp: Thay NaCl bằng NaBr hay NaI để điều chế HBr, HI theo cùng cách: sai, Br⁻, I⁻ bị H₂SO₄ đặc oxi hoá thành Br₂, I₂. Hoặc chia đôi số mol theo hệ số của Na₂SO₄ ra 1 M.
Đun nóng 23,4 g NaCl rắn với H₂SO₄ đặc dư (giáo viên làm, trong tủ hút), hấp thụ toàn bộ khí sinh ra vào nước được 200 mL dung dịch. Coi hiệu suất 100 %. Tính nồng độ mol của dung dịch HCl.
Hướng dẫn giải
4 🧂 Muối halide và nhận biết ion halide
Cần nhớ
- ✦Đa số muối halide tan trong nước; AgCl, AgBr, AgI không tan (cả trong HNO₃); AgF tan.
- ✦Nhận biết Cl⁻, Br⁻, I⁻ bằng dung dịch AgNO₃: Ag⁺ + Cl⁻ → AgCl↓ trắng; Ag⁺ + Br⁻ → AgBr↓ vàng nhạt; Ag⁺ + I⁻ → AgI↓ vàng. Ion F⁻ không cho kết tủa — được nhận ra chính nhờ "không có hiện tượng".
- ✦Không dùng BaCl₂ để nhận Cl⁻ (thuốc thử đã chứa sẵn Cl⁻). Nhỏ AgNO₃ vào dung dịch có Cl⁻ của HCl, NaCl, KCl, BaCl₂ đều ra AgCl trắng.
- ✦Muối halide quanh ta: NaCl (muối ăn, nước muối sinh lí 0,9 %, nguyên liệu sản xuất NaOH, Cl₂); KCl (phân kali); NaF (chống sâu răng); KI (muối iodine); AgBr (phim ảnh, bị ánh sáng phân huỷ ra Ag).
Nhỏ AgNO₃: ion nào, hiện tượng gì
| Ion | Ví dụ muối | Nhỏ AgNO₃ | Phương trình ion |
|---|---|---|---|
| F⁻ | NaF | không kết tủa (AgF tan) | — |
| Cl⁻ | NaCl, HCl | kết tủa trắng | Ag⁺ + Cl⁻ → AgCl↓ |
| Br⁻ | NaBr | kết tủa vàng nhạt | Ag⁺ + Br⁻ → AgBr↓ |
| I⁻ | NaI, KI | kết tủa vàng | Ag⁺ + I⁻ → AgI↓ |
Dạng bài
Nhận biết và định lượng ion halide
- 1 Nhỏ AgNO₃ vào từng mẫu: không kết tủa ⇒ F⁻ (hoặc không có halide); trắng ⇒ Cl⁻; vàng nhạt ⇒ Br⁻; vàng ⇒ I⁻.
- 2 Đổi ra mol kết tủa: AgCl 143,5; AgBr 188; AgI 235 g/mol. Chỉ tính kết tủa của Cl⁻, Br⁻, I⁻.
- 3 Hỗn hợp NaX: dùng tăng giảm khối lượng — mỗi mol Na⁺ thay bằng Ag⁺ tăng 108 − 23 = 85 g ⇒ tổng mol halide = mkết tủa − mmuối85; rồi lập hệ.
- 4 Kiểm tra: cộng lại khối lượng từng kết tủa.
⚠️ Bẫy hay gặp: Hỗn hợp có NaF mà vẫn tính thêm "AgF" vào kết tủa: AgF tan, không có trong khối lượng kết tủa. Hoặc lấy MAgCl = 108 + 35,5 nhầm thành 108 + 71.
Hoà tan 16,15 g hỗn hợp NaCl và NaBr vào nước rồi thêm dung dịch AgNO₃ dư, thu được 33,15 g kết tủa. Tính khối lượng mỗi muối ban đầu.
Hướng dẫn giải
5 🔁 Ôn chương 7: Nguyên tố nhóm halogen
Tổng hợp
- ✦Cấu tạo (bài 21): nhóm VIIA, ns²np⁵, đơn chất X₂ không cực; F chỉ có số oxi hoá −1, Cl, Br, I có thêm +1, +3, +5, +7. Từ F₂ đến I₂: t° sôi tăng (van der Waals), khí ⇒ lỏng ⇒ rắn, màu đậm dần.
- ✦Đơn chất (bài 21): tính oxi hoá F₂ > Cl₂ > Br₂ > I₂; tác dụng với kim loại (Fe lên +3), H₂ (khó dần), nước (F₂ giải phóng O₂; Cl₂ tạo HClO tẩy màu), kiềm (nước Javel); halogen mạnh đẩy halogen yếu khỏi muối.
- ✦Hydrogen halide và acid (bài 22): t° sôi HF cao bất thường (liên kết hydrogen); tính acid HF ≪ HCl < HBr < HI; HF ăn mòn thuỷ tinh.
- ✦Ion halide (bài 22): tính khử F⁻ < Cl⁻ < Br⁻ < I⁻; nhận biết bằng AgNO₃ (trắng, vàng nhạt, vàng; F⁻ không kết tủa).
Ba dãy, cùng chiều đọc từ F xuống I
| F | Cl | Br | I | |
|---|---|---|---|---|
| Tính oxi hoá X₂ | mạnh nhất | giảm | giảm | yếu nhất |
| Tính khử X⁻ | yếu nhất | tăng | tăng | mạnh nhất |
| Tính acid HX | yếu | mạnh | mạnh hơn | mạnh nhất |
| t° sôi X₂ | thấp nhất | tăng | tăng | cao nhất |
| Kết tủa với Ag⁺ | không | trắng | vàng nhạt | vàng |
Dạng bài
Bài nhiều bước: điều chế halogen rồi cho phản ứng tiếp
- 1 Viết lần lượt từng phương trình, xác định chất nào hết, chất nào dư.
- 2 Đổi ra mol chất đầu chuỗi.
- 3 Đi theo tỉ lệ từng phương trình (hoặc bảo toàn electron cả chuỗi: electron chất oxi hoá đầu nhận = electron chất khử cuối nhường).
- 4 Kiểm tra: đếm electron hai đầu chuỗi.
⚠️ Bẫy hay gặp: Quên hệ số 2 ở NaI rồi cho nI₂ = 2n_Cl₂ (50,8 g); hoặc dùng MI₂ = 127 (12,7 g).
Đun nóng 8,7 g MnO₂ với HCl đặc dư, dẫn toàn bộ khí Cl₂ sinh ra vào dung dịch NaI dư. Nêu hiện tượng khi thêm hồ tinh bột và tính khối lượng I₂ tạo thành.
Hướng dẫn giải
6 🌍 Hoá học quanh ta
- ✦🍽️ Dịch vị dạ dày chứa hydrochloric acid loãng, giúp tiêu hoá thức ăn và diệt bớt vi khuẩn; thừa acid gây ợ chua, thuốc kháng acid trung hoà bớt HCl.
- ✦🦷 Kem đánh răng có fluoride (NaF): ion F⁻ giúp men răng bền hơn trước acid do vi khuẩn tạo ra, giảm sâu răng.
- ✦🪟 Khắc thuỷ tinh: hoa văn mờ trên cửa kính, cốc thuỷ tinh được khắc bằng HF trong xưởng chuyên dụng — HF cực độc, đựng trong bình nhựa.
- ✦💧 Nước muối sinh lí NaCl 0,9 % dùng rửa mắt, mũi, vết thương; muối ăn là nguồn Cl⁻ và Na⁺ cần cho cơ thể.
7 💡 Mẹo làm nhanh và lỗi hay sai
⚡ Mẹo làm nhanh trắc nghiệm
- ✦"Đi xuống nhóm thì thứ gì của ion và acid cũng tăng": tính khử X⁻, tính acid HX. Chỉ đơn chất X₂ thì tính oxi hoá giảm.
- ✦t° sôi HX: HF > HI > HBr > HCl (HF đứng đầu vì liên kết hydrogen, ba chất còn lại theo khối lượng).
- ✦Kim loại + HCl: mmuối = mKL + 71 · nH₂; Fe ⇒ FeCl₂. Kết tủa bạc: chỉ Cl⁻, Br⁻, I⁻; F⁻ bỏ qua.
- ✦Hỗn hợp NaX + AgNO₃: mkết tủa − mmuối85 = tổng mol halide.
⚠️ Lỗi hay sai nhất
- ✦Cho HF là acid mạnh nhất "vì F âm điện nhất": HF là acid yếu, HI mạnh nhất.
- ✦Giải thích HF sôi cao vì "M lớn": MHF = 20 < MHCl = 36,5; nguyên nhân là liên kết hydrogen.
- ✦Tính cả AgF vào kết tủa: 0,1 mol NaF + 0,05 mol NaCl chỉ cho 7,18 g AgCl, không phải 19,88 g.
- ✦Cho Fe + HCl ra FeCl₃: H⁺ chỉ đưa Fe lên Fe²⁺ (FeCl₂).
- ✦Dùng BaCl₂ để nhận Cl⁻, hoặc nói "Cl⁻ bị H₂SO₄ đặc oxi hoá như Br⁻": NaCl + H₂SO₄ đặc chỉ ra HCl.
- ✦Đựng HF trong chai thuỷ tinh: HF phản ứng với SiO₂ của thuỷ tinh.
⚖️ Kiểm tra bảo toàn
- ✦Nguyên tố Cl: nHCl phản ứng = nCl⁻ trong muối = 2n_H₂ (0,4 = 2 · 0,2); AgCl = tổng Cl⁻ trong dung dịch, kể cả HCl dư.
- ✦Khối lượng: mmuối chloride = mkim loại + mCl⁻ (8,0 + 14,2 = 22,2 g).
- ✦Electron: MnO₂ nhận 2e = Cl₂ ⇒ I₂ chuyển 2e; trong 8HI + H₂SO₄, 8 I⁻ nhường 8e = S⁺⁶ xuống −2 nhận 8e.
- ✦Điện tích: Ag⁺ + X⁻ → AgX tỉ lệ 1 : 1 ⇒ nAgX = nX⁻.
✏️ Luyện tập
Làm xong mỗi nhóm bấm Kiểm tra. Câu sai có lời giải ngắn và nút quay lại phần kiến thức.
Hydrogen halide và nhiệt độ sôi
- 1Nhận biết
Trong các hydrogen halide HF, HCl, HBr, HI, chất có nhiệt độ sôi cao nhất là
- 2Thông hiểu
HF (M = 20) sôi ở khoảng 20 °C, còn HCl (M = 36,5) sôi ở −85 °C. Nguyên nhân là
- 3Thông hiểu
Cho bảng số liệu của các hydrogen halide: Nhận xét nào giải thích đúng xu hướng tính acid của dung dịch HX?
- 4Thông hiểu Cho các chất HF, HCl, HBr, HI. Số chất là acid mạnh khi tan trong nước là .
Tính acid của hydrohalic acid
- 1Nhận biết
Trong dãy hydrohalic acid, acid mạnh nhất là
- 2Nhận biết
Acid được dùng để khắc chữ, hoa văn lên thuỷ tinh là
- 3Thông hiểu
Cho đinh iron vào dung dịch HCl loãng dư. Sản phẩm là
- 4Thông hiểu Hoà tan hết 6,5 g Zn trong dung dịch HCl dư. Thể tích H₂ thu được ở đkc là L (làm tròn hai chữ số thập phân, 24,79 L/mol).
- 5Thông hiểu
Dung dịch HCl đặc có nồng độ 36,5 %, khối lượng riêng 1,18 g/mL. Nồng độ mol của dung dịch là
- 6Vận dụng Hoà tan hết 8,0 g hỗn hợp Mg và Fe trong dung dịch HCl dư, thu được 4,958 L H₂ (đkc). Khối lượng muối chloride thu được là g.
Tính khử của halide, nhận biết ion halide
- 1Nhận biết
Thuốc thử dùng để nhận biết ion Cl⁻ trong dung dịch là
- 2Thông hiểu
Bốn ống X, Y, Z, T chứa một trong các dung dịch NaF, NaCl, NaBr, NaI. Nhỏ dung dịch AgNO₃ vào mỗi ống: X, Y, Z, T lần lượt là
- 3Thông hiểu
Giáo viên đun nóng nhẹ ba muối rắn với H₂SO₄ đặc trong tủ hút, ghi lại: Nhận xét nào đúng?
- 4Thông hiểu Cho dung dịch AgNO₃ dư vào 100 mL dung dịch NaCl 0,2 M. Khối lượng kết tủa thu được là g (Ag = 108, Cl = 35,5).
- 5Vận dụng
Dung dịch X chứa 0,1 mol NaF và 0,05 mol NaCl. Thêm dung dịch AgNO₃ dư vào X, khối lượng kết tủa thu được là
- 6Vận dụng Hoà tan 22 g hỗn hợp NaCl và NaBr vào nước rồi thêm dung dịch AgNO₃ dư, thu được 47,5 g kết tủa. Khối lượng NaBr trong hỗn hợp ban đầu là g.
Ôn chương 7
- 1Thông hiểu
Đi từ F đến I trong nhóm halogen, phát biểu nào sau đây đúng?
- 2Thông hiểu Cho các cặp chất trong dung dịch: (1) Cl₂ + NaI; (2) Br₂ + NaCl; (3) HCl + AgNO₃; (4) NaF + AgNO₃; (5) HCl + Cu; (6) I₂ + NaBr. Số cặp xảy ra phản ứng là .
- 3Vận dụng
Đun nóng 8,7 g MnO₂ với HCl đặc dư, dẫn toàn bộ khí thu được vào dung dịch NaI dư. Khối lượng I₂ tạo thành là
- 4Vận dụng Cho 10,3 g muối NaX (X là halogen) tác dụng với dung dịch AgNO₃ dư, thu được 18,8 g kết tủa. Nguyên tử khối của X là .
- 5Thông hiểu
Cho sơ đồ NaCl → HCl → Cl₂ → NaClO. Chất (và điều kiện) dùng cho ba bước lần lượt là
- 6Vận dụng
Hoà tan hết 2,4 g Mg trong 100 mL dung dịch HCl 3 M, thu được dung dịch X. Thêm dung dịch AgNO₃ dư vào X, khối lượng kết tủa thu được là
🏆 Luyện theo dạng đề tốt nghiệp
Đề Hoá học có 3 phần: 18 câu 4 lựa chọn, 4 câu đúng/sai (mỗi câu 4 ý) và 6 câu trả lời ngắn (đáp số tối đa 4 ký tự, kể cả dấu − và dấu phẩy). Dưới đây là đủ 3 dạng, chỉ dùng kiến thức của bài này.
Phần I · Trắc nghiệm 4 lựa chọn
- 1Thông hiểu
Phát biểu nào sau đây đúng?
- 2Thông hiểu
Dãy các ion sắp xếp theo chiều tăng dần tính khử là
- 3Vận dụng
Hoà tan hết 2,7 g aluminium trong dung dịch HCl dư. Thể tích H₂ thu được ở đkc (24,79 L/mol) là
Phần II · Đúng / sai
- 1Thông hiểu
Thí nghiệm (chỉ làm trong phòng thí nghiệm, có giáo viên hướng dẫn): bốn ống nghiệm lần lượt chứa 2 mL dung dịch NaF, NaCl, NaBr, NaI cùng nồng độ. Nhỏ vài giọt dung dịch AgNO₃ vào mỗi ống.
a)Ống chứa NaF không xuất hiện kết tủa.
b)Ống chứa NaCl có kết tủa trắng, ống chứa NaI có kết tủa vàng.
c)Có thể thay AgNO₃ bằng BaCl₂ để phân biệt bốn dung dịch trên.
d)Nếu ống NaCl chứa 0,01 mol NaCl và AgNO₃ dư thì khối lượng kết tủa là 1,08 g.
- 2Vận dụng
Điều chế hydrogen chloride trong phòng thí nghiệm (giáo viên làm, trong tủ hút): đun nóng 11,7 g NaCl rắn với H₂SO₄ đặc dư, dẫn toàn bộ khí sinh ra vào nước được 200 mL dung dịch. Coi hiệu suất 100 % (Na = 23, Cl = 35,5).
a)Khí sinh ra là HCl, tan rất nhiều trong nước tạo hydrochloric acid.
b)Trong phản ứng giữa NaCl và H₂SO₄ đặc, ion Cl⁻ bị oxi hoá.
c)Nồng độ dung dịch HCl thu được là 1 M.
d)Thay NaCl bằng NaBr thì theo cách này thu được dung dịch HBr tinh khiết.
Phần III · Trả lời ngắn
- 1Thông hiểu Cho các chất: Fe, Cu, CaCO₃, AgNO₃, NaOH, Ag. Số chất tác dụng được với dung dịch HCl loãng là bao nhiêu? Đáp số:
- 2Vận dụng Để khắc hết 6 g SiO₂ trên một tấm kính cần tối thiểu bao nhiêu gam HF (Si = 28, F = 19)? Đáp số:
- 3Vận dụng Cho 3,16 g KMnO₄ tác dụng hết với dung dịch HCl đặc dư: 2KMnO₄ + 16HCl → 2KCl + 2MnCl₂ + 5Cl₂ + 8H₂O. Số mol HCl đóng vai trò chất khử là bao nhiêu (viết dạng số thập phân)? Đáp số:
🎯 Bài này vào đề tốt nghiệp ở đâu?
- •Phần I thường hỏi chất có t° sôi cao nhất (HF), acid mạnh nhất (HI), acid khắc thuỷ tinh, thuốc thử nhận biết Cl⁻, màu kết tủa AgCl, AgBr, AgI, sản phẩm Fe + HCl, chiều biến đổi tính khử của ion halide.
- •Phần II hay có thí nghiệm AgNO₃ với bốn dung dịch NaX, hoặc điều chế HCl từ NaCl và H₂SO₄ đặc: ý dễ mất điểm là cho AgF kết tủa, dùng BaCl₂ nhận Cl⁻, cho Cl⁻ bị H₂SO₄ đặc oxi hoá, tính cả AgF vào khối lượng kết tủa.
- •Bài này dùng liên kết hydrogen (bài 13), phản ứng oxi hoá – khử (bài 15) và bài 21; sang Hoá 11 gặp lại tính acid – base (thuyết Brønsted) và dẫn xuất halogen; Hoá 12 dùng HCl ở kim loại tác dụng với acid và điện phân dung dịch NaCl.